Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vķsir

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vķsir

						V1SIR . Laugardagur 1. júní 1968.
A svona byltingarfimum er nauósynlegí
að kanna fleiri möguleika t.d. hversu mikil
s'ild er á svæðinu milli Islands og Ný-
fundnalands
? Þær eru margar mótsagnirnar í síldveiðihorfunum fyrir
næsta sumar og erfitt að gera sér grein fyrir því hvernig
veiðarnar verða. Sjórinn norður og austur af landinu er kald-
ari en oftast áður og þess vegna íi.lið líklegt, að síldin muni
halda sig langt undan landinu eins og í fyrrasumar. Mótsögn
við þetta er sú staðreynd, að 80 - 90% af síldinni, sem mun
ganga á Islandsmið f sumar, verður mjög stór síld, en stðr
síld gengur lengra að landinu en smærri síld og Iengra vestur
með því. — Aðrar mótsagnir eru þessar: Fram á s.l. haust
voru allir síldarfræðingar á einu máli um að norski síldar-
stofninn væri mjög stór, 5-6 milljónir lesta, en í fyrrahaust
fullyrtu Rússar eftir víðtækar athuganir, að stofninn væri
ekki nema 2.3 milljónir lesta.
-?#
D I þriðja lagi er mótsögnin
sú, að margir sjómenn og jafn
vel skipstjórar eru nú að
ganga >' land af flotanum, en
á sama tíma er því haldið
fram, að allt útlit sé fyrir
nokkuð atvinnuleysi í landí.
Það er alveg nýtt á íslandi,
að menn vilji gefa upp gott
pláss á síld til þess að fara
í meðalvinnu í landi.
? Þetta og margt annað
kemur fram í eftirf arandi við-
tali við Jakob Jakobsson,
síldarsérfræðing, sem flestum
kemur í hug, þegar síld er
nefnd á nafn. — Vísir leitaði
til Jakobs til að biðja hann
um að spá um sumarsíld-
veiðarnar en síðastliðið ár
gerðist slik bylting í þeim, að
algengasta spurningin, þegar
þjóðmálin eru annars vegar,
er: Hvað gerist á síldinni
næsta sumar?
"VTið gerum ráð fyrir því aö
mestar líkur séu til þess, aö
meginhluti síldarinnar haidi sig
langt undan landinu í sumar,
sagði Jakob, þegar tíðindamaður
Vísis hitti hann á Haf rannsókna-
stofnuninni. — Hversu norðar-
lega hun fer vil ég ekkert segja
um. Það er ógerningur nú, en
líklega mun hún halda sig á
svæðinu djúpt undan Austf jörö-
um og norður til Jan Mayen án
þess að fara alla leiöina til Sval-
barða eins og í fyrrasumar, sem
var að öllu leyti mjög óeðlilegt.
Hugsanlegur möguleiki er að
hún gangi inn með suðurkanti
kalda sjávarins og gangi með
honum að landi.
Á árunum 1964 til 1966 var
norski síldarstofninn þrískiptur
yfir sumarmánuðina, en það hef-
ur verið norski síldarstofninn,
sem hefur haldið uppi veiðun-
um undanfarin ár. Fyrsti hlut-
inn hélt sig út af Austfjöröum'
einmitt við suðurjaðar kalda
sjávarins. Síldin var að mestu
leyti dreifð um svæði, en gaf
ágæta veiði í ágúst, sérstaklega
1966.
Annar hlutinn hélt sig suður
og suðvestur af Jan Mayen á
svokölluðu Jan Mayen-svæði.
Þriðji hlutinn var sild, sem
aldrei hafði þar til f fyrrasumar
á íslandsmið gengið, en það var
síld á svokölluðu Bjarnareyjar-
svæði í Barentshafi, 100—150
mflur norðvestur af N-Noregi.
Cvo geröist sú reginbreyting,
að síðla 1966 gengur Bjarn-
areyjarsíldin í október og nóv-
ember alla leið á síldarmiðin
austur af landinu og sameinast
síldinni, sem haföi haldið sig
þar.
Þessir    þrír    hlutar    norska
stofnsins héldu nokkurn veginn
hópinn sumarið 1967 á svæðinu
milli Jan Mayen og Svalbaröa
og það er hugsanlegt, að sá hluti
¦ síldarinnar sem áður hafði hald-
ið sig á Bjarnareyjarsvæöinu
hafi haft nokkur áhrif á göng-
urnar, vegna þess að hún hafði
alizt upp á þeim slóðum.
Meginástæðuna fyrir göngu
síldarinnar svona langt noröur
á bóginn eins og f fyrrasumar,
teljum við þó vera þá, að síldin
Jakob Jakobsson, sfldarsérfræðingur.
að stofninn væri 5—6 milljónir
lesta og s.l. haust þegar síldin
var að ganga frá Svalbarði suð-
vestur til íslands var ekki annaö
séð, en að mikið síldarmagn
væri þar á ferð. Hins vegar brá<
svo við, að torfurnar reynúu.'ít
ekki eins stórar og búast mátti
við Þessu til staðfestingar voru
athuganir Rússa. Þeir höfðu
hvorki meira né minna en 15
rannsóknarskip á ferö á þessum
slóðum til aö kanna stærð stofns
ins. Þeir töldu eftir athuganir
sínar að stofninn væri ekki
nema 2.3 milljónir lesta.
Við þetta bætist sú mót-
sögn, að Devold, norski
síldarsérfræðingurinn, fylgdist
með göngu síldarinnar til Nor-
egs í vetur og taldi mjög mikið
magn vera þar á ferö. Þá bregð-
ur þó svo undarlega við, aö á
hrygningarstöðvunum i marz
virtist mönnum ekki vera neitt
slíkt magn eins og hann taldi
sig hafa oröið varan við á leið
inni til Noregs.
Þess ber að geta, að veöur
voru mjög válynd á miðunum í
marz og ef búast má við að
síldin hafi dreifzt nokkuð gafst
lítið tóm til aö kanna magnið,
svo óyggjandi væri. Ákvarðanir
um stofnstærðina hafa ekki í
mörg ár verið eins mótsagna-
kenndar og nú. Þess vegna bíð-
um viö þess meö mikilli eftir-
væntingu, hversu mikið finnst í
vor.
Hvað gerizt á síldinni í sumar?
— V'isirleitar til Jakobs Jakobssonar til að fá spá fyrir sumars'ildinni —
kom að austurkanti kalda sjáv-
arnis mun norðar en venjulega.
Við urðum varir við það í fyrra-
sumar, aö hún geröi tilraun til
þess að ganga vestur og sneri
ekki til baka aftur fyrr en hún
var komin í svo kaldan sjó,
að hitinn var næstum ólífvæn-
legur.
Var það tilviljun að sild kom
norðar á austurkantinn en venju
lega?
Tilviljun og kannski einhverj-
ar aðstæður í sjónum, sem við
getum ekki skýrt. Devoldsen
norski telur reyndar, að hrygn-
ingarstöðvar stofnsins við V-
Noreg séu alltaf að færast lengra
lengra norður á bóginn og hafi
gert það s.I. 30 ár. eða svo.
Þetta valdi þvf hins vegar, aö
hún gangi lengra norður, þegar
hún fer aö hreyfa sig vestur á
bóginn eftir hrygninguna. Þessu
höfum við ekki getað verið sam-
mála. 1 vetur hrygndi síldin t. d.
sunnar við V-Noreg en í fyrra-
vetur.
Ég held, að í fyrrasumar hafi
síldin hreinlega lokazt inni. Sjór
inn milli Jan Mayen og Sval-
barða var alls ekki eins kaldur
og menn halda. Hann var 5—
7° C meðan á veiðitímabilinu
stóð. Aftur á móti voru stór
hafsvæði milli íslands og Jan
Mayen mjög köld með 0" C og
þar fyrir neðan og því ekki á-
rennilegt fyrir síldina að ganga
vestur eftir að hún var komin I
kalda sjóinn.
Hvað veldur því, að sfldin leit-
ast við að ganga í vestur?
Það er eðlishvöt hennar, sem
ræöur því. Síldin er langelzt
nytjafiska í sjónum. Það hafa
fundizt steingervíngar af síld al-
veg aftur í miðaldir jarðsögunn-
ar, þannig að eðlishvöt hennar
er mjög þroskuð. Það er t. d.
af eðlishvöt, sem hún gengur í
torfum. Hún á auöveldara meö
að verjast óvinunum þannig.
Líkindi þess að hún verði fyrir
árás er minni ef hún er í torf-
um en ef hún er ein á ferð.
Það er einnig eðlishvöt, sem
veldur því, að á haustin safnast
hún saman út af Austfjörðum,
þar sem hún kemst í eins konar
hvíldarástand meðan hrognin og
svifin eru að þroskast.
Svæðið út af Austfjöröum er
sérlega hagstætt fyrir síldina,
þvl þar getur hún valiö á milli
hitastigs og seltustigs án þess
að hreyfa sig nema mjög lítið.
Sfldin leitar í kalda sjóinn eftir
að ætistímabil lýkur og ligg-
ur þar 1 hálfgerðum lífrænum
• VIÐTAL
DAGSINS
dvala þar til hrygningin fer að
nálgast. Þá fer hún i janúar
smám saman aö fikra sig yfir
kuldamörkin.
Hvernig er ástand sjávarins
miðað við í fyrra?
A ðstæöurnar eru að því leyti
svipaðar og í fyrra, að kaldi
sjórinn virðist ná mjög langt
suður og austur á bóginn. Þaö
er meginástæðan fyrir því að
við höldum að síldin verði langt
undan landi i sumar, kannski
150 mflur og þar yfir.
Þess ber þó aö geta, að senni-
lega verður meginhluti aflans
mjög stór síld, 7, 8 og 9 ára
síld. Stórsfldin verður sennilega
yfir 80% af aflanum. Þess vegna
ætti síídin að nýtast vel í salt
og þurfa minni flokkun en á
undanförnum árum, að því skil-
yrði fullnægðu að hún fái nægj-
anlegt æti. Samkvæmt þeim fáu
og 'ófullkomnu fréttum, sem við
höfum fengið, virðist útlit meö
átuna vera sizt verra en í meö-
alári.
Það hafa reyndar átt sér stað
mjög undarlegir hlutir i sam-
bandi við sildina viö N-Noreg,
sem mun án efa hafa nokkur á-
hrif á slldveiðarnar hérna. Það
var búizt við þvi að 4 og 5 ára
síld, þ. e. síld frá 1963 og 1964
myndi bætast við I hrygningar-
stofninn við V-Noreg I vetur.
Svo varð þó ekki og bólaði ekk-
ert á henni, fyrr en menn urðu
allt í einu varir við að þessi
sama slld var byrjuð að hrygna
við N-Noreg I mafbyrjun. Það
var miklu seinna og norðar en
dæmi voru til með norska síld-
arstofninn.
Norskir sfldarfræðingar gefa
þá skýringu á þessum ótrúlega
atburði, að uppeldisskilyrði síld-
arinnar hafi veriö svo slæm í
Barentshafi, að hún hafi þrosk-
azt mun seínna en venja er.
Sé þetta rétt má 'búast við að
hún sameinist síldini úti af Aust
fjörðum næsta haust og gangi
með annarri síld I staö þess aö
ganga í vor meö síldargöngun-
um eins og áður hefði mátt bú-
ast viði Ef hún gengur með sfld-
inni í vor, verður síldin meira
blönduð, en á sama tíma mundi
meira magn ganga á miðin.
Má búast viö miklu magni á
miðin I sumar?
Ckoðanir eru mjög skiptar hvað
viðvlkur magninu af norska
sildarstofninum. Mörg undanfar-
in ár töldum við okkur hafa góð-
ar heimildir um stærð norska
sildarstofnsins, en athugunum á
8.1. ári bar ekki saman. Á 8.1
vori var það ótvlrætt áiit allra
Ég á sjálfur mjög erfitt með
að trúa því aö norska síldar-
stofninum hafi hnignaö svo mik-
ið á skömmum tíma að hann sé
nú aðeins um 2.3 milljónir lesta
eins og athuganir Rússa gefa til
kynna.
Ég held að torfumyndanir út
af Austfjörðum hafi verið mjög
óvenjulegar s.l. haust og mæl-
ingar þess vegna mjög erfiðar.
Hitt er svo óumdeilanlegt, að
norski síldarstofninn hefur far-
ið heldur minnkandi vegna þess
að ekki hafa bætzt við neinir
nýir sterkir árgangar sföan 1963
og 64.
Árgangurinn frá 1959 hefur
verið um helmingur aflans und-
anfarin ár, en hann ásamt ár-
göngunum frá 1960 og 61 hafa
verið um 80—90% af veiðinni.
Ðúizt haföi verið viö því aö
allir árgangarnir eftir 1961
væru lélegir, en seinna hefur
komið I ljós, að 1963-stofninn
var allstór. Á fimmta hundr-
að þúsund lestir af þessari milli
síld veiddist við N-Noreg.
Einnig fengu Rússar um 260 þús
und lestir af 1964-árg.unginum,
svo að hann hefur einnig verið
nokkru stærri en búizt var við.
Það er þó vafasamt að þessir
stofnar komi okkur mikið ¦ til
góða, því svona gengdarlausar
veiðar á ungsíldinni hafa mikil
áhrif á stærð hrygningarstofns
ins næstu árin.
Það ber raunar að fagna því,
að Rússar lögðu fram ákveðna
tillögu á fundi N-Atlantshafs-
nefndarinnar, sem var haldinn
hér í.Reykjavík nýlega, varð-
andi veiðar á óþroskaðri sfld.
Þeir lögðu til að veiðar á smé
síld og millisfld verði alveg
bannaðar við Noreg og Rúss-
m-> 10. slða.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16