Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagur

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagur

						X^wr.
LAUGARDAGUR   3. FEBRUAR 2001 -  19
SÖNN,
DOMSMAL
Friðrik Þór
Guðmundsson
skrifar
Áríð 1981 ákvað
Þorgeir Þorgeirson
að höfða mál gegn
Ríkisútvarpinu
vegna árlegra sýn-
inga sjónvarpsins á
myndinni „Meðferð
gúmmíbjörgunar-
báta", en Sjónvarp-
ið sýndi myndina að beiðni
Skipaskoðunar ríkisins, sem
pantað hafði framleiðslu hennar
af Þorgeiri og Geysismyndum.
Vildi Þorgeir fá greiðslu fýrir
höfundarréttinn.
Forsaga málsins er sú, að árið 1964 kom
þáverandi skipaskoðunarstjóri, Hjálmar R.
Bárðarson, til kvikmyndafélagsins Geysis,
um gerð myndar um meðferð gúmmíbjörg-
unarbáta. Var það samþykkt og sömuleiðis
kostnaðaráætlun Þorgeírs og samníngur í
kjölfarið. Þorgeir vann myndina og var
enda ætíð skráður höfundur hennar.
Samningurinn fannst reyndar ekki þegar á
reyndi, en ómótmælt var að Skipaskoðun
(síðar Siglingamálastofnun) yrði eigandi að
negatívu myndarinnar og fengi þann rétt
yfir verkinu sem ekki væri viðskiptalegur,
þ.e. rétt til að sýna myndina án gjaldtöku í
kvikmyndahúsum, skólum, á fundum,
námskeiðum og þvíumlíku.
Rétt er að minna á, að á þessum tíma var
ekkert íslenskt sjónvarp komið til skjal-
anna. En svo kom sjónvarp og frá 1966 var
myndin sýnd árlega af RÚV. Á næstu árum
krafði Þorgeir forsvarsmenn RUV ítrekað
um greiðslur, en þeim kröfum var jafnan
hafnað munnlega, en formlega árið 1979.
Þorgeir brá öll þessi ár ekki til lögfræði-
legra úrræða þar eð hann hélt í þá von að
„málið yrði leyst með samkomulagi, og
hins vegar vegna þess, að hann hafi talið,
að opinberar deilur fyrir dómstólum gætu
kastað rýrð á myndina, sem ætlað sé að
bjarga mannslífum, og gæti slíkt hafa orðið
einhverjum að fjörtjóni."
Vænti greiðslna af sjálfsdáðum
„Meðferð gúmmíbjörgunarbáta" var alls 12
sinnum sýnd í sjónvarpinu á tímabilinu
1967 til 1979. Þorgeir lagði fram stefnu
fyrir bæjarþing Reykjavíkur í árslok 1981
og byggði mál sitt á því að hann hafi aldrei
afsalað sér höfundarrétti á verki sínu að því
Þorgeir Þorgeirson. Vildi höfundarréttargreiðslur frá RÚV vegna árlegra sýninga á myndinni
„ Meðferð gúmmíbjörgunarbáta ".
Þorgeir og
gúmbátamir
er varðaði sýningar í sjónvarpi. Breytti
engu þar um samningur milli RÚV og
Skipaskoðunar. Þá mótmælti Þorgeir þeim
mótbárum að kröfur hans væru fyrndar
sökum tómlætis, enda hefði hann haft
uppi kröfur á hendur RUV frá fyrstu tíð,
þegar ljóst mátti vera „að greiðslur kæmu
ekki af sjálfsdáðum til hans eftir sýningar
myndarinnar".
Þorgeir lagði fram kröfu upp á 145 þús-
und krónur á þávirði, sem á núvirði sam-
svarar um tveimur milljónum króna.
Byggði krafan á „lágmarksmínútugjaldi"
samnings BUV við Félag kvikmyndagerðar-
manna. Myndin sé 11 mínútur og 40 sek-
úndur að lengd og óleyfilegar sýningar alls
12, en RÚV aðeins krafið um hálft gjald.
Endurgialdslaus
sýning Træðsluefnis
RUV bar að sýningar myndarinnar hafi
verið að beiðni Skipaskoðunar, án endur-
gjalds. Hafi siglingamálastjóri hvað eftir
annað Iýst því yfir að stofnun hans væri
eigandi kvikmyndarinnar og hefði óskorað-
an rétt til að sýna myndina opinberlega,
þ.m.t. í sjónvarpi.  Siglingamálastjóri hafi
sjálfur samið kvikmyndahandritið og tal-
texta með henni. Hlutverk Þorgeirs hafi
eingöngu verið kvikmyndataka og klipping,
en kvikmyndastjórn í hönd beggja, Þorgeirs
og siglingamálastjóra. Þá væri óljóst hver
hlutur Þorgeirs væri og hver hlutur Geysis-
mynda - greiðslur hafi runnið til fyrirtækis-
ins, sem Þorgeir var starfsmaður hjá. Og
með því að sýning myndarinnar í sjónvarpi
var endurgjaldslaus væri ekki hægt að tala
um sýningu viðskiptalegs eðlis. Sjónvarpið
hafi miklu fremur verið að uppfylla Iaga-
skilyrði um að veita fræðslu.
RUV benti á að 11 ár hafi liðið frá því
myndin var fyrst sýnd í sjónvarpi þar til
greiðslu var krafist af Þorgeiri. Nær væri
fyrir hann að snúa sér til upphaflegs við-
semjanda. Þá benti RÚV á að þegar samn-
ingur Skipaskoðunar og Geysismynda/Þor-
geir var gerður hafi sjónvarp ekki verið haf-
ið, en ómögulegt að túlka samninginn
öðruvísi að hann næði til endurgjaldslausr-
ar sýningar í sjónvarpi.
Forsetinn sýknaði RÚV
I bæjarþingi dæmdi Garðar Gíslason, nú-
verandi   forseti   Hæstaréttar.   Hann   taldi
ljóst að Þorgeir hefði annast öll unnin störf
að kvikmyndinni og þar sem Geysismyndir
hefðu ekki áskilið sér höfundarrétt yrði að
telja Þorgeir réttan aðila að málinu. Einnig
yrði að telja rétt af Þorgeiri að beina kröf-
um sínum að RUV.
Hins vegar taldi Garðar að gegn and-
mælum RÚV væri ósannað að Þorgeir
hefði sérstaklega áskilið sér rétt yfir sýn-
ingu kvikrnyndarinnar í sjónvarpi. Skipa-
skoðun hefði öðlast rétt til sýninga á rriynd-
inni án endurgjalds á stöðum það sem ekki
var seldur aðgangur. Engar greíðslur hafi
fallið til vegna sýningar myndarinnar í
sjónvarpi og myndin því ekki sýnd hjá RÚV
í hagnaðarskyni: með tilliti til eðlis myncl-
arinnar hafi verið rétt af siglingamálstjóra
að koma myndinni á rramfari við sjónvarp-
ið, þegar það tók til starí'a. Garðar sýknaði
þvi BUV.
Þorgeir vann, þá sem oftar
Þorgeir er ekki vanur að gefast upp og
áfrýjaði niðurstöðunni til Hæstaréttar og
lagði þar fram ný vottorð um hvenær
kröfugerð hans hafi hafist. Fór svo að
Hæstiréttur klofnaði í málinu.
Meirihlutinn, Magnús Thoroddsen,
Guðmundur Jónsson og Guðmundur
Skaftason, taldi með skírskotun til for-
senda dómsins og yfirlýsinga forsvars-
manna Geysismynda að ósannað væri að
það fyrirtæki ætti höfunarréttinn. Að
ósannað væri að Þorgeir hefði afsalað sér
höfundarréttinum. Að viðurkennt væri að
BÚV hefði 12 sinnum sýnt myndina. Að
ósannað væri að frekari afnot myndarinnar
(en í kvikmyndahúsum, skólum, fundum
og slíku) hafi verið heimiluð, svo sem
flutningur í sjónvarpi, enda yrði að telja að
sjónvarpið væri stofnun viðskiptalegs eðlis.
Að Þorgeir hefði ekki fyrirgert rétti sínum
sakir tómlætis, en aftur á móti hluti krafna
hans fyrndur, þ.e. fjórar sýningar frá 1966
og út árið 1970. Meirihlutinn ákvað höf-
undarbætur til handa Þorgeiri vegna 8
myndasýninga og þóttu 180 þúsund krón-
ur á núvirði hæfilegar.
Minnihlutinn, Halldór Þorbjörnsson og
Magnús Þ. Torfason, taldi hins vegar að
það hefði líkur gegn sér að sérstök afstaða
hafi verið tekin til dreigingar myndarinnar í
sjónvarpi og myndbandaleigum, sem ekki
voru fyrir hendi þegar samningurinn var
gerður. Skipaskoðun hefði þannig öðlast
rétt til að sýna myndina sem aukamynd í
kvikmyndahúsum. Minnihlutinn vildi
sýkna og taldi ósannað að Þorgeir hafi haf-
ist handa við fjárkröfur fyrr en árið 1978
og í því aðgerðarleysi væri fólgin heimild til
sýningarinnar í sjónvarpi.
fridrik@ff.is

Bragi. Akureyringurinn Bragi Sigur-
jónsson, rithöfundur og bankastjóri, átti
á sjöunda og áttunda áratugnum sæti á
Alþingi. Fyrir hvaða flokk - og hver er
sonur Braga, maöur sem nokkuð hefur
verið í fréttum að undanförnu?
Fárviðrið. Mynd þessi er tekin eftir eitt
mesta fárviðri sem gengið hefuryfir
landið fyrr og síðar, en þá féll meðal
annars niður langbylgjumastur RÚV á
Vatnsendahæð - auk þess sem miklar
skemmdir urðu víða annarsstaðar.
Hvaða ár var þetta?
Sveiflukóngur. Um þessar mundir
heldur sveiflukóngurinn Geirmundur
uppá starfsafmæli sitt ítónlistinni, en
hann hefur manna lengst spilað á dans-
leikjum hér á landi og aldrei misst tak-
inn. Hvaða starfsafmæli á Geirmundur
nú?
Kattavinurinn. í litlum kaupstað úti á
landi hefur nú verið sett á bann við
hunda- og kattahaldi nema ströngum
skilyrðum sé fullnægt. Því verður bæjar-
stjórinn Hálfdán Kristjánsson að sæta,
rétt einsog aðrir. Hvert er bæjarfélagið
sem hér er spurt um?
Horfttil fjallsins. Hvannadalshnjúkur
er hæsta fjall landsins, er sagðurvera
2.119 metrar á hæð. En hvaða fjall er
næst i röðinni, hvað hæðina varðar.
LAND OG
ÞJÓÐ
Sigurour Bogi
Sævarsson
skrifar
1.    Einn fræknastí knattspyrnumaður
landsins fyrr og síðar er efalítið Hemmi
Gunn. Með hvaða liði lék hann lengst
hér heima?
2. Fyrír um þúsund árum bjó í Skagafirði
kona sem á sinni tíð varð flestum víð-
föriari, meðal annars með því að fara f
pílagrímsferð suður til Rómar. Hvað hét
þessi kona og hvar bjó hún í firðinum
fagra?
3. Arið 1947 byrjaði Hekla, að gjósa en
þá hafði fjallið ekki gosið það lengi að
menn töldu það dautt úr öllum æðum.
Hvenær var síðasta gos á undan því
sem hér er nefnt?
4.  „Ástin hefur hýrar brár, / en hendur
sundurleitar, / ein er injúk, en önnur sár,
/ en þó báðar heitar." Hver orti svo?
5.  Hvaða skáld orti þann fræga Búnað-
arbálk, en í stuttu máli má segja að
boðskapur hans sé að ísland gæti auð-
veldlega reynst bömum sínum gjöfulla
ef þau drægju dóma af því sem fyrir ber
í náttúrunni?
6. Hvar á landinu er Reykjahverfi?
7. Hvaða tónlistarmaður samdi og söng
upphaflega lagið um Gvend á Eyrínni -
og með hvaða hljómsveit
8.  Hvað heitir skarðið sem ekið er um
þegar leiðin liggur af Svalbarðsströnd
yfir í Fnjóskadal?
9.  Hvert er talið vera elsta starfandi
sjávarútvegsfyrirtæki landsins?
10. Hvað heita rifin á Skerjafirði þar sem
rætt hefur veríð um að gera nýjan flug-
völl, meðal annars vegna umræðu sem
skapast hefur um mynd eftir Hrafn
Gunnlaugsson, sem sýnd var f sjónvarp-
inu um áramótin?
'iy^siifniaj 'oi Qjd^sjngpui jej||c g!6e|ajsj ia jnge uias Jijja ua 'ssacj uisvja.i jseuiawBS ewgij uinii6a6 i ejeu, i^æiiuAj siuj/^ "1061
gue jaqwasap -j uuecj jba peujojs was 'efAaeuuBwjsa/\ 6b|8jsj ja pec| '6 pje>|sjn>|j/\ '8 'JejBQ ja ujtiaASUupfm 6o uossjeuung jeunjj jba ejjad 'l 'iuu^pqpueqspueisj j j|6as „'ubjsba pe ipiaqswweAH ua !p|aijef>|Aa>j uejsne pe 's|eqpje>is 6o ijiai
-jbjA|/\| ja uepjou py '!ujBAn|6u|j>| pe epuej|Bf>|s bjj pipuaieq j jnjsnepns epa jnpns jn6ua6 ja |dj9A|ep nuuru6.....j jg -jroijABsnH ueuuns jtuuie>|s 'nisAsjefAaBuid-jnpns i ja ijJ3Aijef>|fey -g -uossjeip \iaÚ6j 'g 'pjgfjpiajg jnpjnéis 't? 91781 pue
piso6n|>|aH ujn unds J9 j^h 'E '!PJ|JB6e>|s 1 æquineig 1 ofq 60 ueuo>| jaij J|jjopjeujefqjO(j jnpjjpng z |BA 1 ,,'!l>IQ!BjæjQ paui s|n>|píeujBA BSB|>|e||e!j uejn nu|puB| e ||b(j Bjsæq ja.....60 pæu, e iu ££8'j Ja pinefj 'i|>|ofeujeA JB \/N j3 was 'l|9)æus
ja suispuB| ||e[j ejsæq geuuv , !pja6ejaAH , '!)J!|!dse>na|suep j jjis næuijesjjBjs bjb 0£ Bddn nu jnpiaq uossAj|e/\ jnpuniwiag , '1661J3 puy , 'ueiuopjejjajejsæu, 'ujbjh Ja sueq jnuos 60 uu|V|>|0|jng/;c||V JuAj ijæs ijje uossuppnöis |6ejg ,

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24