Aðgengi fyrir alla Það hefur ótal marga kosti að fylgja stöðlum um aðgengi á vefnum. Notendahópurinn stækkar, nyt- semi vefsins eykst auk þess sem leitarvélar eiga nú auðveldara með að finna og skrá vefinn. Kostnaður við að gera nýjan vef aðgengilegan er því sem næst enginn. Að gera tilbúinn vef aðgengilegan getur auð- vitað kostað nokkuð en engu ætti að þurfa að kosta til við að breyta útliti hans. Kostir fyrir alla notendur: • Betra viðmót • Texti er læsilegri • Vefurinn skorar ofar í leitarvélum • Sparar tíma (og þá einnig peninga!) • Einfaldara að fylla út form • Minni hætta á að notendur hætti við viðskipti • Auðveldar viðhald vefstjórans Aðgengi snýst ekki aðeins um sérþarfir eða fatlanir. Þannig geta litblindir notendur, sem seint teldust fatl- aðir, lent í vandræðum þegar litur er notaður til að afmarka eða lýsa efni því grænn í augum þeirra sem ekki eru litblindir gæti ef til vill verið brúnn í augum litblindra. Aðgengi á vef snýst einnig um tækjabún- að þeirra sem þá skoða og þurfa þeir t.d. að vera aðgengilegir um mismunandi vefskoðara, s.s. Internet Explorer, Firefox, Lynx, Opera og hinar ýmsu útgáfur peirra. Notendur geta einnig verið með mismunandi tæki í höndunum, tölvu, síma, sjónvarp, lófatölvu eða jafnvel leikjatölvu. Þó að á íslandi séu langflestir með háhraða tengingar eru 12% enn með upphringimódem °g hraði þeirra ekki sá sami (Hagstofa íslands). Enn eitt atriði sem áhrif hefur á aðgengi er umhverfi not- andans, þ.e. hávaðamengun eða léleg lýsing. Stefna ríkisstjórnarinnar um upplýsingasamfélagið 2004-2007 f stefnu ríkisstjórnarinnar um upplýsingasamfélagið fyrir árin 2004-2007 voru sett markmið sem sýna metnað ríkisstjórnarinnar í þá átt að stofnanir axli ábyrgð gagnvart borgurum með ólíkar þarfir og auki aðgengi þeirra að öruggu upplýsinganeti. Með Pví megi stuðla að auknum lífsgæðum. Tækifæri °g velferð einstaklingsins eru höfð að leiðarljósi °g áhersla lögð á að „Svigrúm verði fyrir alla til að þroskast, öðlast aukin lífsgæði og axla ábyrgð" (Forsætisráðuneytið, 2004). -Pá voru sett fjögur meginmarkmið: • Tækifæri. Aukin verði tækifæri einstaklinga og fyrirtækja til að miðla og sækja þekkingu, eiga samskipti og stunda víðskipti hvar sem er og hvenær sem er. • Abyrgð. Forystumenn á öllum sviðum sam- félagsins axli ábyrgð og vinni saman að því að upplýsingatæknin sé nýtt í þágu borgaranna og ólíkir einstaklingar geti fært sér hana í nyt. • Oryggi. Tryggður verði aðgangur fólks og fyr- irtækja að traustu háhraðaneti á samkeppn- ishæfu verði. Öryggi upplýsinga og friðhelgi einkalífs verði höfð að leiðarljósi í þróun upp- lýsingasamfélagsins. • Lífsgæði. Stuðlað verði að auknum lífsgæðum og auðugra mannlífi með því að nýta möguleika (Forsætisráðuneytið, 2004) I kaflanum um „Ábyrgð" er fjallað um þarfir ólíkra hópa og nauðsyn þess að opinberar stofnanir taki mið af þeim. Fyrirtæki eru hvött til að koma til móts við þessa hópa og hefur það sýnt sig að þar vantar ekki skilninginn. Þannig hafa fleiri fyrirtæki en stofnanir fengið vottun um gott aðgengi. Stefnan á að gilda út þetta ár, 2007 og verður spennandi að sjá hvaða áherslur verða settar í nýrri stefnu. Staðlar World Wide Web Consortium (W3C) er óháð banda- rísk nefnd eða nokkurskonar staðlaráð veraldarvefs- ins sem stuðlar að samhæfðum aðferðum við þróun tækja og tóla fyrir vefinn. W3C hefur t.a.m. umsjón með þróun HTML staðalsins og hefur gefið út við- miðunarreglur um hönnun aðgengilegra vefsíðna (Web Accessibility Initiative, WAI). W3C gaf út fyrstu útgáfu af viðmiðunarreglum fyrir aðgengi 1999 (Web Content Accessibility Guidelines 1.0, WCAG 1.0). Utgáfa 2 hefur verið lengi í vinnslu á leiðinni en ætti að koma út árið 2007. Mikilvægt er að þessar viðmiðunar- reglur verði þýddar á íslensku þegar þær koma út. Þrjú forgangsstig Til þess að tryggja aðgengi vefja þarf að uppfylla þau skil- yrði sem sett eru fram í viðmiðunarreglum W3C og við vottun vefja er tekið mið af þeim. Viðmiðunarreglunum um gott aðgengi er skipt í þrjú stig eftir forgangi: Forgangur 1 Fullnægja verður ákveðnum skilyrðum Hér má nefna skilyrði eins og að birta texta um mynd- ir, þ.e. birta texta undir mynd sem segir frá innihaldi hennar eða með notkun „ALT" eigindisins. Fullnægja ætti ákveðnum skilyrðum 'KASAFNIÐ 31. ÁRC*. 2007 45
Beinir tenglar