Bókasafnið

						því sem út kom hérlendis bókmenntakyns. En víðar

þurfti þó að leita fanga. Þessi iðja kallaði m.a. á kynni

við íslenska höfunda, erlenda forleggjara, þýðendur

og fleiri. Þetta var um margt skemmtilegt sýsl. Fletta

þurfti þeim blöðum og tímaritum þar sem von var

bókmenntaefnis. í og með var hægt að sinna því með

annað augað á sjónvarpinu. Þetta líktist ef til vill óbeint

ýmsu því sem fólk sinnti á vökunni hér áður fyrr."

Ég hygg gott til þeirra umskipta sem fram undan

eru, enda þótt ég kveðji starfið með vissum sökn-

uði. í því samhengi vil ég vitna til fróðleiks sem mér

kom fyrir augu nú fyrir skemmstu, gott ef ekki á

tölvuskjánum, og er danskrar ættar.

Svo sem kunnugt er höfum við íslendingar löng-

um „dependerað af Dönum" eins og það er kallað.

Við kunnum vel samvistunum við þá, enda eru

Danir manna gamansamastir. Og þessi fróðleikur

sem ég rakst á nýlega er niðurstaða rannsóknar sem

kom mér til að hugsa sem svo að nú hlytu þeir annað-

hvort að vera búnir að rannsaka allt sem þeir gætu

látið sér detta í hug, ellegar þeir væru einfaldlega að

neyta hins alkunna danska húmors. Rannsóknarefnið

var sum sé starfsánægja forstöðumanna bókasafna,

og niðurstaðan þótti mér athyglisverð, nefnilega sú,

að forstöðumenn bókasafna væru öllum öðrum sem

í söfnunum vinna ánægðari í starfi, og starfsánægjan

yxi eftir því sem söfnin væru stærri, annirnar meiri

og vinnudagurinn lengri, og sérstaklega nytu þeir

lífsins sem taka vinnuna líka heim með sér. I þessu

felist sérstakur lífsstíll sem þeim líkar, segir þar.

Þetta finnst mér athyglisverð niðurstaða, sem fell-

ur einkar vel að minni reynslu, svo að ég hvarf frá

þeirri skoðun að þetta væri allt saman eintómt grín,

enda hefur starfið farið svo vel með mig að mér

hefur nánast ekki orðið misdægurt síðan til þessa

safns var stofnað - og nú er að sjá hvað gerist þegar

takturinn og lífsstíllinn breytist.

Úr ávarpi E.S. í kveðjuhófi 22. mars 2002.

Ár og aldir

- Við spyrjum Einar hvernig hann skynji í hnotskurn

þann tíma sem liðinn er frá uppvexti hans sem lítils

drengs vestur í Breiðafirði og til þeirrar tæknialdar sem

nú er uppi

„Mér finnst það hafa verið ævintýri líkast að hafa

fengið að lifa svo ólíka tíma. Tímabilið frá því er boð-

miðlunin fólst í því að breiða sængurver á hól og þar til

hún tók sílikonkubbinn í þjónustu sína finnst mér megi

frekar mæla í öldum en árum."

Að lokum

- Einar hefur alla tíð verið einkar starfsamur og vinnu-

dagur hans oft langur þótt nú hafi hægst um. Eigi að

síður telur hann sig enn hafa nóg að sýsla. En hvernig

heldur maðurinn sér í svo góðu formi? Hver er galdur-

inn?

„Að láta sér ekki leiðast frekar en í eyjunum forðum."

Abstract

From Bed Linen to Silicon

This is an interview with Einar Sigurðsson, former

director of the University Library (1974-1994) and

former director of the National and University Library

of Iceland (1994-2002). He recollects his childhood

on a farm on a remote island off the coast of Iceland

during the thirties and forties of the last century and

describes the subsequent years of work and study

until he becomes librarian in the University Library

in 1964. He gives a description of the first years in

the library, the development of the services to the

University of Iceland and the relationship between

the library and the academic world. He tells us about

the first steps of using computer technology in the

library and describes later developments, such as the

introduction of an integrated library system in 1991

(called Gegnir) and the first use of the Internet in

1992. The new National and University Library of

Iceland was opened on December lst 1994 when the

former National Library and the former University

Library were amalgamated in a new building. Einar

Sigurðsson discusses the concept of the digital library

and mentions among other things three main projects in

this field: (a) the digitisation of old maps of Iceland, (b)

the SagaNet, the digitisation of Icelandic manuscripts

and books in cooperation with Cornell University

and the Arnemagnæan Institute in Iceland and (c) the

VESTNORD Project, the digitisation of newspapers

and periodicals in Iceland Greenland and the Faeroe

Islands. He discusses, furthermore, the cultural role of

the library, the necessary preservation of the national

heritage as well as the importance of making it visible

through exhibitions and publications. Among other

subjects dealt with in the interview are the following:

library education at the University of Iceland (under

the supervision of the University Librarian until

1976), the National Committee of Information (1978-

90), the preparation of the new library building and

cooperation with the architects as well as debates

that took place during the long construction period

cooperation with the Nordic countries and last but not

least the contribution of Einar Sigurðsson to Icelandic

bibliography.

'OKASAFNIÐ 29. ÁRG. 2005

35