Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						DAGBLAÐIÐ & VÍSIR. FIMMTUDAGUR 26. NÓVEMBER 1981.

Þá streymir hiö prentaöa mál

aft nýju út um landsins byggö-

ir, blöö, timarit og bækur. Þeir

hafa sjálfsagt verið margir,

sem andað hafa léttara, þegar

prentaradeilan ieystist. Sumir

hafa séö fram á glfurlegt fjár-

hagslegt tap og jafnvel gjald-

þrot, ef hiínhefðienst fram yfir

jólaauglýsinga- og bókavertiö,

hjá mörgum bókagerðarmann-

inum heföi orðið þröngt i búi i

jólamánúði, ef þeir hefou þurft

aö vera í verkfalli þá og jafn-

framt séö fram á margra

mánaöa verkfall til viðbótar,

vegna þess að sá timi hefði verið

liðinn sem kverkatak þeirra

dugði.

Ekki er ég alveg frá þvi að

sumum hafi llka létt vegna þess

að tima opinberrar frétta-

skömmtunar lauk með undirrit-

un samninganna. A meðan eng-

in blöð koma út er það nær ein-

vörðungu á valdi fárra starfs-

manna rikisf jölmiðlanna, hvaða

IFRELSISATT?

Kjallarinn

hrif á samvisku, hversu

vandaöir sem menn eru. Ég get

þó ekki að þvi gert að mér

hnykkti við, þegar ég hlustaði á

morgunfréttir utvarpsins I gær-

morgun. Þá var þess getið, að i

AlþýðublaÖinu hafi verið frá-

sögn af því að ákveðinn þing-

maður hafi haldið þvi fram á

fjölmennum fundi stúdenta, að

tveir rússneskir kjarnorkukaf-

bátar af fullkomnustu gerð

væru að staðaldri innan

islenskrar fiskveiðilögsögu.

Nú þarf þetta vissulega ekki

að koma á óvart. A meðan

rússneskir kjarnorkukafbátar

villast upp i kálgarða i Sviþjóð

er auðvitað himinhrópandi

barnaskapur að láta sér detta i

kjarnorkukafbátarnir hefðu

verið frá annarri þjóð, og ein-

hver fjölmiðlaglaður þing-

maður úr öðrum flokki hefði

belgt sig upp i sölum alþingis

utan dagskrár vegna þeirra?

Þessari spurningu ætla ég ekki

að reyna að svara, enda er það

ekki hægt, þar stæði skoðun

gegn skoðun. Hin spurningin

skiptir lika meira máli i minum

augum og hún er sem fyrr segir

þessi: Hefði þetta mál kannski

alls ekki komist I ríkisfjölmiðla,

ef deila bókagerðarmanna og

viðsemjanda þeirra heföi ekki

verið leyst og blað birt fréttina?

Þessari spurningu er auðvitað

ekki heldur auðvelt að svara,

þar getur fullyrðing staðið gegn

atburðir og ummæli eru talin

frásagnarverðog hvaða skýring

er talin hin rétta að baki þeirra.

Meira frelsi nauðsyn-

legt.

Nú ætia ég mér ekki að fara

að taka undir margradda söng

um undarlega afgreiðslu vina

mina á rikisfjölmiðlunum á

fréttum, nema að litlu leyti. Ég

veit að þeir, sem þar vinna, af-

greiða þær eftir bestu sam-

visku, en skoðanir hafa lika á-

hug að þeir virði 200 sjómilna

fiskveiðilögsögu okkar. Engu að

siður hlýtur sú spurning að

vakna, hvers vegna þessi um-

mæli þingmannsins urðu frétt

fyrir það, að þau birtust i blaði.

Ekki siður verður sú spurning

áleitin, eftir að maður kemst að

raun um að hann hefur endur-

tekið þau á þingi daginn eftir I

umræðum, sem getið var um i

fréttum án þess að þessara um-

mæla væri getið. Spurningar

sem vakna eru raunar einkum

tvær. Hin fyrri er: Hefði þetta

alls   ekki   þótt   fréttnæmt   ef

fullyrðingu, en engu að siður er

ljóst aö fyrr taldi rikisútvarpið

ekki nauðsynlegt að skýra frá

ummælum þingmannsins. Þetta

mál segir mér að við þurfum

meira frelsi i fréttaflutningi,

fleiri aðila sem dreifa upp-

lýsingum, svo minni likur séu á

þvi að fréttnæmir atburðir og

ummæli detti uppfyrir, hvort

heldur sem það nú er vegna

mismunandi fréttamats og

skoðana, eða af hreinni vangá.

Hillir undir lausn?

Mjög mikil umræða hefur verið

I þjóðfélaginu að undanförnu

um svokallað frjálst'útvarp, en

þar er átt við útvarp, sem ekki

er rikisrekið og ekki undir mið-

stýringu sömu aðila og ráða

Ríkisútvarpinu. Sú umræða

getur varla endað nema á einn

veg, sem sé þann að einkaréttur

Rikisútvarpsins verði afnum-

inn, spurningin er um hvenær

það gerist. En vissulega varðar

þá miklu hvernig það verður

gert. Videóvitleysan og öll fjár-

plógsstarfsemin i sambandi við

hanaerlýsandiviti fyrir þá sem

um þessi mál eiga að fjalla.

Úrræðaleysi ráðherranna i um-

ræðum um þessimál á alþingiá

dögunum er annað leiðarmerki,

sem menn þurfa að hafa i huga.

Það sýnir að setja þarf lög, sem

jafvel ráðherrar komast ekki

hjá að taka mark á og skilja, að

ógleymdri borgarstjórninni I

Reykjavik.

Já, borgarstjórnin i Reykja-

vik. Ég get ekki sleppt þvi að

minnast á hana. Ég er sjálfur

yfirlýstur stuðningsmaður þess

að einkaréttur Rikisútvarpsins

verði afnuminn og ég fagna þvi

auðvitað samþykkt hennar um

það mál. En það sama get ég

ekki sagt um afgreiðslu hennar

á kaplamálinu fræga. Mér er

ljóst að bæði prófkjör og

sveitarstjórnarkosningar eru

framundan. En að sveitarstjórn

stærsta sveitarfélags landsins

skuli gera aðra eins samþykkt

um verknað, sem allir virðast

viðurkenna að sé ólöglegur, og

útskýringarnar eftir á — drott-

inn minn sæll og góður! Ég verð

að viðurkenna að ég tek ofan

fyrir borgarfulltrúum Alþýðu-

bandalagsins, sem greiddu i

þessu mali atkvæði i samræmi

við almennt siðgæði.

Afall?

Þessi afgreiðsla borgar-

stjórnarinnar I Reykjavik getur

orðið alvarlegt áfall fyrir okkur,

sem viljum frjálsan rekstur út-

varps og sjónvarps. Hún sannar

andstæðingum okkar að var-

hugavert geti verið að sleppa

þessum málum lausum, nema

innan mjög strangra laga. I

það minnsta verður sveitar-

stjórnum   tæplega   treyst  eftir

Magniís Bjarnfreðsson

Magnús Bjarnfreðsson

skrifar um fréttaflutning

Ríkisútvarpsins í sam-

bandi viö prentaraverk-

fallið og stöðvun blaö-

anna. Hann segir: „Ekki

er ég alveg frá því að

sumum hafi lika létt

vegna þess að tíma opin-

berrar f réttaskömmt-

unar lauk með undirritun

samninga".

Hér er Magnús að

draga í efa fréttamat

fréttamanna Rikisút-

varpsins/ og nefnir dæmi

því til áréttingar.

í frelsisátt?

þetta til þess að gæta laga og

réttar varðandi höfundarrétt,

sem er eitt þýðingarmesta

málið I þessu sambandi, og við

höfum staðfest i alþjóða-

samningum, eftir þvi sem ég

best veit.

Það væri slæmt ef aumingja-

skapur framkvæmdavalds og

lýðsskrumssamþykkt sveitar-

stjórnarmanna á haustdögum

yrðu til þess að koma i veg fyrir

aukið frelsi I útvarpsrekstri.

Hver dagurinn sem liður sann-

færir mig betur og betur um að

það frelsi sé nauðsynlegt. En

það er eins og óhamingju sumra

þjóðfélagsafla hérlendis verði

allt að vopni.

Svarthöfði

Hef ndaraðgerðir gegn prentf relsinu

Blöð eiga mjög í vók að verjast nú

á dögum, ekki síöur á íslandi en ann-

ars staðar. Veldur þar miklu, að sótt

er að þeim á ýmsa vegu vegna nýj-

unga í prentiðninni, sem þeim er

nauðsynlegt að tileinka sér, en hin

margvíslegu og flóknu kerfi, sem

byggja á gömlum merg og gömlum

hefðum, vilji setja fótinn fyrir sjálf-

sagða og eðlilega þróun með þeim

hætti að hún verður ekki eins hag-

kvæm og skyldi og sums staðar

óframkvæmanleg.

Blöð snúast gegn þessu aftur-

haldi iðnstéttanna með ýmsu móti, en

sum þeirra hafa lent svo illa úti f

viðureigninni við iðnstéttirnar, að

þau eru komin að fótum fram.

Alkunna er aðförin að The Times í

London, einu virtasta blaði á Vestur-

löndum. Þar stóðu lengi yfir deilur,

sem settu raunar blaðið á hausinn,

þótt ástralskur milljónamæringur

yrði til að kaupa það, svona eins og

aðalstign, og verður ekki séð að hann

hafi bjargað því til frambúðar. Mun

honum eflaust vera nóg að fá það

fyrir milljónirnar sinar að hafa verið

siðasti maður, sem átti The Times of

London, fyrst honum datt ekki í hug

að kaupa Big'Ben.

Þá rambar Berlingske Tidende f

Kaupmannahöfn á barmi gjaldþrots

vegna aðgerða iðnaðarmanna gegn

því. Fyrirtækið Berlingske Hus, sem

rak umfangsmikla útgáfustarfsemi,

lenti í langvinnum kjaradeilum við

grafíska sveinafélagið þar, og virðist

félagið ekki ætla að láta laust fyrr en

hið gamla og gróna fyrirtæki er

komið á höfuðið. Og nú síðast liefur

Aftenposten í Osló verið tekið fyrir,

en það er stærsta blað Noregs. Með-

limir félags prentara, sem vinna við

blaðið, munu vera um fjögur hundr-

uð talsins, en forustumaður þeirra er

Gunnar Nordby. Talið er vfst að

Gunnar muni ekki skilja við Áften-

posten fyrr en blaðið er komið á

hausinn.

Það merkilega við þessa upptaln-

ingu er, að hér er um þrjú ihaldsblöð

að ræða, sem bæði voru rfk og

áhrifamikil. Miklu skiptir fyrir

ákveðna aðila að koma þeim fyrir

kattarnef, enda er þess þá að vænta

að önnur pressa eflist að allri dáð og

hljóti eitthvað af útbreiðslu fhalds-

blaðanna. Auk þess breytist hið póli-

tiska svið, þegar raddir þeirra eru

þagnaðar. Þótt menn leggi gjarnan

þannig mælikvarða á aðgerðir gegn

blöðum, er hinu oftar gleymt, að hér

er Ifka um að ræða aðgerðir gegn

prentfrelsinu, sem hingað til hefur

verið talinn mikilsverður þáttur f Iffi

frjálsra þjóða. Prentarar f Englandi,

Danmörku og Noregi, svo dæmi séu

nefnd, virðusl ekki láta sig varða um

prentfrelsið, þótt þeir Ifti svo á að

öðru leyti, að þeir séu miklir bógar á

vettvangi prentaðs máls.

Hér á landi er nýafstaðið stutt

verkfall prentara undir stjórn stéttar-

bræðra þeirra, sem ætla sér að drepa

Berling og Aftenposten. Samið hefur

verið um sex mánaða frest. En það er

aðeins frestur, og blöð á íslandi og

prentfrelsið vita ekki hvað þá tekur

við. Það er þvi eðlileg afleiðing þeirr-

ar óvissu sem rfkir á þessum tfmum

stöðugrar blaðaaftöku, að menn

freisti að steypa þeim blöðum saman,

sem sameinast geta. Slfkt telst aðeihs

til sjálfsagðara og eðlilegra varnarað-

gerða. Ðagblaðið og Visir eru bæði

óháð blöð og þurfa ekki að-spyrja

flokkana f landinu að einu eða neinu.

Þau hafa nú sameinast á erfiðum

¦ (iiiium, sem eru framundan í blaðaút-

gáfunni. Prentfrelsið er undirstaða

allrar blaðaútgáfu, og fjárhagslega

sterk útgáfufyrirtæki tryggja það

frelsi betur en dreifðir aðilar. Það á

svo eftir að reyna á það, að sex mán-

uoiiiii liðnum, hvort prentarar ætla

að lála leiða sig út f hefndaraðgerðir

gegn prentfrelsinu, eða hvort þeir

ætla að verja það hvað sem einstakir

forustumenn segja.

Svarthöfði.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40