Halldóra Þorsteinsdóttir bókasafnsfræðingur, Háskólabókasafni IFLA-Alþjóðasamtök bóka- varðafélaga og ársþing þeirra Arsþing IFLA, stærstu alþjóðlegu ráðstefnur bókvarða, draga árlega að sér hátt á þriðja þúsund þátttakendur hvaðanæva úr heiminum. Þingin eru yfirleitt haldin seinni hluta ágústmánaðar og er ráðstefnustaður mismunandi frá ári til árs. Árið 1993 var þingið haldið í Barcelona, en þar á undan í Nýju-Dehli, Moskvu, Stokkhólmi og París. Þau næstu verða haldin í Havana, Istanbúl og Peking. IFLA, International Federation of Library Associations and Institutions, eru alþjóðasamtök bókavarðafélaga og stofnana. Þau voru stofnuð í Edinborg árið 1927 af bóka- vörðum frá 15 löndum til þess að koma á skoðanaskiptum meðal bókavarða um heim allan, styrkja alþjóðlega sam- vinnu, samræma starfshætti, efla rannsóknir og stuðla að framgangi bókasafnsmála og upplýsingamiðlunar. Áhersla var lögð á að samtökin yrðu sjálfstæð, alþjóðleg, óháð rík- isstjórnum og án hagnaðarsjónarmiða og er ákvæði um þessi atriði að finna í lögum þeirra. í tímans rás hafa samtökin stækkað og áherslur breyst. Þau telja nú 1284 aðildarfélaga frá 135 löndum. Að stærst- um hluta eru þetta bókasöfn og stofnanir, þá bókavarðafé- lög, þ. á. m. Bókavarðafélag íslands, og eitthvað er um að- ild einstaklinga. Segja má að meðlimir IFLA séu í hverju því landi þar sem bókasöfn er að finna. Höfuðstöðvar sam- takanna eru nú í Konunglega bókasafninu í Haag í Hollandi og hafa þau átta föstum starfsmönnum á að skipa, en auk þess eru svæðisskrifstofur í Senegal, Thailandi og Brasilíu. Skipulag samtakanna er orðið ærið flókið og verkefnin mörg og yfirgripsmikil. Meginmarkmiðin nú eru að efla og samræma rannsóknir, gefa út og dreifa upplýsingum, skipuleggja fundi, ráðstefnur og námskeið, og stuðla að samvinnu við önnur alþjóðleg samtök á sviði upplýsinga- mála. Aðalstarfsemin skiptist í átta svið. Þrjú þeirra lúta að málefnum mismunandi tegunda bókasafna, fjögur að safn- tæknilegum atriðum og eitt að framgangi bókasafnsmála í þriðja heiminum, en það er verkefni sem IFLA hefur mjög beitt sér fyrir á síðustu tveim áratugum. Þessi átta megin- svið eru: I. Almenn rannsóknarbókasöfn II. Sérfræðisöfn III. Almenningsbókasöfn IV. Skráningarmál V. Safnkostur og þjónusta VI. Stjórnun og tækni VII. Menntun og rannsóknir VIII , Svæðastarf Sviðin skiptast nánar eftir málefnum í 32 deildir og 12 hringborðshópa. Þessir hópar fjalla um þjóðbókasöfn, þingbókasöfn, blindrabókasöfn, lyklun, aðföng, upplýs- 46 Bókasafiiið 18. árg. 1994 ingatækni, lestrarrannsóknir og Afríkulönd svo örfá dæmi séu nefnd. Auk þess hafa umræðuhópar um nýjungar líð- andi stundar nýlega verið settir á laggirnar til að tryggja að ferskar umræður eigi sér ávallt stað. Annar veigamikill þáttur í starfsemi IFLA eru svonefnd kjarnaverkefni. Um er að ræða fimm alþjóðleg samstarfs- verkefni, sem snerta bókasöfn og bókasafnsnotendur, hvar sem er í heiminum, og miða þau að því að mæta þeim kröf- um sem upplýsingaþjóðfélagið gerir um samræmingu. Þetta eru: UBCIM - Universal Bibliographic Control and Inter- national MARC (Allsherjar bókfræðileg stjórn og alþjóð- legt Marksnið) UAP - Universal Availability of Publications (Allsherjar aðgangur að útgefnum ritum) PAC —Preservation and Conservation (Varðveisla og verndun) UDT - Universal Data Transmission (Allsherjar gagna- skipti) ALP - Advancing Librarianship in the Third World (Þró- un bókasafnsmála í þriðja heiminum) Þjóðbókasöfn Þýskalands, Bretlands, Frakklands, Kanada og háskólabókasafnið í Uppsölum hafa umsjón hvert með sínu verkefni og útgáfustarfsemi tengdri þeim. Á vegum safnanna og í tengslum við verkefnin eru gefin út blöð og fréttabréf. Söfnin undirbúa einnig útgáfu staðla og annarra rita og skipuleggja fundi og námskeið. Utgáfa rita og gagna, ráðstefnur og námskeiðahald eru helstu tæki IFLA til að miðla árangri innra starfs og vinna frekar að markmiðum sínum. Helstu ritin eru IFLA Journal, sem kemur út ársfjórðungslega; ársritið IFLA Annual, IFLA Trends, sem kemur út tvisvar á ári, svo og rit- raðirnar IFLA Communications og IFLA Professional Reports, svo nokkur dæmi séu nefnd. Jafnframt styrkir IFLA fjölda ráðstefna, námskeiða og vinnuhópa, sem e.t.v. ná betur til fleiri einstaklinga en hið stóra ársþing. Skipulag ársþinganna er svipað frá ári til árs. Á undan þingunum eru venjulega haldin nokkurra daga námskeið. Meðlimir fastanefnda, faghópa og ráða, svo og fram- kvæmdastjórn, koma einnig saman síðustu tvo dagana fyr- ir þingið og gera m.a. grein fyrir starfsemi liðins árs. Síðasta ársþing IFLA, hið 59. í röðinni, var eins og áður segir, haldið í Barcelona, höfuðborg Katalóníu, dagana 22.- 28. ágúst sl. Námskeiðið sem haldið var á undan þinginu fjall- aði að þessu sinni um skólasöfn og var einkum ætlað bóka- vörðum frá þriðja heiminum. Daginn fyrir formlega opn- un voru haldnir almennir fundir þar sem gerð var grein fyrir starfseminni og framvindu kjarnaverkefnanna svonefndu. Þingið sjálft hófst með opnunardagskrá hinn 23. ágúst.
Beinir tenglar