Bókasafnið

						Frá sængurveri

til sílikons

Viðtal við Einar Sigurðsson fyrrverandi landsbókavörð

Einar Sigurðsson lét af embœtti landsbókavarð-

ar 1. apríl 2002 eftir um sjö og hálfs ársfarsœlt

starfá þeim vettvangi. Þá vildi svo til að hann

átti jafnframt 38 ára starfsafmœli sem bókavörður.

Hann réðst til starfa í Háskólabókasafni 1. apríl 1964

og tók við embœtti háskólabókavarðar tíu árum síðar.

Einar hefur því eins og að líkum lætur komið víða við

á langri starfsœvi. Hann hefur á starfsferli sínum helg-

að sig uppbyggingu tveggja stórra bókasafna og verið

virkur þátttakandi í þróun bókasafnsmála og upplýs-

ingastarfsemi hér á landi.

Ritstjórn Bókasafnsins óskaði þess vegna eftir því

við Einar að hann segði lesendum ritsinsfrá því helsta

sem á dagana hefði drifið. Það er Þórir Ragnarsson

sem rœðir við hann.

Uppvaxtarár

Einar er fæddur í Gvendareyjum á Breiðafirði 10.

apríl 1933. Þar ólst hann upp í foreldrahúsum allt

til þrettán ára aldurs, yngstur sjö systkina. Mannlíf

Breiðafjarðareyja á þessum tíma er nú horfinn heimur

sem hlýtur að hafa verið um margt sérstæður. Við skul-

um því hefja leikinn á að spyrja Einar hvernig það hafi

verið að alast upp á þessum slóðum.

„Ég er af bændafólki kominn. Foreldrar mínir

höfðu búið alla sína tíð á Skógarströnd og fluttust út

í Gvendareyjar 1928. Þær heyra einnig þeirri sveit til,

ásamt fjórum öðrum eyjabýlum sem þá voru í byggð

í mynni Hvammsfjarðar. Á þessum tíma hygg ég að

Einar ungur að árum í Gvendareyjum.

24

íbúar á Skógarströnd hafi verið vel á þriðja hundraðið.

Nú eru þar eftir tveir bæir í byggð. Gvendareyjar voru

seldar og hafa síðan einungis verið notaðar til sumar-

dvalar.

Búskaparhættir voru jafnfrumstæðir og gerðist á

afskekktum sveitabæjum á þeirri tíð. Eyjabúskapurinn

var þó með nokkuð sérstökum hætti, m.a. vegna þeirra

hlunninda sem hann bjó yfir, en þó ekki síður sam-

gönguháttanna. Ekkert varð komist nema á bátum.

Heyskapur iúteyjum. F.v. SigurðurEinarsson, bóndi í Gvendareyjum;

Bjarni Lárentíusson, sumardrengur; Einar Sigurðsson; Kristjana

Gisladóttir kaupakona.

Sími eða önnur tæki til fjarskipta voru engin, nema þá

sá háttur að breiða á sem kallað var. Hvítt lak eða sæng-

urver var breitt út á hól sem vel sást til frá næstu eyju

eða bæ, og var þá brugðist við frá þeirri hlið ef kostur

var. Þessa var einkum neytt ef húsbóndinn var ekki

heima né bátur tiltækur. Hið sama gerði fólk í landi ef

það þurfti að ná sambandi út í eyjarnar. Þægindi voru

nánast engin miðað við það sem við þekkjum nú. Allt

vatn var borið heim í fötum. Síðustu árin var þó farið

að dæla vatni í fjósið handa kúnum! Um rafmagn var

ekki að ræða fyrr en allra síðustu árin þegar faðir minn

setti upp vindmyllu. Það var þó einungis til ljósa og

fyrir útvarpið.

Það var búið við svipaðan bústofn og algengast

var í landi, tvær til þrjár kýr, naut og gjarnan eitthvað

af geldneytum. Ær voru kringum sjötíu að mig minnir.

1 eyjunum gekk á sífelldum flutningum, ef ekki með

BÓKASAFNIÐ 29. ÁRO. 2005