Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						26

DAGBLAÐIÐ&VISIR. FIMMTUDAGUR 26. NOVEMBER 1981.

Menning

Menning

Menning

Menning

Aii'vouieikhusiö:

ILLJR TENGUR

eftir Joe Orton

Þýðandi: Sverrír Holmarsson

Leikmynd: Jón Þórisson

Loikstjóri: Þórhallur Skjurðsson

Likastil er fátt erfiðara i leikhúsi en

fara svo vel sé með farsaleik. Sjá t.d.

Hótel Paradís í Þjóðleikhúsinu. Nú

er nýr og allt annarskonar farsi kom-

inn á svið í bænum, Illur fengur í

Alþýðuleikhúsinu. Og það er að vísu

miklu meira gaman þar.

Illur fengur er svartafarsi sem svo

má kalla: fyndni leiksins felst einkum

og sér í lagi í fáránlegfi illsku þess

heims sem þar er lýst og hægt og

hægt afhjúpast á sviðinu. í klassísk-

um farsaleik, svo sem eins og hjá

Feydeau, þarf áhorfandinn upp á

eigin spýtur að ráða eða spá í

bölvísa, meinfúsa lifssýn eða heims-

skoðun leiksins að baki hinnar kát-

legu atburðarásar og manngervinga

sem þyrlast aftur á bak og áfram um

sviðið. í svartafarsa er meinfýsin,

böisýnin á hinn bóginn alveg opinská

í leiknum. Þar er engu líkara en allt

gangi út á að ganga fram af, ofbjóða

áhorfandanum — væntanlega í sælli

vitund þess að í nútímanum lætur

áhorfandi aldrei neitt ganga fram af

eðaofbjóðasér.

Og í nútimanum er engu líkara en

allir farsar séu svartir. í Týndu

teskeiðinni eftir Kjartan Ragnarsson

var um árið verið hálft leikritið að

vesenast með slátrið úr einum leik-

andanum. Það var að mig minnir

hann Flosi Ólafsson. í Illum feng

stendur i byrjun leiks opin líkkista

fyrir opnum tjöldum á sviðinu. Og

síðan er verið að atast með líkið og

likkistuna á sviðinu leikinn út í gegn.

Það er auðvitað alveg ofsalega

fyndið.

Ekki held ég að það væri neinum

til góðs, frekar en gengur og gerist

um farsaleiki, þótt hér væri reynt að

endursegja efnið úr leikritinu. Nema

hvað ásamt með líkinu og kistunni

gengur það út á rán og morð, glæpi

og siðspillingu. Og eins og vera ber

fær hrekkleysið og heiðvirðileikinn

makleg málagjöld að leikslokum:

ekkillinn eftir likið í kistunni verður

um síðir jarðsettur sjálfur með kon-

Hvað er svona fyndið?

Arnar Jónsson sem starfsmaður vatnsveitunnar — eða lögreglunnar

stækkunargler.

að skoða torkennilegan smáhlut gegnum

Mynd: Sigfús Már.

unni sinni. En skálkar og skelmar

sitjaaðarfinum eftir þau.

Hvað sem líður skammri ævi og

dramatískum dauðdaga höfundarins,

Joe Ortons, og mikið mál er gert úr í

leikskránni, held ég að ástæðulaust sé

að leggja svo sem neitt upp úr

alvörugefni, vandlætingu, ádeilu á

raunverulega mannlega bresti í leik-

riti   hans.   Eins   og   margur  annar

Leiklist    ólafur

svartafarsi er IUur fengur áhuga-

verðari sem dæmi upp á tísku og

tíðaranda en vegna eins eða neins sem

leikurinn segir berum orðum eða

sýnir áhorfandanum. Orton er að

minnsta kosti í þessum leik sínum

leikinn „farceur" eftir tísku tím-

anna. Hvað sem það svo að endingu

er sem gerir heimsku og mann-

vonsku, rán og morð, líkið á sviðinu

svo skoplegt og skemmtilegt sem

raun ber vitni.

Þetta virðist mér að Þórhallur

Sigurðsson leikstjóri hafi gert sér

mætavel Ijóst, að gáski og gáleysi

hans gefur leiknum gildi,  en ekki

neinsháttar alvara undir niðri.

Sömuleiðis hitt að leikurínn þrifst á

tillíkingu sinni við raunveruleika,

raunhæfar manngerðir í og með og á

bak við hlutverkin. Þá vandast að

vísu málið, að koma persónum

Ortons heim og saman við veruleika-

skyn áhorfandans í Hafnarbíói og

hinni hraðgengu orðræðu, fullri með

þverstæður og fjarstæður, allskonar

öfugmæli og hneykslunarhellur,

heim við raunverulega talað íslenzkt

mál og veruleikann í kringum okkar.

Þetta virðist mér raunar að tækist

eftir          atvikum          allvel          í

Alþýðuleikhúsinu. Eins og vænta

mátti átti Arnar Jónsson léttast um

vik í gervi Truscotts lögreglumanns:

hlutverkið er samansafn af klisjum

sakamálasagna um stóra mikla

spæjarann sem við þekkjum öll meira

og minna fyrir. Og Arnar hefur það

vald á hlutverkinu, farsaleiknum,

sem til þarf: ég hugsa að mynd

Truscotts verði það sem fastast loðir í

minni áhorfanda að sýningu liðinni

Aðrir leikendur eru brigðulli í hlut-

verkum sem sjálfsagt eru að sínu leyti

vandasamari. En ansi var Bjarni

Steingrímsson: McLeavy ekkill góður

i byrjun leiks og þau Fay hjúkrunar-

kona og margfaldi morðingi: Helga

Jónsdóttir að biðla til hans. Þannig

er að vísu sýningin:stakarsenur, hlut-

verk vekja meiri ánægju manns en

leikurinn í heild. Það er eins og ekki

auðnist að spenna boga farsans til

fulls. Fyndni hans felst hér fremur i

orðsvörum, orðaskiptum, atriðum

leiks en sjálfri hinni fáránlegu

framrás atburða, og mannlýsinga,

sem leikurinn framfleytir, þeirri

heimsmynd, sem hann dregur upp.

Hafi hann eitthvað að segja og

sýna er það bara þetta sem við vitum

vel fyrir: að heimurinn sé af

göflunum genginn í eitt skipti fyrir

öll. Og enginn fær gert við því! En

það er svo vandasamt að fara með

farsa. Alþýðuleikhúsið sýndi okkur

stórskrýtna einstaklinga og bráðein-

kennilegar uppákomur. En varla

þann klikkaða heim sem umfram allt

átti að lýsa í og með og á bak við

barnslega einfeldni og sauðfróman

borgaraskap fólksins í leiknum, alla

þess mannvonsku.

TIMITIL KOMINN AÐ HNNA STAÐ-

GENGIL

ÖSKUBUSKU

Ballett

Sýning fslenska dansflokksins f Þjóðleikhús-

inu 22. nóvember.

Gostir:    Auður    Bjarnadóttir    og    Dinko

Bogdanic.

Verkefni: Fimm söngvar, sjö dansar, við tónlist

Olivier Messiaen; Pas de deux úr Le Corsair

vlð tónlist Drigos; Paganini pas de   deux við

Paganini rapsódíu nachmaninofs; eða við op.

7 og op. 5 eftir Anton Webern.

Vetrarstarf íslenska dansflokksins

hófst með sýningu í Þjóðleikhúsinu á

sunnudagskvöld. Allt of lengi er

dansflokkurinn búinn að vera Ösku-

buska leikhússins og hefur löngum

hirst í stónni með óperuliðinu. Á

undanförnum árum hafa áhugasamir

dansarar byggt upp litinn en drjúg-

góðan flokk af mikilli fórnfýsi og

dugnaði. Margir ungir listdansarar

hafa leitað út fyrir landsteinana til

framhaldsnárns og starfa og hefur

yfirleitt vegnað vel. Sýning kvöldsins

snerist í raun um tvo af þessum

útlagadönsurum, Hlíf Svavarsdóttur

og Auði Bjarnadóttur.

Róið á útmið

Hlíf kemur nú fram sem danshöf-

undur og leitar fanga hjá tónskáld-

um, sem til þessa hafa lítt verið

bendluð við ballett. Söngvar Messi-

aen mynduðu áhrifamikinn ramma

um hnitmiðaða dansa sem mér virtust

ganga vel upp hjá flokknum. — Verk

Weberns hefðu mér að óreyndu

fundist aJIrp verka ólíklegust til að

vera dansn sik. Hver einasta nóta,

sem inn er seli af siærðfræðilegri ná-

kvæmni — 'ja allt að því smásmygli

— krefst svo gaumgæfilegrar hlust-

una að einungis er fyrir þjálfað eyra.

En þar sem Webern er svo órafjarri

því að vera sá bullandi hagyrðingur í

tónum, sem velflestir vinsælir

ballettahöfundar hafa verið í tímans

rás, má gera ráð fyrir að músík hans

veiti danshöfundinum ólíkt meira

frelsi til eigin tjáningar en verk

þekktra ballettskálda. Enda sýndist

mér tónlist Weberns fremur koma i

stað  leiktjalda  en  að vera  aflvaki

dansins. Dansflokkurinn útfærði

verk sitt trúverðuglega og það er

kominn á hann sannur ensemble-

svipur þótt á vanti að samhæfing sé

upp á það allra besta.

Fimm af dansmeyjum Islenska dansflokksins i einu af ballettatriðunum, þær eru talið frá vinstri: Birgitte Heide, Guðrún

Pálsdóttir, Ólafía Bjarnleifsdóttir, Guðmunda Jóhannesdóttir og Ingibjörg Pálsdóttir.                         DB-mynd Bjarnleifur.

Heimsdama

skýst heim

Auður Bjarnadóttir, ásamt Dinko

Bogdanic, dansaði ballett allt

annars heims en dansflokkurinn í

sínum atriðum. Auður, sem var litla

efnilega stúlkan fyrir svo undra-

skömmu síðan, skýst nú heim til að

leyfa okkur að verða vitni að því

hvernig hún hefur umbreyst í

glæsilega dansstjörnu, örugga og

þrautþjálfaða.

Ef ekki væri fyrir snilld dansara

eins og Auðar og Dinkos og allra

hinna væru tónhagyrðingar á borð

við Richardo Drigo óperustjóra i

Sanktapétursborg um aldamótin

löngu gleymdir.

Að hann fái

umgjörð við hæf i

Væntanlega er það sakir fjárhags-

stöðu leikhússins en ekki lista-

pólitíkur að ekki er hægt að spandera

heilli hljómsveit í stað segulbands á

ballettsýningar          stofnunarinnar.

Stúkuspilararnir í Webern léku

nefnilega skrambi vel og vel á minnst,

— niðri í gryfjunni eru jafnan þeir

einu, sem í raun og sann geta sagt að

þeir líti upp til dansaranna.

Væntanlega stendur sú verðskuldaða

athygli sem dansflokkurinn vekur

undir því að því verði til tjaldað sem

hann á skilið á næstu sýningu og

framvegis, og stofnunin má fara að

svipast um eftir öðrum í

öskubuskuhlutverkið.                 -EM.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40