Bókasafnið

						Tæknibúnaðurinn er svo smár að hægt er að koma mælunum

fyrir víðsvegar, jafnvel ofan í filmuöskju og þar með komast

að því við hvaða skilyrði gögnin eru geymd.

Gögnunum er skipt í bókageymslurnar eftir gerð:

1.  hæð: segulbönd, snældur, tölvugögn og elstu ljósmynda-

filmur.

2.  hæð: dagblöð.

3.  hæð: bækur, tímarit, kort, bæklingar, dægurprent og ann-

að skylduskilaefni úr pappír.

4.  hæð: örfílmur og svart hvítar filmur (negatívur).

Rétt framan við innganginn í fjallið stendur lítil lágreist

bygging skreytt gömlum hellaristum frá Norður-Noregi.

Þetta er nítratfilmugeymsla sem byggð var til að varðveita

kvikmyndir á nítratfdmum sem eru mjög eldfimar. Af öllum

fdmunum er búið að gera eitt öryggiseintak og annað til

notkunar.

Geymslunni er skipt í 16 klefa sem allir eru sérstaklega út-

búnir efnum sem ekki eru eldfim. Verði sjálfíkveikja brenna

nítratfdmur upp á örskömmum tíma. I geymslunni er hita-

stigi því haldið í 8° á Celsíus og allir klefar hafa sérstakan kæli

og slökkvibúnað til að vernda næsta klefa ef óhapp á sér stað.

Filmurnar koma frá norsku kvikmyndastofnuninni í Osló,

en einnig eru varðveittar þarna ljósmyndafdmur (negatívur)

frá öðrum minjasöfnum.

Öryggisgeymslurnar voru tilbúnar til notkunar árið 1992

og hafa þegar sannað gildi sitt. Þetta er þó ekki það eina sem

Norðmenn hafa upp á að bjóða því í nýbyggingu í hlíðinni

fyrir neðan fjallið fer fram tækni- og rannsóknarstarfsemi á

heimsmælikvarða.

Margmiðlunarverið

Að geymslunum í fjallinu ólöstuðum er ekki annað hægt

en að fyllast lotningu yfir þeirri víðsýni sem Norðmenn hafa

sýnt með því að byggja upp margmiðlunarverið. Allir miðlar

eru þar jafnir hvort sem um er að ræða prentað mál, kvik-

myndir eða hljóðrit. Sú umræða hvort myndböndin, tölvu-

eða hljóðbækurnar séu að taka yfirhöndina í heimi bókar-

innar á ekki við hér. Virðing er borin fyrir miðlum í mynd-

rænu formi og áhrifamætti þeirra. Ein ljósmynd getur sagt

meira en þúsund orð. Skilningur er á því hvernig samnýta

megi miðla og skapa þannig fullkominn samhljóm texta,

myndar og hljóðs með tölvutækni. Stefnt er að því að varð-

veita allt sem tilheyrir menningu einnar þjóðar en um leið er

borin virðing fyrir breyttum tímum og kröfum á framsetn-

ingu upplýsinga. Krafan er að finna upplýsingarnar hér og

nú.

I margmiðlunarverinu er unnið að forvörslu og varðveislu

gagna. Þar er einnig unnið að rannsóknum og markaðar regl-

Starfsmaður í myndveri við störf.

24    Bókasafaið 19. árg. 1995

Dagblöðin eru strokin áður enþau eru mynduð.

Vél til að mynda dagblöð o.fl. áfilmu.

ur um varðveislu og meðferð gagna til að lengja líftíma þeirra.

Verið er vel búið tækjum og það skiptist í þrjár deildir,

örfilmudeild, ljósmyndadeild og kvikmynda-, hljóð- og

myndbandsdeild.

Örfilmudeildin sér um að mynda dagblöð, tímarit og skjöl

á örfdmur til geymslu og notkunar. Samkvæmt ársskýrslu

1993 voru myndaðar yfir milljón síður af dagblöðum auk

annars efnis. Deildin býður einnig upp á þá þjónustu að

mynda skjöl fyrir aðrar stofnanir svo sem norska ríkisskjala-

safnið (Riksarkivet).

Ljósmyndadeildin hefur það hlutverk að varðveita heim-

ildir í formi ljósmynda. Hún er einstök í sinni röð í Noregi

og þó víðar væri leitað. Mikil samvinna er við önnur söfn eins

og t.d. norska þjóðminjasafnið (Norsk folkemuseum). Með-

al verkefna deildarinnar er hreinsun, endurvinnsla og flutn-

ingur mynda yfir á nýjar fdmur til notkunar. Þessi deild

markar stefnuna um varðveislu gamalla ljósmynda og með

hjálp tæknideildarinnar er nú stórt ljósmyndasafn orðið að-

gengilegt fyrir almenning.

Kvikmynda-, hljóð- og myndbandsdeild hefur það verk-

efni að varðveita gamlar kvikmyndir og hljóðupptökur með

því að færa þær yfir á nýtt form. Til þess að sinna þessu hlut-

verki hefur deildin bæði fullkomið mynd- og hljóðver. Einnig

tekur deildin öryggis- og notkunarafrit af öllum fjölmiðlaút-

sendingum í Noregi hvort sem um er að ræða útvarp eða

sjónvarp.

Myndverið sér um viðgerðir á kvikmyndum. Hér gefst

möguleiki á að vinna eitt óskemmt eintak t.d. úr ótal fdmu-

bútum. Hægt er að hreinsa minnstu rispu eða korn úr filmu.

Svo langt gekk einn tæknimaðurinn að hann hreinsaði út ein-

hverjar flyksur og þegar kunnugir skoðuðu kvikmyndina varð

einum að orði: Hvað er orðið af mávunum? Flyksurnar voru