Bókasafnið

						Aukin tækifæri felast í nýjungum

Jóhanna Gunnlaugsdóttir

í 30. árgangi Bókasafnsins 2006 voru birt

viðtöl við þá þrjá íslensku bókasafns-

fræðinga sem lokið höfðu doktorsprófi

í greininni. Tveir þeirra vörðu ritgerðir

sínar síðla árs 2005 þannig að staða bóka-

safns- og upplýsingafræðinnar á íslandi

breyttist umtalsvert það ár. Ánægjulegt

er að skammt var stórra högga á milli

í þessu tilliti því að um ári seinna, 25.

nóvember 2006, fékk stéttin sinn fjórða

doktor, Jóhönnu Gunnlaugsdóttur, sem

auk þess fór ótroðnar slóðir og víkkaði

þar með þann grunn sem fræðin byggj-

ast á. Var doktorspróf Jóhönnu í raun lokaáfangi í

þeirri þróun að bókasafns- og upplýsingafræðingar

hafa verið að festa sig í sessi sem skjalastjórnendur

og þar með að víkka út starfssvið sitt. Og ekki sér

fyrir endann á þeirri þróun því, eins og kemur fram í

viðtalinu við Jóhönnu, er áhugi á að festa enn frekar í

sessi kennslu í vefstjórnun sem virðist á góðri leið með

að vera nýr landvinningur stéttarinnar.

- Þú sagðir mér, ]óhanna, aðþú hefðir haft gaman af

þvíað skipuleggja ogflokka frá blautu harnsheini og að

áhugiþinn á skjalastjórn hafi vaknað snemma. En hver

var hvatinn aðþví'aðþú fórst í doktorsnám og afhverju

varð Tampere íFinnlandifyrir valinu?

Eg fór að kenna sem stundakennari námskeið í

skjalastjórn í bókasafns- og upplýsingafræði á vor-

misseri 1997 að beiðni Stefaníu Júlíusdóttur. Ég hafði

unnið hjá Gangskör frá því á árinu 1985 en fyrir-

tækið var formlega stofnað í apríl 1986. Stofnendur

Gangskarar sf. voru fimm bókasafnsfræðingar, auk

okkar Kristínar Olafsdóttur, en skömmu eftir stofnun

þess og á árunum 1987 til 1988 hurfu þeir að mestu til

annarra starfa. Við Kristín störfuðum samfellt í fullu

starfi hjá fyrirtækinu frá stofnun þess og til síðustu

aldamóta. Við unnum að skipulagningu bóka- og

skjalasafna í fjölmörgum fyrirtækjum og öðluðumst

við það mikla og fjölbreytta reynslu. Mér fannst því að

ég gæti miðlað miklu til nemendanna. Eg hafði einn-

ig nokkra þjálfun í kennslu þar sem ég hafði haldið

námskeið samhliða vinnunni hjá Gangskör. Auk þess

kenndi ég við Garðaskóla um tveggja ára skeið og

starfaði í rúm tvö ár á Bókasafni Garðabæjar og sá þar

um safnkennslu. Safnið þar var samsteypusafn fyrir

almenning og nemendur grunn- og framhaldsskóla.

Ég kenndi áfram við Háskólann næstu tvö vormisseri

Viðtal: Guðrún Pálsdóttir

og var fastráðin við skólann haustið 1999.

Og mér fannst gaman að kenna. Ég vildi

gera þetta að ævistarfi og af því leiddi að

ég ákvað að fara í doktorsnám og gera

rannsókn í upplýsinga- og skjalastjórn

sem ég hafði brennandi áhuga á. Ég vil

skjóta því inn hér að ég nota gjarnan

heitið upplýsinga- og skjalastjórn um

fagið en hjá enskumælandi þjóðum er

yfirleitt talað um RIM (Records and

Information Management). A íslensku

finnst mér hljóma betur að snúa þessu

við. Ég kann ekki mikið í finnsku en hjá

Finnum er hugtakið notað á sama hátt.

Ég fór strax að huga að því hvar ég gæti stundað

nám og fannst Finnland afar álitlegur kostur, meðal

annars af því að ég gat tekið námskeið bæði hér

heima og við aðra háskóla á Norðurlöndunum, svo

framarlega sem þau voru á framhaldsstigi, vegna sam-

starfssamnings háskóla á Norðurlöndum (NordlS

NET síðar NORSLIS). Ég sótti bæði um í Ábo og

Tampere og fékk inni í báðum skólunum. Dr. Anne

Clyde heitin mælti mjög með Tampere. Hann væri

þekktasti og virtasti skólinn í upplýsingafræðum á

Norðurlöndunum og deildin og kennarar hennar

þekktir í upplýsingafræðiheiminum. Þá hafði deildin

fengið verðlaun fyrir skipulag og kennslu.

- Hvenær hófstu námið og hvernig var það skipu-

lagt?

Ég sendi inn tillögu að rannsóknarverkefni árið

2001. Hún var samþykkt með breytingum og ég fékk

Pertti Vakkari prófessor sem aðalleiðbeinanda. Tel ég

mig hafa verið afar heppna því hann er frábær kenn-

ari. Það er skemmtilegt frá því að segja að við hitt-

umst fyrst hér á Islandi er Pertti flutti hér fyrirlestur.

Við borðuðum saman í Perlunni ásamt fleirum um

kvöldið og áttum saman skemmtilega stund. Pertti

sagði okkur þar að sig langaði afar mikið til að fara í

Bláa lónið. Varð úr að við Anne Clyde buðum honum

þangað daginn eftir. Við fórum á bílnum mínum en

þegar við vorum komin vel af stað uppgötvaði ég að

bíllinn var að verða bensínlaus. Við Anne fórum ekki

í Bláa lónið en fengum okkur hressingu meðan Pertti

naut þess að baða sig. Ég vissi að við kæmumst ekki

til baka án þess að fá meira bensín á bílinn og tjáði

afgreiðslufólki vandræði mín. I ljós kom að til var

bensín á tveimur brúsum og ég fékk þá lánaða eftir að

BÓKASAFNIÐ 31. ÁRG. 2007