Bókasafnið

						Dæmi um skilyrði eru að nota stílsíður (CSS) til að

stýra útliti vefsins

Forgangur3

Val er um hvort fullnægja eigi ákveðnum skilyrðum

Tryggja þarf að munur milli litar á texta og bakgrunni

sé viðeigandi svo litblindir eða þeir sem notast við

svarthvíta skjái lendi ekki í vandræðum.

Uttektir á aðgengi

Kannanir erlendis hafa sýnt fram á sláandi niðurstöð-

ur hvað varðar aðgengi vefja stofnana og fyrirtækja.

Sameinuðu þjóðirnar (2007) létu síðla árs 2006 vinna

úttekt á 100 vefsetrum víða um heim og kom í ljós að

97 þeirra voru alveg óaðgengilegar fyrir fatlaða not-

endur. Heil 73 % þessara vefsetra notuðu Java Script í

leiðarkerfi sín sem gerði notendum sem nota það ekki

ókleift að komast innar í vefinn en á forsíðu. Þetta eru

10% allra notenda Internetsins.

Vefsetrin sem skoðuð voru voru leiðandi á sínu

sviði í 20 löndum: flugfélög, bankar, smásöluversl-

anir, fjölmiðlar og stjórnvöld. Þau þrjú vefsetur sem

uppfylltu lágmarkskröfur voru vefir forsætisráðherra

Bretlands, kanslara Þýskalands og vefur spænskra

stjórnvalda.

Fjórðungur þeirra sem úttektin náði til gætu auð-

veldlega uppfyllt lágmarkskröfur WCAG 1.0 með

litlum tilkostnaði. Úttektin er sú fyrsta sinnar tegund-

ar og var unnin af fyrirtæki sem nefníst Nomensa.

„Hvað er spunnið í opinbera vefi?"

Haustið 2005 var gerð úttekt á innihaldi, aðgengi og

viðmóti vefja 246 ríkisstofnana, ráðuneyta og sveit-

arfélaga sem Sjá ehf. vann fyrir forsætisráðuneyti og

Samband íslenskra sveitarfélaga.

Niðurstöður úttektarinnar sýndu að vefir allra

stofnana og sveitarfélaga sem tóku þátt í könnuninni

veittu grunnþjónustu en aðeins 3% veittu rafræna

málsmeðferð. Almennt voru stofnanirnar með 50% á

innihaldskvarða og svipað á nytsemiskvarða. Aðgengi

sinntu þessar stofnanir almennt illa. (Sjá, 2005).

Falleinkunn FMR í aðgengismálum

Fyrirfram var vitað að niðurstöður hvað varðar

aðgengi yrðu slæmar og þegar skýrslan „Hvað er

spunnið í opinbera vefi" kom út lá það ljóst fyrir.

FMR skoraði einungis 5.1 (af 20 mögulegum) fyrir

aðgengi. Innihaidslega þótti vefurinn sæmilegur með

12.3 stig (hærra en 77% þátttakenda og nytsem-

iseinkunnin var 13.9 (hærra en hjá 89% þátttakenda)

(Sjá, 2005).

í kjölfar skýrslunnar kallaði FMR eftir nákvæmri

úttekt frá Sjá ehf. með vottun í huga. Við aðgengis-

úttektina var notaður skjálesari, talgervill og einnig

var vefurinn skoðaður með ýmsum tegundum vef-

skoðara eins og Lynx sem er textavafri. Blindur not-

andi var einnig fenginn til að fara yfir vefinn. Þrátt

fyrir að notaður sé ýmiss hugbúnaður við úttektina

er alltaf nauðsynlegt að fara handvirkt yfir kóðann til

að sjá hvað þurfi að bæta til að tryggja aðgengi og var

það stærstur hluti vinnunnar.

Vefur FMR er í vefumsjónarkerfinu LISA og

þegar úttektin lá fyrir var úrbótaverkefni sett af stað

í samvinnu víð Innn, söluaðila kerfisins. I ljós kom

að þegar vefurinn hafði verið gerður aðgengilegur

samkvæmt kröfum um forgang þurfti sáralitla viðbót

til að standast kröfur um forgang 2. Ýmsar kröfur

um forgang 3 höfðu jafnvel þegar verið uppfylltar en

þó er enn nokkuð í land hvað það varðar. í aðgeng-

isstefnu sinni stefnir FMR á vottun um forgang 3 fyrir

árslok2007.

Vottun um gwengi

Vefur Fasteignamats ríkisins (FMR) var fyrsti vefur

ríkisstofanana til að fá vottun um gott aðgengi fyrir

fatlaða frá Oryrkjabandalaginu og Sjá ehf. 3. maí

2006. FMR var jafnframt fyrst ríkisstofnana til að gefa

út aðgengisstefnu sína26. apríl2006. Vottunarmerkið

á vefnum tryggir að vefurinn sé aðgengilegur öllum

notendum óháð fötlun þeirra eða getu.

Það sem gert hefur verið til að bæta aðgengið á vefn-

um er meðal annars:

•    Hægt er að skoða allt efni vefsins í skjálesurum

en þá nota blindir og sjónskertir.

•    Hægt er að stækka og minnka letrið á skján-

um.

•    Hægt er að breyta um bakgrunnslit fyrir sjón-

skerta og/eða lesblinda.

•    Hreyfihamlaðir geta vafrað um vefinn án þess

að nota músina.

•    Töflur eru rétt merktar.

•    Öll tenglaheiti eru skýr og fram kemur ef

vefsíða sem vísað er á opnast í nýjum glugga.

•    Allar skammstafanir hafa  annaðhvort verið

teknar út eða eru með útskýringu.

•    Allar myndir hafa útskýringatexta (alt texta).

•    011 viðhengí eru útskýrð. Tíl dæmís kemur

fram tegund og stærð skjals.

•    Vefurinn virkar án javascripta.

Unnið er áfram markvisst að því að gera vef FMR

sífellt aðgengilegri og hefur í því skyni verið innleidd

nýjung sem nýtist stjónskertum og lesblindum vel,

46

BÓKASAFNIÐ 31. ÁRG. 2007