Bókasafnið

						Tímaritahornið á Bókasafni Menntaskólans við Sund.

með starfsemi þeirra og tillögur að viðmiðum um lágmarks-

tölur. Þar er lögð áhersla á að bókasafnið eigi að styðja alla

starfsemi skólans og að þar þurfi að vera gögn og fara fram

starfsemi sem styðja nám, kennslu, félagslíf, þróunarstarf og

rannsóknir, þar segir síðan orðrétt (s. 24):

Öflun og úrvinnsla þekkingar er eitt af lykilatriðum menntunar. Á bóka-

safni er upplýsingum safnað saman, þær skipulagðar og notaðar. Bóka-

söfn eru þess vegna eitt helsta kennslutæki skóla. Þau eiga að veita bæði

kennurum og nemendum stuðning í starfi. Bestur árangur næst þegar

starfsemi safns er samofin öllu skólastarfinu.

I áðurnefndri greinargerð með Frumvarpi til laga um

framhaldsskóla segir ennfremur (bls. 35):

Ahersla er lögð á að skólasafnið verði virkur þáttur í fræðslustarfi fram-

haldsskólans og að þar verði nemendur þjálfaðir í sjálfstæðri þekkingarleit

og öflun upplýsinga, m.a. með aðgangi að heimildaritum og gagnabönk-

um. Sífellt aukast möguleikar á upplýsingamiðlun ! tölvutæku formi og

er mikilvægt að nemendur í framhaldsskóla fái að kynnast sem flestum

aðferðum upplýsingaöflunar.

Hér kemur fram góður skilningur á mikilvægi skólasafna

fyrir allt skólastarf. Ef þessum markmiðum verður fylgt eftir

með viðunandi starfsgrundvelli fyrir söfnin, sem staðfestur

verður í reglugerðum, virðist öflug starfsemi þeirra tryggð í

framtíðinni.

En vonandi munu fylgja væntanlegum lögum um fram-

haldsskólann reglugerðir þar sem fjallað er um lágmarksvið-

miðanir. Ofangreindur texd úr greinargerðinni virðist sýna

aukinn skilning ráðamanna á mikilvægi safnanna fyrir skóla-

starfið í heild og vissulega er það vel.

Bókasöfn í framhaldsskólum hafa miklu hlutverki að

gegna við að undirbúa nemendur undir að lifa og starfa í

margslungnu upplýsingaþjóðfélagi nútímans (sbr. Thorney,

1994).

Mótun menntastefhufyrir framhaldsskólann

Tveir síðustu menntamálaráðherrar landsins, þeir Svavar

Gestsson (1988-1991) og Ólafur G. Einarsson (1991-1995)

stofnuðu báðir fjölmennar starfsnefndir til að fjalla um skóla-

kerfið og móta menntastefnu í landinu. Báðar þessar nefndir

hafa skilað af sér skýrslum og tillögum, bæði áfangaskýrslum

og endanlegum útgáfum.

Fyrri skýrslan sem Menntamálaráðuneytið gaf út ber titil-

inn 77/ nýrrar aldar (1991) í endanlegri gerð, en drög höfðu

komið út árinu áður. Síðari skýrsluna tók Nefhd um mótun

menntastefnu saman og gaf út í endanlegri mynd árið 1994,

en áfangaskýrsla kom út árið áður.

Eftirtektarvert er að í hvorugri skýrslunni, hvorki í drög-

um né í endanlegri gerð, er fjallað einu orði um bókasöfn í

skólum sem virðist sýna að nefndarmenn hafi ekki gert sér

grein fyrir mikilvægi bókasafna fyrir virkt skólastarf í nútíma

samfélagi.

I síðari skýrslunni eru aftast útskýringar á merkingu hug-

taka. Þar eru meira að segja orðin „skólameistari" og „skóla-

stjóri" útskýrð (s. 115), en ekkert hugtak er þar að finna sem

efnislega tengist orðinu „bókasafn" eða „skólasafn".

Virðist sem hugtakið bókasafn eða annað sem samsvarar

því eða tengist komi hvergi fyrir í ofangreindum skýrslum.

Það er mjög miður að skólasöfnin og hlutverk þeirra skuli

gleymast svo algerlega og þau fái enga staðfestingu í skýrsl-

unum á tilveru sinni, hlutverki eða stöðu innan framhalds-

skólans.

Árið 1987 kom út á íslensku skýrsla Efnahags- ogframfara-

stofnunarinnar í París (OECD) um úttekt á íslenska skólakerf-

30    Bókasafhið 19. árg. 1995