Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						DV. LAUGARDAGUR 5. MARS1983.
,Allt mitt háskólanám, 8—9 ár, var ekkert á viO að kunna aö fletja fisk fyrir þá á Maldíveyjum
Áður en hann fór stökk hann inn í krána aftur, þreif forlátasí
Rannsóknastofnun fiskiönaöarins er
uppi á annarri hæö í útvarpshúsinu
sem viö köllum venjulegast. Eftir endi-
langri annarri hæöinni eru ýmiss kon-
ar rannsóknarstofur meö tilheyrandi
borðum, mæliglösum og slöngum sem
ávallt hafa svo sannfærandi áhrif á
leikmann. Á jaröhæð er svo heil til-
raunaverksmiöja, frystihús og niöur-
suða. Ofan á allt þetta leggst síðan
dauffisklykt.
Forstjóri Rannsóknastofnunarinnar
er Björn Dagbjartsson. Viö finnum
hann að máli á skrifstofu hans, stóru
herbergi með hilluvegg og lágri lengju
af skjalaskápum. Á veggjunum er
meðal annars upphleypt Islandskort
eftirprentanir af Kjarvalsmálverkum
og á bak við fremur stórt skrifborö
situr Björn Dagbjartsson. Hann minn-
ir dálítiö á bónda, samanrekinn og vin-
gjarnlegur. Hann er fæddur og uppal-
inn á sveitaheimili, Álftagerði í
Mývatnssveit. Hann hefur sótt mennt-
un í efnaverkfræði til Þýskalands og
matvælaverkfræði til Bandaríkjanna
þar sem hann varð doktor. Þá hefur
hann kennt íbúum á Maldíveyjum fisk-
veiðar og f iskvinnslu.
„Heki ég hafi gertgið alía þjóð-
vegi Suður-Þingeyjarsýshi"
Við spyrjum hann fyrst um uppvöxt-
inn og hvernig það hafi gerst aö hann
fórútínám.
,J3inhvern veginn lá það beint við
upp úr f ermingu. Þetta er lítil jörð sem
faðir minn á og við vorum sex systkin-
in. Það var því ljóst að við myndum
ekki öll búa þar. Við komum þar hins-
vegar oft og á ó'llum annatímum árs-
ins. Sum koma í sauðburð, önnur í rétt-
ir, einhver sér um sláttinn... Maður er
því mjög vel tengdur sveit sinni ennþá.
Nú, en að ríf a sig að heiman til að f ara
að stunda nám. Menn setjast í mennta-
skóla og í þá daga var það nokkuð
ákveðið að ef maður lauk mennta-
skóianámi þá var haldiö áfram.
Þýskaland og efnaverkfræðin var
meira tilviljum.
Ég man ekki betur en að við bræður
ynnum fyrir okkur á sumrin. Við feng-
um ekki námslán eða styrki frá for-
eldrum okkar, að minnsta kosti ekki
peningalega, enda höfðu þeir ekki úr
svo miklu að spila. Sumarhýran varð
því að nægja. Eitt sumarið, líklega '53,
hafði ég 750 krónur á viku. Á sumrin
var ég yfirleitt hjá vegagerðinni, í
Þingeyjarsýslu, fyrst sem óbreyttur
hjá Pétri í Reynihlíð. Eg held ég hafi
gengið alla þjóðvegi Suður-Þingeyjar-
sýslu, sjálfsagt oftar en einu sinni.
Seinni hluta menntaskólaáranna var
ég á vélskóflu hjá vegagerðinni frá
Akureyri.
Jú, menntaskólaárin voru ánægju-
legur tími og það á líka við um háskóla-
árin í Þýskalandi. Það lá þó alltaf ljóst
fyrir að ég færi heim. I Þýskalandi eru
menn alltaf útlendingar. Það er öðru-
vísi í Bandaríkjunum. Þar eru menn
miklu fremur teknir sem heimamenn.
í Bandaríkjunum var maðurinn
metinn eftir því sem hann gat og vissi.
„Bjór er f eikíiega
góð þýsk afurð"
Þaö munaöi ekki miklu aö ég hætti
strax fyrsta veturinn í Þýskalandi.
Þegar ég fór út þá fékkst markið á 5
krónur, það var hinsvegar komið upp í
11 krónur í lok semesters. Eg var því
búinn með sumarhýruna þegar ég fór
heim í leyfi í febrúar. Ef ég hefði ekki
haft gott upp í Vestmannaeyjum þá, þá
veit ég ekki hvað hefði orðið. En þá
lenti ég í. heldur góðri vertíð í Vest-
mannaeyjum, meðan vertíðir voru og
hétu. Námslán á þessum tíma finnst
mér að hafi verið fremur góð þó erfitt
sé að gera sér grein fyrir því. Þetta eru
nokkrir tugir króna sem verið er að
borga aftur núna. Þýskaland var
fremur ódýrt land, sérlega ef maður
bjó á stúdentagörðum. Þarna var
mikið af Islendingum. Stuttgart var
arkitektaborg. Það voru ellefu stúdent-
ar þarna í arkitektúr sem núna eru
flestir meiriháttar stórveldi í bygg-
ingaiönaöinum.
Jú, stúdentalif er alltaf stúdentalíf.
Bjór er feikilega góð þýsk afurð og
menn skemmtu sér auövitað þarna
líka. A tímabili áttu margir stúdentar
vespuhjól og fóru með þau á sínar
„stambúllur". Þegar átti aö fara heim
settust tveir á hjólið og þá var stefnan
ekki alltaf alveg rétt. Eitt sinn lögðu
tveir í hann og fóru meðal annars á
móti einstefnuakstri. Bílar f lautuðu og
lögreglan setti á þá merki um að
stoppa. Það hreif ekki og lögreglu-
þjónninn skaut viðvörunarskoti upp í
loftið með byssu sinni. Ekki brá land-
anum sem sat aftan á meira en það að
hann sagði bara: „Hann hitti ekki."
Eg man líka eftir einum sem var
rekinn út af krá og þótti allillt. Áður en
hann fór stökk hann inn á krána aftur,
þreif forláta stól, snaraöist með hann
á bakinu aftan við félaga sinn á hjólinu
og reið í burtu frá bölvandi þjónunum.
Mér þótti slæmt að koma á einn
uppáhaldskjallarann fyrir tveimur
árum og sjá að hann var orðinn lélegt
diskótek. Þá var hún Snorrabúð
stekkur," segir hann og brosir. „Þaö
kostaði líka lítið að leigja sér saman
rúgbrauð nokkrir félagar og fara til
dæmis í skíðaferð til Sviss eða Austur-
ríkis. En menn urðu að stunda sitt
nám — til að hrökklast ekki heim eftir
þrjú fjögur bjórsemester. Þeir sem
voru samtíða mér voru þó alvarlegir
menn en það gengu allavega sögusagn-
ir um þá sem áður höfðu stundað nám í
nágrenninu.
Vestmannaeyjar sérheimur
Síldina stundaöi ég frá Vopnafirði
tvö næstu Þýskalandssumurin og var i
verksmiðjunni mest, líka á plani. Eftir
reynsluna í Vestmannaeyjum og síld-
ina á Vopnaf iröi fann ég að ég vildi afla
mér þekkingar á þessu sviði. Loka-
verkefni mitt í Þýskalandi var rann-
sókn á sildarlýsi.
Eftir heimkomuna vann ég tvö ár í
Vestmannaeyjum. Þar stundaöi ég
meðal annars einfaldar efnafræðimæl-
ingar og rannsóknir fyrir Fiskiöjuna
og Fiskimjölverksmiðjuna auk margs
annars. Núna þegar ég lít til baka er
það ef til vill það besta sem ég hef lært,
að komast inn í öll almenn fiskvinnslu-
störf eins og þau voru unnin. Það var
afskaplega góð reynsla fyrir það sem"
ég starfa nú. Það er með Vestmanna-
eyjar eins og suma aðra staði, annað-
hvort er maður Vestmannaeyingur eða
ekki. Þetta er sérheimur. Ennþá sé ég,
16—17 árum seinna, fólk yfir þrítugt og
hugsa: „Þennan kannast ég við, ætli
hann sé ekki úr Vestmannaeyjum."
Frá Vestmannaeyjum víkjum við
talinu að Maldíveyjum, en þar starfaði
Björn um tima á vegum Sameinuöu
þjóðanna.
— Er eitthvað líkt með Vestmanna-
eyjum og MaldíveyjumJ?
„Vestmannaeyjar eru náttúrlega
hátækniþróað þjóðfélag. A Maldív-
eyjum var fólk að hefja vélbátaútgerð.
Þetta voru aldamótin miðað við Vest-
mannaeyjar. Þama var eitt frystihús
og nýfarið á hausinn. Þeir stóöu við
byrjun á nútímafiskiðnaði og fengust
við að sólþurrka saltf isk. Mitt hlutverk
á Maldíveyjum var að kenna meðferð
á saltfiski sem leiddi til minna taps,
minni skemmda. Ég var auðvitað ekki
betur fallinn tíl starfsins en 10—20
þúsund Islendingar nema hugsanlega
betri i ensku og vissi meira um hagi
útlendinga. Þeir Maldívbuarfengu það
sama greitt fyrir blautan, illa saltaðan
og úldinn fisk og ljómandi góðan fisk.
Þarna var enginn verðmunur gerður
eftir gæöum. Eg reyndi að útskýra
fyrir þeim hvernig ná mætti betri
gæðum gegnum verðflokkun. Allt mitt
háskólanám, 8—9 ár, var ekkert á við
að kunna að fletja fisk fyrir þá á
Maldíveyjum. Þó að fólkið þarna sé
svolítið frumstætt þá finnur það undir-
eins hvort menn kunna eitthvaö fyrir
sér. Menn halda langa og læröa ræðu
um næringarfræði og ýmislegt sem
þeir bora ekki minnsta skynbragö á en
ef maður getur sýnt þeim hvernig taka
á dálk úr fiski þá skilja þeir það."
Tölvuúr og kassettutæki
— Hvað fannst þér Iærdómsrikast
viðferðina?
„Ferðin var öll lærdómsrík, ekki síst
að því leyti að nú veit ég hvað þróunar-
land er. Tekjur á íbúa voru þarna innan'
viö 200$ á ári. Meðalaldur f ólks var til
skamms tíma 46 ár og þriðja hvert
barn dó innan við ársgamalt. Maður
hafði bara lesið um svona hluti áður,
en þarf nú ekki að láta segja sér hvað
þróunarland er. Við hjálpum þessu
fólki best með því að kenna því að
hjálpa sér sjálft. Japanir voru þarna
með annan fótinn. Maldivbúar veiða
aðallega túnfisk og Japanir keyptu
hann nú á frystiskipum við skipshlið.
Fólkið var ekki vant að f á mikið í aöra
hönd. Ef vel veiddist þá gerði það
ekkert í viku. Japanir þurftu því að
finna eitthvað fyrir fólkið til að eyða
peningunum í. Þeir fundu að minnsta
kosti tvo hluti," segir Björn og brosir,
„tölvuúr, eins og þú ert með á hand-
leggnum og kassettutæki. Þannig voru
Japanir búnir að hrinda af stað neyslu-
þjóðfélagiþarna."
— Hvernig f ékkstu þetta starf ?
„Góður kunningi minn hjá FAO í
Róm er nokkuð háttsettur í fiskiðnaö-
ardeild. Hann spurði hvernig mér litist
á og ég sló til. Þetta virtist paradís á
jörð. Ferðamannastraumurinn var þó
mikill og vaxandi þannig að fólk er
f arið að lifa mikiö á túrisma.
Jú, þetta er ævintýralöngun að fara í
svona ferð fyrst og fremst. Mér finnst
rétt að breyta til ef tækifæri bjóðast.
Ég vil breyta til sem oftast og vikka
sjóndeildarhringinn. Innan viss
ramma er þetta nauðsynlegt á ekki
minna en f imm ára f resti."
Vildi ekki missa af sauð-
burðinum f yrir nokkurn
pening
— Hvereruhelstuáhugamálþín?
,j2g get sagt að ég hef geysilega
mikinn áhuga á öllu sem er að gerast í
kringum mig. Eg er til dæmis alæta á
dagblöð — les þauhelst öll daglega. Þá
les ég heilmikið faglegt efni.
Bókmenntir og ljóð og þess háttar hef
ég þvi miður ekki lesið lengi. Eg geröi
það áöur og kunni til dæmis úrvalsljóö
. i
E
sí
fr
le
h;
gi
Is
fa
si
ei
Þ;
n(
ai
bi
in
ai
i vi
öl
ei
s\
99
Það hriktir ei
Texti: Sigurður G. Valgeirsson

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40