Frá árinu 1991 hefur tímaritið Business Informa- tion Review gert könnun í Bretlandi um notkun upp- lýsinga í viðskiptum. Tilgangurinn er að henda reiður á undirliggjandi venjur í notkun upplýsinga og upp- lýsingaveitna. Mögulegir þátttakendur í könnuninni eru áskrifendur að CSA viðskipta- og stjórnendaupp- lýsingum og meðlimir CiG (City Information Group). I nóvember árið 2002 var sendur út spurningalisti til mögulegra þátttakenda. Þess er hvergi getið hversu margir fengu spurningalistann, en nothæf svör voru 61, þar af voru 62% frá bókasöfnum og upplýs- ingadeildum fyrirtækja. Flestir svarenda frá fyrirtækj- um komu úr fjármálaheiminum og þar var áberandi hversu háar fjárhæðir þeir höfðu úr að spila árlega miðað við t.d. bókasöfn hins opinbera.23 Árið 2001 var fyrst spurt um þekkingarstjórnun og markmið tengd henni. Nokkur munur var á svör- um þeirra sem komu af opinberum starfsvettvangi, úr háskólaumhverfinu og fyrirtækjum. Árið 2003 svör- uðu 40% fyrirtækjanna já við því að innleidd hefði verið þekkingarstjórnun og 93% bókasafnsfræðing- anna sögðu að þjónusta þeirra væri hluti af þessu stjórnunarferli. Aftur á móti töldu 66% opinberra aðila að þekkingarstjórnun hefði verið innleidd hjá þeim og 100% svörun var við því að þeirra þjónusta væri hluti af þessu ferli.24 Það var áhugavert við könnunina frá 2003 að mikill meirihluti svarenda sagði að aukinn aðgangur almennra notenda að upplýsingum hefði breytt starfs- umhverfi þeirra, meiri tími færi í kennslu en áður. Könnunin gerði síðan skil á helstu leitarvélum sem notaðar voru og netþjónustum. I síðasta hluta könn- unarinnar var spurt opið um þrjú atriði sem kæmu til að hafa forgang í þróun og þjónustu. Hjá bókasöfn- um og upplýsingadeildum fyrirtækja skal fyrst nefna þróun þjónustu og gæðamála, þróun safnkosts, þar á meðal endurskoðun áskrifta og þróun innra nets. Einu bókasöfnin sem minntust á upplýsingalæsi voru háskólabókasöfn og þar voru tvö atriði sem leggja átti áherslu á, stjórnun safnkosts og þjálfun notenda með áherslu á upplýsingalæsi.25 Árið 2003 kynntu Shan-Ju L. Chang og Hsiao- Shan Hung niðurstöður úr rannsókn sinni á upp- lýsingahegðun starfsmanna í hugbúnaðarfyrirtæki í Taiwan. Rannsóknin náði til allra starfsmanna, sem voru alls 42 þar af 12 yfirmenn. Opin viðtöl voru tekin við starfsmenn, þeir fengu spurningalista og greining var gerð á rituðum gögnum. Sérstök áhersla var lögð á upplýsingahegðun yfirmanna. Rannsóknarspurningarnar sem lögð var áhersla á að svara voru eftirfarandi. Hvaða upplýsingar þurfa starfsmenn til að geta sinnt vinnunni? Hvernig leita starfsmenn að upplýsingum og þekkingu sem þá skortir? Hvaða erfiðleikum lenda starfsmennirnir í við upplýsingaleit? Hvernig miðla starfsmenn upp- lýsingum og þekkingu sín á milli? Svör bárust frá 40 starfsmönnum. Helstu niðurstöður voru þær að upplýsingar sem starfsmenn leituðu að voru bæði vinnutengdar og persónulegs eðlis. Vinnutengdar upplýsingar sem starfsmenn leituð eftir í þeim til- gangi að sinna daglegum störfum voru verkferlar og vinnuleiðbeiningar. Upplýsingar fyrir daglega stjórn- un eða almennt um stjórnun. Ytri upplýsingar sem leitað var eftir voru um hugbúnaðariðnaðinn og nýj- ustu tækni og strauma í tölvu- og samskiptatækni.26 Chang og Hung segja að innri upplýsingar sem starfsmenn leituðu eftir megi skipta í tvennt, töluleg gögn og skrifaðar upplýsingar. Ytri upplýsingar sem starfsmenn leituðu eftir var hægt að skipta í fjóra flokka. Rafrænt efni, prentað efni, hljóð- og mynd- efni og ráðstefnur og námskeið. Rannsóknin leiddi af sér athyglisverða niðurstöðu, sem var að starfs- menn líta á efni eins og tímarit, dagblöð, bækur og hljóð- og myndefni sem afþreyingarefni og tengja það ekki vinnunni. Starfsmenn leituðu einnig eftir upplýsingum frá samstarfsmönnum sínum og aðilum utan fyrirtækisins. Aðilar utan fyrirtækisins voru til dæmis framleiðendur, birgjar, samstarfsaðilar, við- skiptavinir og ráðgjafar. Helstu vandamál við upp- lýsingaleit voru að mati starfsmannanna: dreifðar upplýsingar, of mikið af upplýsingum á Internetinu, skortur á upplýsingum og tungumálaörðugleikar. Helstu leiðir starfsmanna til að miðla og deila upp- lýsingum voru tölvupóstur, sími og persónuleg sam- skipti. Tölvupóstur var samkvæmt rannsókninni mest notaður í samskiptum fólks eða í 77 % tilvika. Chang og Hung telja niðurstöðurnar benda til þess að breyta þurfi áherslum í kennslu í bókasafns- og upplýsinga- fræðum. Þeirra mat er að kenna þurfi bókasafns- og upplýsingafræðingum flokkun skjala og heimilda sem tengjast viðskiptum eða iðnaði. Einnig að kenna þurfi upplýsingaleit tengda viðskiptum og iðnaði.27 Rannsóknin Rannsóknin beinist að því að skoða þekkingarstjórn- un í skipulagsheildum í fjármálastarfsemi. Þekking og upplýsingar hafa ætíð verið mér hugleiknar og sérstaklega mat á upplýsingum. Markmiðið var að fá sem bestan skilning á viðfangsefninu og reyna að skilja hvernig þessu er farið hjá starfsfólki í skipulags- heildum í fjármálastarfsemi. 23 Foster og Foster (2003), bls. 6-7. 24 Foster og Foster (2003), bls. 8. 25 Foster og Foster (2003), bls. 13 - 23. 26 ChangogHung(2003),bls.208-212 27 ChangogHung(2003), bls.213 - 219 68 BOKASAFNIÐ 31. ARG. 2007