Aldarminning Dr. Björn Sigfússon - háskólabókavörður Maðurinn Björn Sigfússon var fæddur að Stóru-Reykjum í Reykjahreppi í Suður Þingeyjarsýslu þann 17. janúar 1905 og voru foreldrar hans Sigfús Bjarnarson og Kristbjörg Halldóra Halldórsdóttir. Björn var elstur fimm barna Sigfúsar og Halldóru. I ítarlegu riti1 um Björn Sigfússon sem Ólafur Grímur sonur hans hefur tekið saman er ætt hans og uppruni rakinn ítarlega og einnig sagt frá ritstörfum hans og framlagi til íslenskrar menningar. I áðurnefndu riti kemur fram að Björn var snemma hneigður til bókarinnar. Að sama skapi var hann ekki talinn hafa það sem prýða þurfti góðan bónda þar sem hann var óglöggur á fé. Hann hefur sjálfur lýst viðhorfum sínum svo: „Ég ólst upp heima til 18 ára aldurs og var linur og daufur og heldur kjarklítill. Heimilið var fábreytt og heldur gleðilítið, en bókakostur var talsverður, og pabbi fylgdist vel með almennum málum og bók- menntum, og þess naut ég, svo að ég stóð þar framar jafnöldrum mínum, þótt ég væri aftar í flestu öðru. Ég var líka frábitinn öllum skemmtunum og mannfundum, en féll aldrei verk eða bók úr hendi. Við það tvennt naut ég mín, en við ekkert annað."2 Björn lauk kennaraprófi árið 1928 eftir þriggja vetra nám í Kennaraskólanum með ágætiseinkunn en ákvað síðan að taka menntaskólann utanskóla og lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík eftir árs nám 1929 með mjög háum einkunnum enda afburða námsmaður alla tíð. Magisterprófi lauk hann frá Háskóla íslands árið 1934 og loks varði hann doktorsritgerð sína frá heimspekideild árið 1944 og heitir ritgerð hans Um Islendingabók. Björn stundaði ýmis störf og sveitastörf, en eftir hann lauk kennaraprófi kenndi hann við Samvinnuskólann og að Laugum í Suður-Þingeyjarsýslu og jafnvel starf- aði hann um tíma sem farkennari. Björn gerðist og þingskrifari á meðan hann stundaði nám við Háskólann sem var þá í sama húsi og Alþingi. Á Laugum hitti hann Droplaugu Sveinbjarnardóttur sem síðan varð konan hans. Þau giftu sig 1932 og eignuðust þau fimm börn og eru þau öll á lífi. Hún lést árið 1945. Síðari kona Björns var Kristín Jónsdóttir og áttu þau saman einn son. Kristín lést árið 1998. Mörgum þótti Björn sérkennilegur og furðulegur í háttum. I bók Ólafs Gríms hefur hann eftir Aldarspegli Vikunnar frá 1959. "Björn Sigfusson er almennt álitinn furðulegt fyrir- 2 Prófessor emeritus Jón Steffensen og Björn Sigfússon á sýningu í tilefni fimmtíu ára afmœlis Háskólabókasafns árið 1990. lfebrúar s.l. var öld liðin frá fæðingu Jóns, en Björn og hann voru góóir vinir og um margt líkir; báðir létust 1991. bæri. Vissulega er það ofur eðlilegt, því maðurinn er næsta undarlegur í hátterni: fer á reiðhjóli um götur bæjarins í erindum safnsins og sjálfs sín... Hann hleyp- ur um Háskólann á strigaskóm og einni saman skyrt- unni, er sérkennilegur í svörum í spurningaþáttum og hefur óvenjulegan talanda...."3 Þeim sem þekktu Björn fannst þó enn meira til um frábæra kunnáttu hans sem spannaði bókstaflega öll svið mannlegrar þekkingar. Það mátti með sanni segja að honum væri ekkert óviðkomandi. Fræðimaðurinn Eftir Björn liggja fjölmörg rit um hin aðskiljanleg- ustu málefni. Þar má nefna sagnfræði, fornleifafræði, mannfræði, bókmenntir, málfræði, heimspeki og sið- fræði fyrir utan bókasafnamál. Ritaskrá Björns sem birt er í bókinni góðu og spannar tímabilið 1928 og til dauðadags telur 564 ritverk fyrir utan áðumefnt rit sem geymir margt sem áður hefur ekki komið út á prenti. Þessi mikla ritaskrá sýnir að hugur Björns var sífellt vakandi, þekkingin var ótrúlega víðfeðm og minnið frábært svo hann lék sér að því að tengja saman efni sem öðrum fannst óskylt. Björn var mjög vinsæll þátt- takandi í alls kyns spurningaþáttum í útvarpinu vegna gríðarlegrar þekkingar sinnar og eftirminnilegir voru 1 Úr ritverkum Björns Sigfússonar háskólabókavarðar. 2. b. Reykjavík. Háskólaútgáfan 2003. 2 Sama rit, II. bindi, s. 404-405. 3 Sama rit, II. bindi, s. 717. BÓKASAFNIÐ 29. ÁRG. 2005
Beinir tenglar