Bókasafnið

						Hópvinna í Menntaskólanum við Sund. Ljósmyndir meðgrein: Skúli Þór Magnússon.

Lög og reglugerðir um bókasöfh íframhaldsskólum

I núgildandi Lógum um frambaldsskóla nr. 57/1988 er

fjallað um bókasöfn í 29. gr. og segir þar:

í öllum framhaldsskólum skal vera skólasafn. Hlutverk þess er að vera

upplýsingamiðstöð fyrir nemendur og kennara. Það skal búið bókum og

nýsigögnum auk annars safnkosts sem tengist kennslugreinum skóla.

I áðurnefndu Frumvarpi tillaga um framhaldsskóla er þessi

grein óbreytt að öðru leyti en því að bæct hefur verið við hana

eftirfarandi málsgreinum (sjá 35. gr.):

... I tengslum við húsnæði skólasafns skal vera lesaðstaða með aðgangi

að upplýsingaritum á skólasafni.

I starfsemi skólasafns skal leggja áherslu á að þjálfa nemendur í sjálfstæðri

leit upplýsinga og notkun gagnabanka.

I Reglugerð um framhaldsskóla nr. 23/1991 er í 33. gr. fjall-

að um bókasöfnin á eftirfarandi hátt:

Yfirmaður skólasafns skal vera bókasafnsfræðingur og hafa að öðru jöfnu

kennsluréttindi á framhaldsskólastigi. Skólameistari ræður skólasafnvörð

að fengnum tillögum skólanefndar. Menntamálaráðherra skipar skóla-

safnvörð.

Yfirmaður skólasafns skal m.a.:

-    gera áætlanir um starfsemi safnsins og hafa umsjón með daglegum

rekstri þess, bókakosti og öðrum eignum svo og lestrarsölum,

-    annast skráningu bókasafnsins og sjá um að halda þvi í röð og reglu,

-    annast innkaup bóka og annarra gagna til safnsins í umboði skóla-

meistara,

-    sitja fundi skólanefndar og skólastjórnar, með málfrelsi og tillögurétt

þegat fjallað er um málefni tengd starfssviði hans,

-    fylgjast með nýjungum á sviði bókasafns- og upplýsingafræði og ann-

ast kynningarstarfsemi innan skólans,

-    kenna nemendum og kennurum safnnotkun og veita þeim bókfræði-

lega aðstoð,

-    starfa með kennurum og nemendum að því að undirbúa og vinna

verkefni sem krefjast sérstakrar þjónustu skólasafnsins,

-    skila skýrslu til skólameistara um rekstur og nokun safnsins í lok

skólaárs.

Hér er aðallega um að ræða skilgreiningu á verksviði

yfirmanns safns og hvers krefjast má af honum. Ekkert er

fjallað um hvað leggja þarf til safnsins í samræmi við stærð

skóla, s.s. magn og gerð gagna, fjölda starfsmanna og hús-

næði.

Það torveldar mjög starfsemi bókasafnanna að þeim hefur

ekki verið tryggður fastur starfsgrundvöllur með setningu sér-

stakrar reglugerðar um söfnin þar sem settir væru fram staðl-

ar um stærð húsnæðis, fjölda starfsmanna, magn og gerð

safngangna miðað við skólastærð, þ.e. í samræmi við fjölda

nemenda og kennara og námsframboð skóla.

Hlutverk bókasafna í framhaldsskólum

Hlutverki bókasafna í framhaldsskólum og stafssviði

starfsmanna er þannig gerð nokkur skil í lögum og reglugerð

um framhaldsskóla en eins og fram hefur komið er enn eng-

in sérstök reglugerð, staðlar eða starfsreglur til fyrir bókasöfn

á framhaldsskólastigi þar sem fjallað er um skipulag safnanna,

þjónustu þeirra, magn og gerð safnkosts, fjölda starfsfólks,

stærð húsnæðis og fjárveitingar.

Nokkrir bókasafnsfræðingar, forstöðumenn bókasafna í

framhaldsskólum, birtu í síðasta hefti Bókasafnsins (Hulda

Björk o.fl., 1994) vinnuplagg, sem byggt er á erlendum stöðl-

um en aðlagað íslenskum aðstæðum, og sem þeir höfðu tek-

ið saman til að bæta úr brýnni þörf vegna vöntunar á sérstakri

reglugerð fyrir bókasöfn í framhaldsskólum. I samantekt

þessari er nánari útfærsla á hlutverki safnanna, markmiðum

Bókasafiiið 19. árg. 1995   29