Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vķsir

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vķsir

						8
VlSIR . Laugardagur 23. nóvember 1968?
VISIR
—Lístir-Bækur-Menningarmál-
Otgef andi: Reykjaprent tii.
Framkvænidastjóri Sveinn R. Eyjölfsson
Ritstjór): Jónas Kristjánsson
Aðstoðarritstjóri: Axel Thorsteinson
Fréttastjórl: Jón Birgir Pétursson
Ritstjórnarfulltrui: Valdimar H. Jóhannesson
Auglysingar: ^ðalstræti 8. Slmar 15610 11660 og 15099
Afgreiðsla: Aðalstrœti 8. Slml 11660
Ritstjórn: LiugavegJ 178. Simi 11660 (5 linur)
Áskriitargjald kr. 125.00 á mánuði innanlands
I lausasölu kr. 10.00 eintakið
Prentsmiðja Visis — Edda hi.
Óábyrg stjórnarandstaða
Stjórnarandstæðingar héldu uppteknum hætti í út-
varpsumræðunum. Þeir börðu höfðinu við steininn
eins og fyrri daginn. Þeir reyndu að gera sem minnst
úr áhrifum aflabrests og verðfalls á afkomu þjóðar-
búsins, en lögðu að sama skapi meiri áherzlu á, að
stjómarstefnan hefði verið röng og til þess mætti að
mestu leyti rekja þá efnahagserfiðleika, sem þjóðin
á nú við að etja.
Þetta er að verða gömul plata, en þó má vera að ein-
hverjir vilji enn hlusta á hana. Rökin fyrir því, að
miklu minni afli og stórlækkað aflaverð hefði ekki
þurft að valda teljandi erfiðleikum erú þau, að útflutn-
ingstekjurnar nú séu ekki lægri en meðaltal síðustu
10 ára eða t.d. árið 1962. Jafnframt er varazt að nefna
hvað tilkostnaður allur hefur vaxið á þessum tíma.
Er þetta heiðarlegur málflutningur? Getur sú stjórnar-
andstaða kallazt ábyrg, sem leyfir sér að bera svona
„rökfærslu" á borð fyrir þjóðina?
Er það ábyrg stjórnarandstaða, sem aldrei fæst til
að leggja fram raunhæfa tillögu um lausn á nokkrum
vanda, en lætur það jafnframt alltaf vera sitt fyrsta
verk, að snúast með offorsi gegn hverri ráðstöfun
ríkisstjórnarinnar og æsa almenning til andstöðu og
jafnvel óhæfuverka?
Stjórnarandstæðingar eru margir þaulreyndir stjórn
málamenn, einkum forystumennirnir. Þeir hafa sjálf-
ir þurft að glíma við margan vanda þegar þeir hafa
farið með völd, þótt erfiðleikarnir hafi aldrei verið
eins gífurlegir og nú. Þessir menn vita mætavel, hvað
um er að tefla, og því eru þeir að fara með vísvitandi
blekkingar, þegar þeir eru að reyna að telja þjóðinni
trú um, að hægt hef ði verið að af stýra þessum áf öllum
að mestu, ef fylgt hefði verið annarri stjórnarstefnu.
Það vill svo til, að sumir þessara manna hafa sjálfir
verið í ríkisstjórn og fylgt annarri stefnu. Síðast á ár-
unum 1956-1958. Þá var mesta góðæri, sem til þess
tíma hafði komið í sögu þjóðarinnar. En hvernig end-
aði ráðsmennskan? Það verður ekki rif jað upp hér að
þessu sinni, enda eflaust minnisstætt öllum, sem þá
voru komnir til vits og ára.
Ráðstafanir, sem skerða lífskjör almennings eru
alltaf óvinsælar, hversu naUðsynlegar sem þær eru.
Og þegar forystumenn tveggja stjórnmálaflokka, sem
haf a upp undir helming þingmanna, taka höndum sam
an um að magna tort'ryggni og andúð gegn hverri ráð-
stöfun stjórnvaldanna, hlýtur það að valda glundroða
og jafnvel stundum koma alveg í veg fyrir að sá ár-
angur náist, sem til var ætlazt.
Þennan leik hefur stjórnarandstaðan á íslandi leik-
ið nú samfellt í tíu ár, og þannig hefur hún í raun
stöðugt verið að vifina gegn hagsmunum og efnahags-
legu öryggi þjóðarinnar.
Stefán Edelstein skrifar tónlistargagnrýni.
HRIFNING
Cinfóníuhljómsveit íslands hélt
5. tónleika sfna 61. fimmtu
dagskv&ld. Voru þetta óvenju-
legir tónleikar f marga staöi.
Til að byrja með efnisskráin:
„Duttlungar" fyrir píanð og
hljómsveit eftir Þorkel Sigur-
björnsson, með höfurid f ein-
leikshlutverki, pfanókonsert í G-
dúr eftir Ravel, einíeikari Hall-
dór Haraldsson, og eftir hlé, 6.
sinfónía (Pathetique) eftir
Tsjaikovský.
Áður en ég kem að efninu,
get ég ekki látið hjá líða að minn
ast á þann ósið allmárgra tón-
leikagesta að mæta östundvís-
lega á tðnleikana. Það er ekki
nema lágmarkskurteisi við
hljómsveitina, stjórnanda henn-
ar og stuhdvísa tónleikagesti að
mæta annaö hvort á réttufn
tfma eða bíða fyrir utan salar-
dyrnar þangað til fyrsta verk-
inu er lokið.
.Fyrst á efnisskránni var hið
nýja verk Þorkels. Það er alltaf
stórviðburður, þegar verk eftir
íslenzkt tónskáld er frumflutt
hér heima. Þorkel er óþarfi að
kynna sem tónskáld, hann hefur
samið mörg tónverk stærri og
smærri. Þaö er oft erfitt að vera
spámaður í sínu eigin landi,
enda er það svo, að beiönir um
tónsmíðar hafa borizt Þorkatli
erlendis frá frekar en héðan.
Nægir hér að minnast á strok-
kvartett og ballett, sem tón-
skáldið hefur samið samkvæmt
beiðni frá sænskum aöilum. ;.
Það lá spenningur í loftinu,
áður en verkið hófst, og áber-
andi var hve gestir lögðu vel viö
hlustirnar. Ég vona að þeir hafi
haft ánægju af erfiðinu. Því að
þetta verk er aö mfnum dómi
ekki aðeins gott, heldur framúr
skarandi tónsmíð, sem ætti
heima í hvaða tónleikasal stór-
borganna sem er, hvað gæði
snertir. Tónsmíðin er laus við
allan óþarfa, aila „effekta", alla
sýndarmennsku, heiðarleg út 1
æsar, tilbreytingarík hæfilega
Iöng, skýrt mótuð í uppbygg-
ingu, tilbrigði um tónefnið og
tilbrigði f samleik. Stjórnand-
inn,  Sverre Bruland,  haföi  þá
ágætu hugmynd að tvítaka verk
ið. Við þessa endurtekningu
jókst skilningurinn að sama
skapi og ánægjan um leið. Þaö
er sjálfsögð og prýðileg hug-
mynd að endurtaka slík verk
(ef þau eru ekki þvf lengri).
Eyru tónleikagesta eru langt
frá því nægilega skóluð til að
taka við samtímatónlist, svo
að nokkru gagni komi. Er þaö
raunar eðlilegt, þar sem slík
verk heyrast því miöur sjaldan
á áskriftartónleikum Sinfóníunn
ar.
Hliómsveitin stóð sig með
mikilli prýði og lék af öryggi,
hvort sem þaö var undir föst-
um taktslætti (margslungnum
og flóknum) stjórnandans, eöa
í „taktleysum." Til hamingju
Þorkell!
Næst heyrðum við pfanókon-
sert Ravels í G-dúr. Þetta er
glæsilegt verk, brilliant í orðs-
ins fyllstu merkingu, og ákaf-
lega vandmeðfarið í flutningi,
bæði fyrir einleikarann og ekki
síður fyrir hljómsveitina.
Halldór Haraldsson var hér
alveg heima hjá sér. Því miður
hafa fslenzkir einleikarar allt of
fá tækifæri til að koma fram
með hljömsveitinni (og einir sér)
Það er í raun og veru ófyrirgef-
anlegt, því að hver ný fram-
koma (debut) er eins og fyrsta
framkoma, þegar líða e.t.v.
fleiri ár miMi tónleika. Allt hang
ir á einum þræði, taugarnar
eru yfirspenntar.
Halldór virtist afslappaður og
öruggur. Enda spilaði hann
þetta níðþunga verk á virtuosan
hátt, sem virðist hans sanna
„element." Kom þetta bezt fram'
í 3. þætti. Hann náði og góðum
tökum og lék með fallegum
mettuðum tón í hinum ljóðræna
2. kafla. Til hamingju Halldór!
Burtséð frá smáóhappi í upp
hafi, gerði hljómsveitin sfnu erf
iffi hlutverki góð skil. Þó vant-
aði stundum á, að hún næði
þeim blæbrigðum og þeim
franska „charme", sem einkenn
ir þetta verk, sem sagt léttleika
glæsibragsins. í hæga kaflanum
var hreinleikinn ekki alltaf með
bezta móti hjá tréblásurunum.
Sfðast á efnisskránni var 6.
sinfónfa Tsjaikovskýs, sú Patet-
iska. Margir hafa eflaust hallað
M-> 10. sföa.
Orgeltónlist
TTaukur Guðlaugsson orgelleik
ari, hélt tónleika í Krists-
kirkju sl. miðvikudagskvöld. Á
efnisskránni voru Toccata og
fúga Doriska eftir Bach, 10
sálmaforleikir eftir sama höf-
und ög að lokum Choral í E-dúr
eftir César Frank.
Haukur hefur haldið marga
tónleika hér f höfuöborginni og
víðar, og er áreiðanlega ekki
orðum aukið að halda því fram,
að hann hefur náö miklu valdi
á hljóðfæri sínu. Það er ekki
tæknilega hliðin, sem hér er átt
við, hún er aðeins sjálfsagöur
hlutur hjá Hauki og þjónar
þeim æöra tilgangi að forma og
endurskapa hin stóru meistara-
verk orgeltónlistarinnar. Hauk-
ur spilar með miklu stílöryggi á
hljóðfæri sitt og á jafnt heima
hjá Bach og Frank. Toccatan og
fúgan Doriska var leikin af
þrótti og reisn, og sálmaforieik-
ir Bachs, hver og einn perla að
gæðum sem tónsmíð, voru faH-
ega „registreraðir" í anda hvers
sálms hvað innihald snertir.
Að lokum ðmuðu hinir róman
tísku hljómar Césars Franks í'
Kristskirkju og minntu hiust-
endur á, að orgelið, drottning
hljóðfæranna, er ekki eingðngu'
ætlað til að spila verk gömlu
meistaranna eins og Frank og
Reger. Forvitnilegt hefði verið að.
heyra Hauk leika einhver önd-
vegisverk          nötímaorgelbók-
mennta, t. d. eftir Messiaen, en
hann mundi vaf alaust gera slík-
um verkum góð skil. Vonandi
gerir hann þaö næst.
Þetta var eftirminnilegt
kvöld, þrátt fyrir harða setu á
bekkjum Kristskirkju.
Fjátttakendur í „Hastingsmót-
*^ ið" 1968—69 hafa nú . jrið
valdir. Er engum af keppendun
um frá þvf í f; i'ra boöið, en
mikil óánægja var r'kjandi hjá
forráðamör.num mótsins vegna
svokallaðra stórmeistarajafn-
tefla, sem settu svip á keppnina
í fyrra. Tólf keppendur tefla aö
þessu sinni í efsta flokki m.a.
Gligoric Júgóslavíu, Smjelkal
Tékkóslóvakíu, HUbner Vestur-
Þýzkalandi og tveir sovézkir
skákmenn.
Bent Larsen stóð í ströngu á
Óiympíumótinu í Lugano. Auk
þess að vera fyrirliði dönsku
sveitarinnar tefldi hann á 1.
boröi. Larsen treysti augsýni-
lega ekki öðrum meðlimum
sveitarinnar fyrir 1. borðinu,
heldur tefldj sjálfur hverja ein-
ustu umferð. í undankeppninni
gekk Larsen vel, hlaut 6y2 vinn-
ing af 7 mögulegum og átti mest
an þátt i að koma liði sínu upp
í úrslitakeppnina. í úrslitunum
var róðurinn þyngri og Larsen,
sem án efa hefur verið skák-
þreyttur  eftir  geysimikla  tafl-
mennsku undanfarná mánuði,
náðj ekki 50% vinningum. Hlaut
Larsen 6 vinninga af 13 mögu-
legum og tapaði m.a. fyrir Hort,
Spassky, Gligoric og Najdorf.
Þá .fékk Ungverjinn Portisch
gott tækifæri til hefnda, en hann
tapaði sem kunnugt er gegn
Larsen í 10 skáka einvígi fyrir
nokkru. Portisch mætti Larsen
í 11. umferð og hér sjáum við
hann gera upp reikningana viö
danska stórmeistarann.
Hvítt: Portisch
Svart: Larsen
Sikileyjarvörn.
1. Rf3 c5 2. c4 g6 3. d4 cxd
4. Rxd Bg7 5. e4 Rc6 6. Be3 Rf6
7. Rc3 Rg4 8. DxR RxR 9. Ddl
Þes: stööu þekkir Larsen vel.
Á Piatigorsky skákmótinu 1966
fékk hann sömu stöðu gegn
Petroshan. Þá hafðl Larsen
hvítt og vann 'tir glæsilega
drottningarfórn. Hér hefur hann
svart og það reynist erfiöara
hlutskinti.
9.... Re6
Þennan    l.eik    Iék   Petroshan
einnig í    fyrrnefndri skák Til
.^ i,<  ¦ v TiwmrwmiCiiiiiemmnvmfn
¦ffimeiwTOr^ffff^'yOTT-imM
greina kemur 9.. e5 10. Rb5
0—0 11. Dd2 Dh4 12. Bd3 d5!?
13. Bg5 Dg4 14. f3 Dd7 15. RxR
dxc! sbr. skák Bisguier: Stein
Tel Aviv 1964.
10. Hcl d6 11. Bd3 Bd7 12. 0—0
a5? Veikir reitina b6 og b5
hættulega mikiö. 13. f4 Bc6
14. Bbl Rc5 15. De2 0-0? -
Larsen virðist yfirsjást hótun
hvíts. 15 ... Ra4 var nauösynleg
ur leikur.
16 e5! Ra4 17. RxR BxR 18.
b3 Bc6 19 Hcdl Dc7 20 exd
exd 21. f5! Öll spjót standa á
svörtum og vörnin verður sí-
fellt erfiðari. 21 . Hfe8 2J,. Df2
a4 23. Bb6 Dd7 24. Bd4
axb 25. axb BxB 26.' HxB
He5 27. Bd3 De7 28. Hf4
g5? Betra virðist 28. .. He8.
T.d. 29. f6 Df8 og hvítur á enn
erfitt verk fyrir höndum. Eða
29. fxg fxg 30. Hf7 Dd8 31.
Df4 H5e7 C2. Df6 HxH 33.
DxHt Kh8.
29. f6! De6 30. Bf5 De8 31. Hg4
h6 32. Df4 HxB.
Svartur \neyðist til að láta af
hendi skiptamun til að forðast
mát. Ef 32. . . Db8 33. HxgíhxH
34. Dxgt Kf8 35. Dg7t Ke8
36.   Dg8   mát.             33.   DxH
De3t 34. Khl He8 35. Hg3 Dd2
3.6. h4 He2 37. Dh3 Dd4 38. hxg
h5 39. g6!   Gefið.
Jóhann Sigurjónsson.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16