íslenskum rannsóknum. Á sviði bókasafns- og upplýs- ingafræða hefur Jóhanna Gunnlaugsdóttir verið frum- kvöðull í rannsóknum á sviði þekkingarstjórnunar (sjá t.d. Jóhanna Gunnlaugsdóttir, 2004). Með tímanum, í gegnum rannsóknir, vönduð skrif og félagsstarf líkt og Félag um þekkingarstjórnun, spái ég því að misskilningur varðandi fagið verði leiðréttur og þekkingarstjórnun mótist sem sérstaklega spenn- andi vísindagrein. Hvað er að gerast í fyrirtækjunum? En það má einnig spyrja; Hvað er að gerast í fyrir- tækjunum, tala stjórnendur og starfsfólk um þekkingar- stjórnun eða tengd málefni? Miklar umbreytingar ganga nú yfir íslensk fyrirtæki, sífellt meiri kröfur eru um bætta þjónustu og gæði, kröfur alþjóðavæðingar og svo mætti lengi telja. Finnst íslenskum stjórnendum þekkingarstjórnun koma sér við? Ennþá einu sinni komum við að því hve hugtakið og fræðigreinin er lítt mótuð. Menn eru ekki alltaf að tala um sömu hluti þegar minnst er á þekkingar- stjórnun. En viðskiptavinir mínir telja oft þörf á að „skrá niður" atriði „merkja" og „flokka" ýmislegt sem telja má þekkingaratriði á vinnustað. Því miður hefur stundum verið farið af stað með ýmsar „heima- tilbúnar" lausnir eða þá vinnu uppúr óvandaðri og dýrri ráðgjöf ráðgjafarfyrirtækja. Eg hef til dæmis séð umfangsmikla skráningu gerða á Word skjöl þar sem skráning í einfaldan gagnagrunn hefði nýst mun betur. En með skráningu í ritvinnsluforrit nýttist vinnan illa. Hér vantar í raun faglega skráningu, flokkun, og lyklun. Finninn Anssi Neuvonen orðaði það svo að vinnustaðir hafi sífellt meiri þörf fyrir útgáfu lýsi- gagna (metadata publication) (Neuvonen, 2004) þ.e. uppsetningu og tengingu lýsigagna við þætti í starf- semi fyrirtækja. Skjalastjórnun: skipulag formlegrar þekkingar Ég vil aðeins minnast á hlutverk skjalastjórnunar (Records Management) en þá grein má sjá sem mikil- vægan þátt þekkingarstjórnunar. Með skjalastjórnun er öllum skjölum vinnustaðar stjórnað, jafnt þeim sem eru í rafrænu formi eða pappír. Skjalastjórnun tryggir rétta vistun skjala sem skipta máli í atvinnurekstrinum, gerir skjölin aðgengileg í dagsins önn. Með skjala- stjórnun er komið á samræmdum verklagsreglum um söfnun, vistun og miðlun skjala. Með skjalastjórnun leggjum við lóð á vogarskál- arnar er varða uppbyggingu formlegar þekkingar (Explicit Knowledge) á vinnustað. Félagsfræði, Viðskiptafræði, Stjórnun Á þessum sviðum má nefna áhugaverða vinnu um mat Ljósm. Stefán Karlsson, Fréttablaðiö Frá stofnfundi Félags um þekkingarstjórnun þann lí.janúar 2005. á þekkingarverðmætum eða „óáþreifanlegum verð- mætum" fyrirtækja. íslensk fyrirtæki hafa tekið þátt í alþjóðlegu þekkingarstjórnunarverkefni svokölluðu Nordica verkefnið (Ásta Þorleifsdóttir, 2003). Þá má beina athyglinni að „stjórnunarþætti" þekk- ingarstjórnunar. Með þessu er átt við að þó bókasafns- fræðingur fái tækifæri til að skrá, flokka, lykla og vista innri þekkingu í fyrirtæki þá er ekki sjálfgefið að þessi vinna sé vel nýtt af hinum almenna starfsmanni í dagsins önn. Stjórnun sem fræðigrein lítur á fyrir- tækið sem félaglega einingu þar sem fólk þarf að starfa saman. Með til dæmis breytingarstjórnun eru innleidd ný og bætt vinnubrögð. Með góðri stjórnun má inn- leiða vinnubrögð þekkingarstjórnunar og koma þeim í daglega notkun. Þjóðfræði: segjum sögur Starfsfólk virðist miðla mikilvægri vinnuþekkingu með því að skiptist á skoðunum, með því að tala saman. Þekkingarstjórar hafa uppgötvað að mikilvæg þekkingarmiðlun á sér stað í gegnum samtöl fólks til dæmis á starfsmannafundum, fundum með viðskipta- vinum og síðast en ekki síst í samtölum starfsfólks í kaffitíma. Þessi samtöl eru oft í formi stuttrar frásögu. Það er viðkennd aðferð í þekkingarstjórnun að safna þessum sögum og vinna með þær. Ef þekkingarstjóri metur það svo að ákveðinn kjarni sé í frásögninni vill hann safna þessum sögum og nota þær. En stundum talast fólk ekki við, eða þá að sam- skipti eru „stirð". Samtöl eru mjög mannlegt við- fangsefni með öllu því jákvæða og neikvæða sem í því hugtaki felast. Starfsfólk hefur mismunandi lífssýn, ólíkar hugmyndir um hlutina og ólíkan smekk. Allt þetta kemur fram í samtölum fólks. Þekkingarstjórnun getur leitað í smiðju þjóðfræði, um það hvernig menn- ingu og þekkingu kynslóða er miðlað áfram í gegnum siði, venjur og sögur. En þegar við byggjum síðan upp sagnasafn fyrir- tækisins munum við skrá, fiokka, lykla og gera safnið 42 BÓKASAFNIÐ 29. ÁRG. 2005
Beinir tenglar