Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						DAGBLADID & VÍSIR. FIMMTUDAGUR 26. NÓVEMBER 1981.

37

Þegar tíu ráðherrar halda

sérstakan tund um hvað snúð-

ur með giassúr skuli kosta'

Þjóðfélagið er þjakað af verðbólgu, öryggisleysi og óvissu um framtíðina. Auðlindir,

menning, menntun, dugnaður og fjölhæfni þjóðarinnar kemur allt fyrir ekki. Framfarasóknin

er koðnuð í fæðingunni og ungt fólk sér ekki fremur en það eldra trausta fótfestu framundan.

Leiði, fírring og flótti vegast á við reisn og afrek og hafa betur, oftar en ekki. íslendingar eiga

bágt, þeir eru á villigötum.

Þetta gæti verið i hnotskurn

álit æfti margra á stöðu islenska

þjóðfélagsins. Og siðan er

spurt: Hvers vegna er ástandið

á þennan veg? Hvers vegna er

svo komiö fyrir þjóðinni, sem

hefur alla möguleika og buröi til

þess a6 vera glæst fyrirmynd,

frjáls, rik af öllu, sjálfstæb og

sæl me6 sitt?

Ofstjórn ríkisins drepur

framtakið og framfar-

irnar

Með þessar vangaveltur i

huga hélt ég á fund Arna Arna-

sonar framkvæmdastjóra

Verslunarráös tslands að loknu

Viöskiptaþingi 1981. Sllkt vi6-

skiptaþing er haldiö á vegum

Verslunarráðsins annað hvert

ár, þar sem fjallað er hverju

sinni um það sem hæst ber I at-

vinnumálum og þá efnahags-

málum um leiö. Að þessu sinni

fjölluöu 180 þingfulltrúar um

„framtiö einkarekstrar" og á

þessu þingi var samþykkt

endurskoöuð stefna Verslunar-

ráðsins I efnahags- og atvinnu-

málum. t þeirri stefnu er meðal

annars aö finna „áætlun um al-

hliöa atvinnuuppbyggingu og

varanlegar aðgeröir til verð-

hjöðnunar", þar sem aðgerðir

eru skýrðar, rökstuddar og

jafnvel dagsettar til heils árs

fram I tlmann.

Stefna og áætlun Verslunar-

ráðsins eru Itarlegri, ná-

kvæmari og markvissari gögn

um þessi mál en venja er að sjá

frá hagsmunasamtökum I þjóð-

félaginu. Og þessi gögn fullyrða

þeir Verslunarráðsmenn að

gætu lagt grunninn að nýrri

framfarasókn.

— Arni, er það ykkar skoðun

a6 efnahags- og atvinnulifið sé á

vonarvöl?

„Þaö er komið út I ógöngur,

stöönun og jafnvel afturför.

Enda þótt eignarform atvinnú-

lifsins almennt gefi ekki til

kynna að það sé rlkisrekið

heldur að stærstum hluta einka-

rekstur og samvinnurekstur,

segir það ekki söguna eins og

hún er.

Atvinnuvegirnir eru skipu-

lagðir af opinberum aðilum i

öllum meginatriöum og jafnvel

smáatriðum, og þeim eru

skömmtuð kjör eftir opinberum

útreikningsaðferðum, sem miða

við allt aðrar forsendur en

frjálst atvinnulif verður að gefa

sér. Samkeppni er sem sagt Htið

meira en nafnið tómt og ofstjórn

rikisins drepur framtakið og

framfarirnar, skapar þessa

kyrrstöðu og afturför, sem

hefur svo aftur niðurdrepandi á-

hrif á fólkið og dregur úr vilja

og lífsánægju.

Alþingi hefur afsalað sér

völdunum til ráðherra

— Er þetta ein tegund af só-

sialisma...?

„Já, þetta er markaössó-

sialismi meðal annars. Menn

eru orðnir háöir rikisvaldinu um

mikilvægustu   þætti   afkomu

sinnar, hvort sem þeir eru at-

vinnurekendur eða launþegar.

Rikið ræður orðið I reynd hver

lifir og hver deyr. Það hefur

aukið skattheimtu sina úr 25% I

45% af þjóðartekjunum á

siöustu 30 árum og opinberum

starfsmönnum hefur fjölgað um

helming. Rikið hefur einnig

bæði með lögum og skipulagi á

ráðstöfun fjárfestinga og láns-

fjár gerst slfellt umsvifameira I

atvinnullfinu, i greinum sem

einkaaðilar gætu að öðru jöfnu

annast fullkomlega. Með sama

hætti eru stærstu þættir opin-

berra framkvæmda i höndum

rikisins sjálfs og það leitar sfðan

aðeins til annarra, þegar það

ræður ekki við kúfana. En þetta

kemur I veg fyrir að hér blómg-

ist verktakaiðnaður.

Hlutur Alþingis I þessu efni er

athyglisverður. Það hefur sýnt

stöðugt minna sjálfstæði og að-

hald og veitt ráðherrum gifur-

legt vald. Við skulum átta okkur

á þvi, að hér mætti til dæmis

breyta algerlega um efnahags-

stefnu og kúvenda þar I hverj-

um einasta þætti bara með

breyttum reglum frá ráðherr-

um og rikisstjórn. Alþingi hefur

brugðist, þegar löggjöf er orðin

nánast nafnið eitt og ráðherrum

falið valdið eins og það leggur

sig."

Rikið leysir engan vanda,

það er orðið vandamá lið

— Nálgast það þá ekki stjórn-

leysi, ef málefni þjóðarinnar

ráðast af tilskipunum ráðherra

á hverjum tima?

„Jú, þingræðisvaldið er að

breytast I smákóngavald og það

Þegar rlkisstjórn þjóðarinnar

er komin þetta langt út fyrir

eðlilegan starfsvettvang sinn I

umboði Alþingis, er ekki von á

góðu. Og viljaleysi Alþingis

speglast auövitað i Itarlegum

umræðum um hvert smámálið

af öðru á meðan þjóðin situr i

súpunni eftir árangurslitla bar-

áttu þingmanna við að treysta

undirstöður þjóðfélagsins.

Mergurinn málsins er sá, að

stjórnmálaflokkarnir og stjórn-

málamennirnir hafa komið sér I

aðstöðu til þess að segja ein-

staklingunum og fyrirtækjunum

hvernig hver og einn skuli sitja

og standa. Þetta er fyrir-

greiðslupólitikin, sem ekki tekst

að uppræta af þvi að fyrir-

greiðslumennirnir þora ekki að

sleppa höndunum af beislinu og

svipunni. Það er Htil reisn yfir

þessari tegund af pólitik og hún

er ekki árangursrik fyrir þjóð-

ina, þvert á móti. Þetta smá-

kóngaveldi, sem stendur og

fellur á misskilningi Alþingis á

hlutverki sinu, er það sem er að

gera okkur Islendinga grá-

hærða."

Atvinnulífið á sjálft að

bera ábyrgðina, ekki

rikið

— Hvernig viljið þið breyta

efnahags- og atvinnulifinu nú,

er það hægt án mikilla fórna og

á skömmum   tlma?

„Við eigum fyrst og fremst að

færa ábyrgðina aftur til at-

vinnulifsins. Alþingi á að setja

meginreglur og hafa eftirlit með

þvi að vilji þess nái fram að

bylta neinu, það duga úrræði,

sem hér hefur verið beitt áður

og við þekkjum. Aögerðirnar

felast I þvl að örva innlendan

sparnað og draga þannig ur

eftirspurn og neyslu, auka sam-

keppni með frjálsri verðmynd-

un undir eftirliti og lækka ó-

beina skatta. Um leið þarf að

framkvæma markvissa áætlun I

orkumálum til þess að örva

fjárfestingu og framleiöni I

fyrirtækjum og mynda grund-

völl að bættum Hfskjörum.

Þessar aðgerðir þarf að gera

á skömmum tíma og þær verða

að leiða til sjáanlegs árangurs

mjög fljótt. Við Islendingar

erum þannig geröir, að við höf-

um ekki þolinmæði til þess að

bíða lengi eftir þvl að fá umbun

erfiðisins. En hér er fólk tilbúiö

til þess að taka á og hrista af

sér Verkefnin, ef vissa er fyrir

þvl að þau skili árangri."

Verslunarráðið       leggur

frameinsársáætlun

— Aætlun Verslunarráösins

um „alhliða atvinnuupp-

byggingu og varanlegar aðgerð-

ir til veröhjöðnunar" er nokkuð

nystárlegt og skilmerkilegt

plagg. Er það ein tegund af

leiftursókn, sem þið leggiö til?

„Ef þú átt við svokallaða

leiftursókn Sjálfstæðisflokksins

frá þvl fyrir síðustu kosningar,

þá ber fyrst að lita á það að hún

var engin leiftursókn. Þar að

auki voru áform Sjálfstæðis-

flokksins afar óljóst skilgreind

fyrir almenningi, sem vissi þar

af leiðandi ekkert hvaðan á

hann stóö veðrið.

Þessi áætlun okkar byggir á

tiltölulega einföldum aðgerðum,

sem allar eru þekktar. Hún

byggir á samræmingu þekktra

aðgerða varðandi þá þætti, sem

ég nefndi hér áðan. Hún byggir

á þvi að tilkynntar verði alveg

ákveðnar aðgerðir fyrirfram og

dagsettar ár fram i timann,

þannig að þjóðin sjái fyrir sér

tiltekna þróun. Við teljum  að

Viðtal við ftrna Árnason framkvæmdastlóra

í framhaldi af viðskiplaþingi

verslunarráðs íslands, um:

- íslenskan markaðssósíalisma

-  vandamálið, íslenska ríkið

-  Mikiivægi einkarekstursins

- Nýja efnahags- og atvinnustefnu

má auövitað færa að þvi mjög

sterk rök að hentistefna og

stjórnleysi séu næstu skrefin, ef

Alþingi lætur skeika að sköp-

uðu. Við erum komnir of langt

út i rlkisafskipti og ástandið i

þjóðfélaginu lýsir þvi best að

rlkið leysir ekki vandamálin,

þaö er þvért á móti orðið vanda-

mál.

Það lýsir þvl ákaflega vel á

hvaða braut við erum, þegar tlu

ráðherrar þurfa að halda sér-

stakan fund til þess að ákveða

hvaö snúður með glassúr skuli

kosta.

ganga. Ríkisstjórn á hverjum

tima á að lúta ströngu aðhaldi

Alþingis. En mestu máli skiptir

að áherslur og ábyrgö færist

aftur til atvinnullfsins, sem þá

verður að sjálfsögðu að hafa

eðlilegt svigrúm til þess að geta

staðist I samkeppni á þeim fjöl-

þjóðlega markaði, sem nær orð-

ið til okkar I mjög mörgum og

raunar flestum greinum.

Það er hægt að ná skjótum á-

rangri i  baráttunni  við  verð-

bólguna   án   þess   að   fórna

nokkru   öðru   en   þessu   smá-

kóngaveldi. Til þess þarf ekki að

með þessum hætti megi koma

verðbólgu niður fyrir 20% á einu

ári og varðveita árangurinn til

frambúðar með nýrri skipan I

efnahags- og atvinnumálunum.

Sá samdráttur i opinberum

framkvæmdum og afskiptum,

sem við hugsum okkur I þessu

sambandi, yrði aðallega með

þeim hætti að gera bankakerf-

inu kleift að fjármagna atvinnu-

lifið i stað sjóðakerfisins, auk

þess að með skattalækkunum

yrði bæði breytt launakjörum og

atvinnulifið örvað til aukinna og

nýrra verkefna.

Arni Arnason.

Einkareksturinn hefur

alls staðar grundvallar-

þýðingu

— Hver yrði hlutur einka-

rekstursins I þessum breyting-

um?

„Einkareksturinn hefur alls

staðar grundvallarþýðingu, en

þýðing hans verður þeim mun

ljósari, þegarhonum eru sköpuð

skilyrði til þess að njóta sln.

Eins og ég sagði i upphafi þessa

viðtals, er atvinnullfið hér á

landi orðið ofurselt markaðs-

sósialisma og hér rikir stöönun

og jafnvel afturför. Hlutur

einkarekstursins i breyttu efna-

hags- og atvinnullfi yrði

væntanlega mikill og af honum

má fyrst og fremst vænta bar-

áttu og sjáanlegs árangurs á

mjög skömmum tlma.

Við skulum ekki gleyma þvi,

að Sovétmenn myndu drepast

úr hungri ef þriðjungurinn

af matarforða þeirra kæmi ekki

frá einkarekstrinum i Sovétrikj-

unum, þar sem aðeins 1% jarð-

næðis gefur þennan hlut. Samt

var Úkralna kornforðabúr

Evrópu, en Sovétmenn hafa

verið háöir vesturlöndum og

einkum Bandarlkjunum með

korn i áratugi. Berum saman

Kina og Formósu, á Formósu

eru tifalt hærri þjóðartekjur á

mann en i Kina, eða virðum

fyrir okkur Japan og Sovétrikin,

sem stóðu jafnfætis eftir seinni

heimsstyrjöldina, eða Kenya og

Tanzaniu i Afrlku, lönd hlið við

hlið en með gjöróííkt efnahags-

og atvinnulif, Filabeinsströnd-

ina og Gineu... og þannig mætti

lengi telja. Það er lærdómsrikt

að ferðast um Vestur-Evrópu og

Austur-Evrópu með þennan

samanburð i huga. Það blandast

engum hugur um 'að járntjaldið

skiptir þjóðum eftir efnahags-

kerfum, svo að munar áratug-

um, þótt ekki séu nema 35 ár frá

þvl að þessar þjóðir hófu endur-

reisn eftir   heimsstyrjöld.

Hér á landi lifum við ennþá

við striðsminjar I efnahags-

málum og erum enn tvistlgandi

yfir aðgerðum til framfara, sem

aðrar frjálsar þjóðir hafa

sannað að skipta sköpum. Menn

trúðu þvl jafnvel ekki 1960 að

hér yrði til gjaldeyrir, þegar

frjálsræðið var aukið, en við

þurftum ekki að nota lánaheim-

ildir erlendis, þegar til kom.

Þvi miður stóð sú frjálsræðis-

þróun sem hófst 1960 ekki nema

I f jögur ár, en við stæðum i öðr-

um sporum nú ef þá hefði fylgt

frjáls verðmyndun, opnir lána-

markaðir og frjáls gjaldeyris-

og millirfkjaverslun.

Framfaraþróuninni hér hjá

okkur hefur seinkað, en hún er

ekki úr sögunni, ef við spilum

rétt úr þvi sem við höfum á

hendinni. Til þess þarf að losna

við hindurvitni og læra tökin á

þvi að nýta okkur meiri þjóðar-

auð en flestar aðrar þjóðir eiga.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40