Bókasafnið

						Uppröðun í geymslusajhi.

inn virtist ekki lúinn eða illa farinn. 148 söfn hafa sent rit til

safnsins. Árið 1993 jukust aðföng um 37.300 og þar af voru

15.500 skylduskilaeintök. í heildina hefur verið stöðug aukn-

ing á útlánum eða 126 útlán árið 1991 rúm 5000 árið 1993.

Þar af voru 72% útlána til framhaldsskóla- og háskólabóka-

safna, 3% til sérfræðibókasafna, 24% til almennings- og hér-

aðsbókasafna og 1% til erlendra bókasafna. Allur safnkostur

geymslusafnsins er merktur inn í BIBSYS. Utlán er hægt að

panta beint í BIBSYS, í tölvupósti eða á hefðbundinn hátt.

Geymslusafnið er nýflutt inn í nýja húsið þar sem því er

ætlaður framtíðarstaður. Þessir flutningar hafa gengið mjög

vel. Til þess að spara alla pökkun voru fengnir að láni póst-

flutningavagnar og bein númeraröð efnis léttir vinnu við að

raða upp ritum. Geymslusafnið er ætlað að eflast með tím-

anum og að lokum verða stærsta og fljótvirkasta millisafna-

lánamiðstöð í Noregi.

Fra informasjon til kulturarv

om Pliktavleveringsloven

(iov av 9.juni 1989 om avleveringsplíkt

for ullnienl lilgjengelege dokument)

ÍpR   Nasjonalbibliotekavdelinga i Rana

Skylduskil

Helsta verkefni deildar um skylduskil er að tryggja að að-

föng berist safninu samkvæmt lögum um skylduskil (Lov om

avleveringsplikt). Með skylduskilum aflar deildin efnis sem

aðrar deildir vinna úr á marvíslegan hátt bæði til varðveislu

og að auðvelda aðgang að efninu. Skylduskil hafa aukist mik-

ið og er það ekki síst að þakka þeirri upplýsingaþjónustu sem

rekin er í deildinni og mjög aðgengilegum bæklingi Fra in-

formasjon til kulturarv sem hefur verið dreift til allra fram-

leiðenda og útgefenda.

Deildin tekur á móti sjö eintökum af öllu sem er gefið út

eða framleitt og ætlað er til dreifingar fyrir almenning í Nor-

egi. Þetta þýðir að lögin ná auk gagna sem seld eru á almenn-

um markaði til gagna sem gefin eru út af félagasamtökum.

Framleiðandanum ber að skila tveimur eintökum en útgef-

andi skilar fimm eintökum. Ef verk er unnið í Noregi fyrir

erlendan aðila ber framleiðandanum að skila öllum sjö ein-

tökunum. Innflytjendur efnis sem tengist Noregi verða að sjá

um skylduskilin ef bæði framleiðandi og útgefandi eru er-

lendir. Safnið í Mo í Rana, Háskólabókasafnið í Osló og

Norska kvikmyndastofnunin (Norsk Filminstitution) skipta

með sér ábyrgð og upplýsingaskyldu um það skylduskilaefni

sem hver stofnun er ábyrg fyrir. Efninu er dreift til annarra

skylduskilasafna í Noregi:

1. eintak er öryggiseintak og er varðveitt í Rana.

2. eintak fer til Háskólabókasafnsins í Osló [Norsk deild].

3.-5. eintak fer til háskólabókasafnanna í Bergen, Þránd-

heimi og Troms0.

6.  eintak fer til Háskólabókasafnsins í Osló.

7.  eintak er notað til millisafnalána og er staðsett í geymslu-

safninu í Rana.

Auk þess fær samíska sérfræðisafnið í Karasjok skylduskila-

eintak þegar um efni á samísku eða tengt samískri menningu

er að ræða og kvikmyndastofnunin þegar gögnin hafa bein

tengsl við skilaskyldar kvikmyndir eða myndbönd (Lov om

avleveringsplikt, s. 18). Um öll gögn gildir sú regla að eitt

eintak er sett í öryggisgeymslu þjóðbókadeildarinnar í fjall-

inu. Aðeins 1. og 2. eintak falla undir varðveislu, öðrum söfn-

um er heimilt að ráðstafa sínum eintökum að eigin vilja.

Aðfangaskráning og önnur skráning fer fram í Mo en

vinnsla þjóðbókaskrárinnar er í Osló.

Lokaorð

Sá andbyr sem staðsetning þjóðbókadeildarinnar í Mo í

Rana fékk í byrjun hefur snúist í meðbyr. Staðarvalið á án efa

mestan þátt í þvíhve mikil áhersla er lögð á varðveislu, tækni

og aðgengi hvaðan sem er í landinu. Norðmenn hafa á fáum

árum skipað sér meðal fremstu þjóða heims í bókasafnsmál-

um. Áhersla þeirra á þróun tækni, varðveislu og aðgengi hef-

ur tryggt þeim þetta sæti.

Starfsmennirnir í Mo gera kraftaverk á hverjum degi með

því að skapa menningararfinum eilíft líf og tryggja öllum að-

gang að honum. Mikil gleði ríkir í höll dofrans og þegnar

hans geta lifað hamingjusamir um ókomna framtíð.

HEIMILDIR:

Ársmelding 1992. 1993. Mo : Nasjonalbiblioteksavdelinga i Rana.

Ársmelding 1993. 1994. Mo : Nasjonalbiblioteksavdelinga i Rana.

Bergan, Erling. 1988. Dristig framlegg og positív utfordring. Bok ogbibliot-

ek4:s. 9.

Fra informasjon til kulturarv : om Pliktavleveringsloven [bæklingur]. 1993.

Mo : Nasjonalbiblioteksavdelinga i Rana.

Fra jernverksby til biblioteksby - NBR imponerte bibliotek-folkene. 1995.

Rana blad. 9. februar: s. 1, 11.

26    Bókasafrið 19. árg. 1995