Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						10
DV. LAUGARDAGUR15. JANUAR1983.
Rauða
kross
kassarnir
Þeir standa aö verulegu ley ti
u n tl i i* ka u pu iti og rekstri ú
sjúkrabflum ílandinu
Þeir veita fjölda f ólks utrás
fyrir medf ædda eda auiiiia
spiiaf íkn
Þeir stytta verðandi farþegum
í flugvélum og rútubíluiii
stundirnar
I»eir féfletta suma, þyngja
pyngjuna hjá ödrum
Jón Ásgeirsson, framkvæmdastjóri Rauða kross Islands, á skrifstofu sinniað Nóatúni21 i Reykjavik.
Tekjur af kössunum eru
90% af heUdartekjum RKÍ
— segir Jon Asgeirsson ii r amk væmdasljóri Rauða kross Íslands
Ekki er á okkur islendinga logið með
spilafíknina. Happdrætti alls konar
tröllríða öllu, spil fljúga um borð og
taflmenn stunda vigaferli á svörtum
og hvítum reitum. Sjálfsagt erum við
bæði að eyða með þessu leiðindum sem
stafa af skammdegismyrkri og löng-
um vetri eða bara veðrinu yfirleitt.
Eitthvað verður alla vega að gera.
Annars er það nú svo að spilafíkn er
ekki bundin við þetta norðurh jarasker.
Suður í löndum er talsvert af þessu
líka, kannski ekki eins mikið og oft
birtist það í öðru formi. Margir vita til
dæmis hvernig Bretar veðja til og f rá á
eitt og annað, aðallega hesta. Sárafáir
vinna umtalsverðar upphæðir enda
skíptir það ekki mestu máli. Ahugi
fyrir hestum og hestamennsku er held-
ur alls ekki alltaf til staðar. Hjá öllum
ræður hins vegar spilagleðin og það að
taka áhættu. Vonin um stóra vinning-
inn bluudar langt undir niðri í sálunni
eins og drifkraftur í dvala.
Mörg félög ganga bókstaflega fyrir
spilafikn fólks, fjárhagslega. Bróður-
parturinn af tekjum þeirra er þá feng-
inn með sölu happdrættismiða, bingó-
spjalda, lukkumiða eða öðru slíku. Á
stundum er þessu haldið ansi stíft aö
fólki, til dæmis með því að fara í sím-
númerakerfið eða bílnúmerakerfið og
senda miða út eftir því. Að vísu er eng-
inn neyddur til að borga en gjarnan
fylgir í auglýsingum að fólk skuli var-
ast aö láta miðann liggja því þar gæti
stóri vinningurinn svifið á braut. Og
menn drífa sig í „næsta banká eða
pósthús" með gíróreikninginn. Sam-
viskan hættir þá aö naga.
Líklega er samt flestum ekki leitt að
greiða happdrættismiðana. Oftast er
góöur málstaður studdur, málstaður
sem allir viðurkenna að er þess virði
að styðja. Þá skiptir ekki öllu máli
hver upphæð er né vinningurinn. Jafn-
vel blandast skyldurækni inn í.
Tvær k assagerðir
Allir þekkja orðið peningakassana
sem Rauði kross tslands hefur haft hér
og hvar á fjölförnum stöðum á landinu
nokkur ár. I kringum þá stendur gjam-
an drjúgur hópur fólks og ekki er
óalgengt að biðraðir myndist til að
komast að. Oftast er þetta ungt fólk en
er þó engin regla. Fullorðnir fá nefni-
lega líka útrás í þessum leik. Alltaf eru
lausar krónur aö flækjast í vösunum og
mönnum þykir tilvalið að bregða á leik
með þær. Ekki mundi saka þó þær
f jölguðu sér eitthvað, að minnsta kosti
þannig að hægt væri að halda leiknum
áfram.
Vinningsleið veggkassanna liggur
gegnum göt ofarlega í þeim. Galdurinn
er að hitta í þau með peningnum og
gefa götin misjafnlega margar krónur
til baka. Nokkuð mun vera algengt aö
menn hafi náð sæmilegri færni í bar-
áttunni við þessa kassagerð. Verra er
með ávaxtakassana sem komu seinna
og eru að ryðja eldri gerðinni úr vegi.
Hvernig sem menn hamast er feng-
sæld undir duttlungum kassans komin
að verulegu marki. Utsjónarsemi og
dirfska ku ráða einhverju lika.
Þessi seinni kassagerö er gjörólik
hinni. Hér er keppikeflið að ná
ákveðnu mynstri ávaxtategunda með
þvi að stööva þrjú hjól sem snúast.
Hægt er að láta öll snúast í einu eða
hvert um sig. Mestan vinning gefur ef
hjólin stöðvast svo skynsamlega að
sami ávöxturinn kemur fram í glugg-
anum hjá hverju. Með öðrum orðum,
myndir af þrem eins ávöxtum blasa
við augum spilarans. Þá hlunkast góð-
ur slatti af krónum niður í hólfið þar
sem vinningu nurn er úthlutaö!
Gatslitnar f lísar
Svo virðist sem Rauða kross kassárn-
ir njóti óhemjulegra vinsælda meðal
fólks. Auðvitað er eðlilegt að þeir sem
bíða eftir rútum eðá flugvélum sleppi
sér lausum í spilamennskunni. Merki-
legra er þó að margir virðast hreinlega
stunda þetta. Blaöamenn DV litu inn á
þá þrjá staði í Reykjavík sem meö ein-
hverjum rétti mega kallast helstu
spilavítin. Það eru Umferðarmiðstöð-
in, Biðstöð strætisvagnanna viö
Lækjartorg og Veitingahúsið Kaffi-
vagninn á Grandagarði. Á Umferðar-
miöstöðinni eru 4 kassar en 3 á hinum.
Og ekki virðist veita af þessu, allir eru
þeir í gangi nær stöðugt.
Á Umferðarmiðstöðinni fengust þær
upplýsingar að þar mætti tala um
„fasta kúnna" sem komi á kvöldin og
um helgar. I þessum h6pi séu meðal
annarra ellilífeyrisþegar og öryrkjar.
„Þeir verða einhvern veginn að eyða
tímanum," sagði starfsmaöur þar „og
hafa tekið upp á því að eyða honum
svona." Fyrir staöinn er þetta að sjálf-
sögðu kærkomið, spilararnir verða
vitanlega að fá sér í svanginn annað
slagið. Einn galla hafa kassarnir þó
haft í för með sér þó ekki sé hann sár-
lega grátinn. Stappið í kringum kass-
ana hefur sém sé verið svo mikið að
endurnýja hefur þurft flísarnar á gólf-
inu. Þær voru orðnar gatslitnar.
Spilaö í biðskýli
og Kaffivagninum
I biðskýlinu á Lækjartorgi spilar
ekki neinn sérstakur kjarni. Þar fer
um mikill hópur fólks á degi hverjum
og njóta kassarnir þess. Þeir mala
stöðugt frá morgni til kvölds.
I Kaffivagninum er staðan talsvert
önnur. Hann á sina föstu viðskiptavini
sem koma flestir i morgunkaffinu, há-
deginu og siðdegiskaffinu til að næra
Óviss fjöldi
„stundar" kassana
Ekki verður hér lagt út á þann hála
ís að spá í hversu margir Islendingar
„stunda" Rauðakrosskassana. Þaðer
nokkur hópur, svo mikið er víst. Hann
leggur í þetta verulegar upphæöir fjár
og fær drjúgt til baka aftur. Olíklegt
verður að teljast að gróði sé stór, í
besta falli koma menn sléttir út. En
þeir sem spila geta hælt sér af því að
þeir eigi meira en margir aðrir í
sjúkrabilum landsmanna og sjúkra-
þjónustu.
„Fyrstu eintökin af litlu veggkössun-
um komu hingað til reynslu árið 1972
en það var um 1976 sem reksturinn
byrjaði fyrir alvöru," sagði Jón
Ásgeirsson, framkvæmdastjóri Rauða
kross Islands. „Við erum með 2
tegundir, annars vegar eru það þessir
gömlu tíkallakassar, sem eru  finnsk-
Texti:
Jón Baldvin Hal lclórssou
Myndir:
Bjarnleif ur Bjarnleifsson
sig. Þetta eru mest leigu- og vörubíl-
stjórar, einnig landverkafólk og eitt-
hvað af sjómönnuin. Þeim dugir sum-
um ekki matur og kaffi, kassarnir gefa
þeim álíka mikið „vítamín" til að
halda daginn út. Nefnum sem dæmi
hann Eirík Gíslason strætisvagnabíl-
stjóra sem ekur leið 2, Grand-Vogar:
„Þetta er dægradvöl hjá mér. Ég fer
hingað inn í hverri ferð og spila að-
eins." Sagðist hann heldur láta fé af
hendi rakna með þessu móti heldur en
að kaupa happdrættismiða aí Ilauða
krossinum. Og ekki leyndi sér heldur
að annar þáttur skipti mikiu máli hjá
Eiríki, maðurinn hefur Ijóslega mjög
gaman af spilamennsku enda viður-
kenndi hann það: „Já, ég hef alltaf
gaman af að spila, ég spila til dæmis
bridge einu sinnií viku."
ir, og hins vegar ávaxtakassarnir svo-
kölluðu frá Bretlandi. Við höfum ekki
f arið út í neitt annað."
Hvernig veljiö þið svo staði fyrir
kassana?
„Þeir eru valdir eftir ákveðnu
mynstri sem við höfum komið upp og
þróað. Aðalatriðið er að staðurinn sé
aðgengilegur fyrir okkur, þ.e. að hús-
ráðendur séu samstarfsfúsir og fallist
á að reksturinn sé eins og við viljum.
Fyrir okkur skiptir mestu að kassarnir
séu í lagl og snyrtilegir og börnin ekki í
þeim. Auðvitað gerum við okkur ljóst
að aldrei er fullkomnlega hægt að
koma í veg fyrir að börn spili.
Nú, kassarnir eru á fjölförnum stöð-
um, biöskýlum, umferðarmiðstöðvum
og sjoppum, svo dæmi séu tekin."
150kassar
Hvað eru kassarnir margir í land-
inu?
„Það eru 20 veggkassar og 130
ávaxtakassar eða 150. Helmingurinn
er í Reykjavík, hinn helmingurinn úti á
landi."
Eru ekki staðirnir misjafnir?
„Við vorum með kassa á Hlemmi
einu sinni. Eins og kunnugt er hef ur sá
staður ekki gott orð á sér. Það var eitt-
hvert óstand í kringum kassana svo viö
brugðum á það ráð að taka þá. Og
þetta gerum við alltaf, ef við verðum
vör við aö kassarnir séu misnotaðir, þá
tökum við þá. Eftirlitið hér er mjög
árangursríkt."
Er sérstakt lið í þessu h já ykkur?
„Við höf um mannskap í því að fara á
milli og fylgjast með og það hefur gefið
góða raun. Það heyrir til undan-
tekninga ef við fáum kvartanir hing-
aö."
Hvað eru margir í þessu?
„Á talstöðvarbílum eru þrír menn.
Þeir hafa talstöð af tveim orsökum,
annars vegar er hægt að ná í þá strax
og hins vegar er hægt að nota bílana í
neyðartilvikum í tengslum við Al-
mannavarnir. Svo eru tveir i viðgerða-
þjónustu hér og úti á landi og ritari
sem annast peningahliðina. Þannig
eru 6 manns sem vinna við kassana og
sjá um viðhald, viðgerðir, tæmingu og
bókhald."
Er mikið um bilanir?
„Já, talsvert. Eftir myntbreyt-
inguna jókst bilanatíðnin og svo eru
kassamir orðnir nokkuö gamlir."
8 milljónir í
tekjurífyrra
Er þessi fjáröflunarieið Rauða
krossins séríslenskt fyrirbæri eða
þekkist hún annars staðar?
„Rauði krossinn í Noregi er með
samskonar rekstur og hér er, sama
kerfi og reyndar skiptumst við á upp-
lýsingum. Þaöan er líka hugmyndin
ættuð."
Hvaö eru tekjurnar af kössunum
miklar og hversu stórt hlutfall er það
af heildartekjum RKI?
„1 fyrra voru tekjurnarB milljónir. Á
síðustu árum hafa þær verið um 90% af
heildartekjum RKI. Helmingur fer
beint til Rauða kross Islands. Síöan fer
helmingurinn af hinum helmingnum,
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24