Tafla 1 - Samanburður á nemendafjölda, húsnæði og fjárveitingum Nafn skóla Ar Stærð skóla Húsnæði Aðstaða Fjárveitingar Nem. í dagskóla Haust Nem.1' í Öldunga-deild Fjöldi kennara að hausti Stærð safns ím2 m2 á nem. Fjöldi les-sæta Fjöldi nem. ásæti Safn-gögn Þkr. Bún-aður Þkr. Sam-tals Þkr. A nem. Kr. % Aukn-ing Fjöibrautaskólinn Ármúla 1984 1994 750 750 - 52 54 180 196 0,24 0.26 61 59 12,3 12,7 350 1.100 255 350 1.355* 467 1.807 287% Fjölbrautaskólinn Breiðholtí 1984 1994 1.248 1.500 (818) (800) 115 124 250 250 0,20 0,17 40 80 31,2 18,8 934 934 1.200 748 800 7% Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 1984 1994 284 500 - 82> 41 40 35 0,14 0,07 25 24 11,4 20,8 253 253 605 891 1.210 36% Flensborgarskólinn Hafnarfirði 1984 1994 537 480 (118) (100) 55 41 150 340 0,28 0,71 60 58 9,0 8,3 973 1.182 97 973 1.279 1.812 2.665 47% Framhaldsdeild Samvinnuskólans 1984 1994 40 . 13 20 0,50 *23 1,7 117 i 117 2.925 . Kvennaskólinn í Rcykjavík 1984 1994 307 456 - 30 41 85 65 0,28 0,14 25 20 12,3 22,8 327 960 . 327 960 1.065 2.105 98% Menntaskólinn í Kópavogi 1984 1994 410 450 (150) 34 45 100 124 0,24 0,28 36 46 11,4 9,8 428 428 980 1.044 2.178 109% Menntaskólinn í ReykjavEk 1984 1994 818 *900 69 *60 280 126 0,34 0,14 24 30 34,1 30,0 233 780 220 '233 1.000 285 1.111 290% Menntaskólinn við Hamrahlíð 1984 1994 850 900 (700) (580) 92 87 220 242 0,26 0,27 75 79 11,3 11,4 408 572 980 1.089 Menntaskólinn víð Sund 1984 1994 830 825 ' 69 70 140 140 0,17 0,17 50 50 16,6 16,5 639 1.431 109 639 1.540 770 1.867 142% Verziunarskólí íslands 1984 1994 750 «900 (350)3> 62 68 180 0,20 «70 12,9 - - «950 1.056 • Dagskólar Samtals 1984 1994 6.824 7.661 (1.636) (1.980) 599 631 1.465 1.698 0,21 0,22 419 516 16,3 14,8 10.849 1.416 Skýringar og athugasemdir: - Núll, þ.c. ekkert. * Ónákvæm eða áætluð tala. ... Upplýsingar ekki fyrir hendi. • Engin ta!a eðli málsins samkvæmr. 1) Nemendur í öldunadeildum ekki mcð í deilitölu. 2) Upplýsingar vantar um stundakennara. 3) Ncmendur í Tölvuháskóla Ví (180) taldir mcð. 4) Upplýsingar fyrir veturinn 1993-94. Fram kemur í Töflu 1 að nokkur aukning hefur orðið á fjölda nemenda í dagskólum á tímabilinu eða 837 nemendur (12,3%) og 344 (21%) í öldungadeildum (nemendur Tölvu- háskólans (180) taldir með). Fjölgun nemenda í dagskóla samsvarar stofnun eins fjölmenns skóla til viðbótar. I helm- ingi skólanna hefur húsnæði bókasafns verið stækkað og í ein- um þeirra stofnað safn síðan fyrri könnun var gerð. Miðað við tillögur um lágmarksviðmiðunartölur um hús- næði sem settar voru fram í greininni Bókasöfh í framhalds- skólum (Hulda Björk o.fl., 1994, s. 25) þarf að auka húsrými safns í flestum skólanna, en þar segir: Vinnuaðstaða þarf að vera fyrir minnst 10% nemenda í senn. í 300 manna skóla skal miða við 200 fermetra húsnæði hið minnsta fyrir bóka- safn. Fyrir hvern nemanda umfram 300 skal gera ráð fyrir 0,3 fermetrum til viðbótar við lágmarksviðmiðun. Hér er gert ráð fyrir aðstöðu fyrir alla starfsemi safnsins, þar á meðal hópvinnu. Æskileg stærð bókasafns fyrir 500 manna framhaldsskóla er samkvæmt þessum tillögum um 260 m2 og fyrir 800 manna skóla um 350 m2. Aðeins einn af þeim skólum sem skoðaðir voru, Flensborgarskólinn í Hafn- arfirði, nær þessum markmiðum. Sami skóli er sömuleiðis eini skólinn ásamt Menntaskólanum í Kópavogi sem nær því markmiði að hafa vinnuaðstöðu á bókasafni fyrir 10% nem- enda. Þörf er á að gera átak í húsnæðismálum hinna bóka- safnanna. Við skoðun á fjárveitingum til safnanna kemur í ljós á Töflu 1 að á söfnunum hefur orðið mismikil raunaukning á fjárveitingu á nemenda í dagskóla. Upphæðir frá 1984 eru hér settar á verðlag ársins 1994 samkvæmt hækkun fram- færsluvísitölu í samræmi við upplýsingar frá Þjóðhagsstofn- un. I einum skólanum hefur verið stofnað nýtt safn og í flestum öðrum hefur starfsemin verið efld með verulegri aukningu fjárframlaga. En til að fá greinargott yfirlit yfir fjárveitingar til safnanna þyrfti að skoða fleiri ár. Þess ber líka að geta að um þessar mundir tekur tölvuvæðing safn- anna til sín fjármagn. Þar bætist við nýr útgjaldaliður þannig að eðlilegt er að hækka þurfi fjárveitingar til safnanna sem því nemur. Eitt af grundvallaratriðum og hornsteinum góðs bókasafns er ríkulegur og vandaður safnkostur. I Töflu 2 kemur í ljós að veruleg aukning safnkosts á nem- anda hefur orðið á tímabilinu. Árið 1984 var heildarbóka- eign safnanna 9,9 bindi á hvern nemanda í dagskóla en er 14,7 eintök 1994, aukningin á tímabilinu er 48,5%. I áranna rás bætist smám saman við safnkostinn, þó engin stór stökk séu tekin. Að því leytinu vinnur tíminn með söfn- unum en auðvitað kemur á móti að tímans tönn vinnur líka á safnefninu og gerir sumt af því úrelt. En í slíkum magntöl- um sem hér koma gæði safnkosts ekki í ljós. Endurmeta þarf safnkost reglulega og grisja til að tryggt sé að hann sé í takt við tímann, en úrelt efni tekur upp rými og getur veitt rang- ar upplýsingar. Erfitt er að gefa algildar magntölur um safnkost. í áður- nefndri grein um lágmarksviðmiðanir: Bókasöfn íjramhalds- skólum (Hulda Björk o.fl., 1994, s. 25) segir: Akveðinn lágmarkssafnkostur þarf þó alltaf að vera fyrir hendi, minnst 5.000 titlar. Viðbætur miðast við námsframboð í hverjum skóla, fjölda nema og kennara (hver kennari reiknast sem þrír nemendur). Safnkostur telst viðunandi þegar til eru a.m.k. 20 eintök af virkum safnkosti fyrir hvern nemanda og kennara (sbr. viðmiðun hér að ofan). Arleg lágmarks- viðbót skal vera a.m.k. 3 eintök á nemendaígildi. Samkvæmt Töflu 2 eru 20% safnanna komin vel yfir 20 eintaka markið og önnur 20% eru mjög nærri því, en hin söfnin eiga mislangt í land að því marki, en að vísu sést ekki hér hvort um „virkan safnkost" safnkost er að ræða eða ekki. Hvað árleg aðföng varðar hefur ekkert safnanna náð þeim 32 Bókasafrið 19. árg. 1995
Beinir tenglar