Bókasafnið

						hefði sterkara umboð en innkaupanefndin skipt þar

máli. Með nýju greiðslulíkani koma inn nýir aðilar

sem nota efni Landsaðgangsins mikið. Þeir hafa

aðrar áherslur varðandi efnisval og taka þarf tillit til

þeirra.

Verkefni og þjónusta

I þessum hluta var fjallað sérstaklega um samninga-

gerð, vefsíðuna, viðmót og leitarsíður og námskeið.

Samningagerð:

I stað þess að fáir sinni samningagerð er nauðsynlegt

að þeir sem nýta gögnin og eru í bestu sambandi við

notendur komi að samningunum. Þetta er sérhæft

verkefni og þess þarf að gæta að ákveðinn hópur fái

þjálfun og reynslu. Aðalatriðið er að sátt sé um fram-

kvæmdina og að þekkingin sé ekki bundin við örfáa

einstaklinga. Einnig er mikilvægt að upplýsingar um

gerð samninga séu skráðar og tiltækar fyrir þá sem á

eftir koma og til að koma í veg fyrir tortryggni.

Vefsíðan:

Svo virðist sem upplýsingagjöf til hagsmunaaðila eða

bókasafnanna sjálfra mætti vera betri og ástæða er

til að nýta vefsíðuna betur. Því markvissari sem upp-

lýsingagjöfin er, því meiri líkur eru á stöðugleika og

ánægju þeirra sem taka þátt í greiðslunum því fólk vill

vita hvað það fær fyrir peningana. Innkaupanefndin

og þeir starfsmenn Landsbókasafns sem koma að

verkefninu hafa aðgang að innri vef þar sem geymdar

eru ýmsar upplýsingar en ekki má gleyma öllum þeim

sem greiða fyrir efnið. Því meiri og skipulagðari upp-

lýsingar sem eru á vefnum því betra tæki er hann til

að miðla öðrum.

Viðmót og leitarsíður - tengingar

Skipulagsheildir á þróunarskeiði bjóða gjarnan upp

á aukna þjónustu og einnig er varan aðlöguð kröfum

markaðarins. Shachaf telur bætta starfsemi og aukna

þjónustu vera einkenni skeiðsins. Notendur vilja

sem auðveldastan aðgang þannig að tengingar milli

gagnagrunna og samhæfðar leitarvélar er verkefni

sem Landsaðgangurinn ætti að einbeita sér að. Kaup

á samhæfðum leitarvélum og listum er dæmi um að

Þjónustan er aukin og reynt að einfalda leið notand-

ans að upplýsingunum.

Námskeið:

Námskeiðin eru leið til þess að auka notkun á því

efai sem Landsaðgangurinn býður upp á og gera það

eðlilegan þátt í lærdómsferli og þekkingaröflun þjóð-

arinnar. Hér er sóknarfæri í því skyni að auka notkun

°g upplýsingalæsi, þannig að hinn almenni notandi

verði öruggari í að leita í gagnagrunnunum og að not-

færa sér rafrænar upplýsingar. Því meiri sem þekking

og færni almennings er, því skilvirkari verður notk-

unin og meira fæst fyrir þá fjármuni sem settir eru í

verkefnið. Á vef hvar.is eru gagnlegar leiðbeiningar

um notkun á gagnasöfnum en jafnframt væri hægt að

setja upp markvisst kennslu- og kynningarprógram

unnið af sérfræðingum í gerð kennsluefnis. Inn í það

mætti flétta fræðslu um gæði gagna á netinu.

Ef almennt er rætt um verkefni og þjónustu þá

getur lítill tími gefist til að sinna viðskiptavinum á

þróunarskeiðinu. Þjónustuþátturinn er hins vegar

vel skilgreindur í þjónustusamningi Landsaðgangsins

og mikið hefur verið unnið á því sviði. Oft er reynt

að aðlaga vöruna að markaði og reynt að ná nýjum

mörkuðum og auka þjónustuna. Starfsmenn geta

hins vegar fundið fyrir vangetu til að gera það sem

þá langar til vegna skorts á peningum, þekkingu,

mannafla o.s.frv. Það sem skortir á þjónustu af hálfu

Landsaðgangsins má e.t.v. skrifast á að takmörk

eru fyrir hvað starfsmenn í tveim stöðugildum geta

afkastað og jafnframt er það ábending um að for-

gangsraða verkefnum.

Stækkun og útvíkkun starfsemi á sér yfirleitt stað

á þróunarskeiði auk þess að nýmæli eru tekin upp og

tilhneiging er til þess að farið sé út í fleiri framleiðslu-

greinar, sem í tilviki Landsaðgangsins væri aðgengi að

fleiri gagnagrunnum eða tímaritum. Áhrif viðskipta-

vina aukast og notendur Landsaðgangsins gera kröf-

ur um að fá áfram þau gögn sem þar eru og nokkur

stór bókasöfn gera kröfur um efni sem hentar þeim

betur. Skortur á fjármagni veldur því að ekki er hægt

að sinna þessum óskum. Þar sem um Landsaðgang er

að ræða koma fram ótrúlega ólíkar þarfir og leita þarf

leiða til að sætta öll sjónarmið.

Verkaskipting, samhæfing

og upplýsingagjöf

Glundroði getur komið upp innan skipulags-

heilda á þróunarskeiði og ósamræmis getur gætt

í starfseminni og greinilegt er að þeir sem koma

að Landsaðganginum eru ekki alltaf að ganga í

takt. Eins og áður hefur komið fram eru ákvarð-

anir á þróunarskeiði oft teknar á grunni tölfræði og

greiningar og lögð er áhersla á upplýsingasöfnun

og upplýsingamiðlun. Skilgreina þarf betur hvaða

upplýsingar hagsmunaaðilar Landsaðgangsins þurfa

og eiga að fá og samræma þarf þá þjónustu sem

Landsaðgangurinn veitir á þessu sviði. Til þess að

fólk vilji taka þátt og greiða fyrir Landsaðganginn

þarf það að hafa góðar upplýsingar í höndunum.

Leita þarf leiða til að bæta upplýsingagjöf og ef Lands-

aðgangurinn eða Landsbókasafn geta ekki unnið

þá vinnu þarf að skoða hvort ástæða sé til að kaupa

hana.

&ÓKASAFNIÐ 31. ÁRG. 2

007

41