Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						DV. E&ÚG'ÁRDAGUR 28: ÁPRfiJ 1984.'

19

Kvikmyndir

Kvikmyndir

Kvíkmyndir

Kvikmyndir

~SSSZ

^«aSg35!BP.

iNe"*°*%^

"únb^

Líklega hefur enginn einn fjölmiðill

átt eins mikinn þátt í því aö kynna

kvikmyndir og kvikmyndamennt fyrir

almenning eins og sjónvarpið. Víða

erlendis má velja um f jölbreytt úrval

kvikmynda í s jónvarpi þar sem sent er

út á mörgum rásum. Þannig geta

áhorfendur valið á mffli hryllings-

mynda, ástarmynda, hamfaramynda

og kúrekamynda svo eitthvað sé nefnt;

allt eftir smekk viðkomandi. Sumar

sjónvarpsstöðvarnar sýna gamlar

kvikmyndir allan sólarhringinn og á

síðasta áratug hafa skotið upp kollin-

um lokaöar kapalsjónvarpsstöðvar

sem sýna nýlegar myndir gegn vægu

gjaldi. Þetta er mjög athyglisverð

þróun, ekki síst ef haft er í huga að

kvikmyndaverin háðu lengi vel

grimmilegan bardaga við sjónvarps-

stöðvarnar sem þau álitu sinn mesta

óvin. Það var svo ekki fyrr en 1955 í

desembermánuði eöa fyrir aöeins tæp-

um þrjátíu árum að RKO kvikmynda-

verið, sem rambaði á barmi gjald-

þrots, ákvað að selja General Tele-

radio sjónvarpsstððinni gömlu

myndirnar sínar sem voru um 750 að

tölu. Þannig hafði sjónvarpið sigrað

Hollywood a.m.k. í fyrstu umferð og

innan tveggja ára höfðu flest stóru

kvikmyndaveranna fetaö í fótspor

RKO og opnað kvikmyndageymslur

sínar fyrir sjónvarpinu.

Upphafið

Fyrsta raunhæfa sjónvarpskerfið

leit dagsins ljós í Bretlandi 1926 og er

kennt við John Logie Baird. Þessi

heiðursmaður braut einnig blað í sögu

kvikmyndanna með því aö verða fyrst-

ur til að sjónvarpa kvikmynd meö

kerfinu sínu. Var það myndin The

Bride sem hafði verið gerð 1929 en það

var einmitt sama ár sem John Logie

Baird sjónvarpaði þessari 6 minútna

mynd í tilraunaútsendingu frá upp-

tökuverinu sínu í Long Arch, London.

Annar merkilegur atburður gerðist

svo tveimur árum síðar eða 1931 þegar

De Forest Radio Corporation hóf að

sjónvarpa kvikmyndum sem regluleg-

um dagskrárlið. Var hér um að ræða

stuttar f erða- og heimildarmyndir eins

og People Who Live In The Desert og

Lumbering In British Colombia. En

John Logie Baird vildi ekki láta sitt

*ftir liggja og fimm dögum síðar sýndi

hann stutta hnefaleikamynd. Þar með

voru tveir aðilar farnir að keppa inn-

byrðis um hvor sýndi betri og fleiri

kvikmyndir í sjónvarpskerfinu sínu.

Hápunkturinn i þessu kapphlaupi var

liklega þegar John Logie Baird sýndi

Chaplin gamanmynd með Keystone

Cops og þegar keppinauturinn sýndi

1931 fyrstu kvikmyndina í fullri lengd

sem sýnd var í sjónvarpi. Var það

bandaríska myndin Police Patrol og

var hún sýnd í sex hlutum. Því miður

er þessi mynd týnd eins og svo margar

aðrar myndir frá þessum tíma.

Breska sjónvarpið

BBC hóf sjónvarpsútsendingar 1936

en það var þó ekki fyrr en að tveimur

árum liðnum að sýnd var þar kvik-

mynd í fuHri lengd. Það var The

Student Of Prague, þýsk mynd sem

gerð var árið 1935 af bandaríska leik-

stjóranum Arthur Robinson. Þetta var

þriðja útgáfan af sögunni um fátæka

stúdentinn sem seldi spegilmynd sína

djöflinum en fékk í þess stað frægð,

auð og ást. Þótt myndin væri endur-

sýnd hjá BBC nokkrum vikum síöar

tóku ráðamenn þar lífinu með ró og

þangað til sjónvarpsútsendingar voru

felldar niður í síðari heimsstyrjöldinni

voru aöeins sýndar stöku sinnum kvik-

myndir í fullri lengd hjá BBC.

Eftir að stríðinu lauk stóð kvik-

myndaiðnaðurinn beggja vegna

Atlantshafsins í miklum blóma. Fjöldi

áhorfenda jókst ár frá ári og fleiri

myndir voru framleiddar en nokkru

sinni fyrr. En erfiðir tímar voru

skammt undan. Árið 1941 hófust al-

mennar sjónvarpsútsendingar í

Bandarfkjunum og upp úr 1945 fór að

bera á að færri áhorfendur sóttu kvik-

myndahúsin. Sjálfur kvikmynda-

iönaðurinn fékk tvö áföll á skömmum

tíma. Annað var átta mánaða verkfall

sem skall á kvikmyndaverin vegna

launadeilna við starfsmenn. Hitt

áfallið voru niðurstöður bandarískra

dómstóla þess efnis að það bryti í bága

viö einokunarlögin að kvikmyndaverin

væru bæði framleiðendur og seljendur

þannig að MGM og Paramount kvik-

myndaverin neyddust til að selja kvik-

myndahúsakeöjur sínar. Þar með urðu

myndir þeirra að standa og falla með

gæðum sínum því nú áttu kvikmynda-

verin ekki lengur í sín eigin kvik-

myndahús að venda með lélegar

myndir.

Stríðsyfirlýsing

Arið 1948 var ástandið orðið svo

slæmt að stóru kvikmyndaverin rýstu

yfir stríði við sjónvarpið. Þau neituöu

kvikmyndastjörnum sínum aö koma

fram í sjónvarpi og einnig að nokkrar

myndir frá þeim yrðu sýndar þar. En

þetta dugði ekki til því að enn sat fólk

heima og virtist .frekar vilja horfa á

breskar kvikmyndir í sjónvarpinu en

stunda kvikmyndahúsin. Arið 1949

hafði tala kvikmyndahusagesta falliö

niöur i 70 milljónir sem var 25%

fækkun miðað við árið á undan. Þessi

áhorfendafækkun hélt áfram og á

árunum 1945—1955 féll aðsóknin niður

um helming.

Hollywood reyndi að spyrna á móti

þessari þróun á ýmsan máta. Kvik-

myndaframleiðslan féll um þriðjung

sem svo aftur leiddi til þess að þúsund-

ir kvikmyndahúsa urðu að loka. Stóru

kvikmyndaverin urðu einna verst úti

og varð t.d. MGM þegar árið 1949 að

skerða laun, boða f jöldauppsagnir og

láta samninga við fjölmargar kvik-

myndastjömur renna úr gildi. Upp úr

1950 voru kvikmyndaverin búin að

gera sér grein fyrir því að þau urðu að

bjóða áhorfendum upp á eitthvað, sem

sjónvarpið gat ekki, til að lokka þá upp

úr sjónvarpsstólunum yfir í kvik-

myndasalinn. Breiðtjaldið kom fram á

sjónarsviðið og gerði lukku, farið var

að taka næstum allar myndir í lit og

þrívíddar (3—D) myndirnar voru

settar á markaöinn.

Ósigur viðurkenndur

En allar þessar nýjungar dugðu

skammt því nú var orðið ljóst að sjón-

varpið haföi betur í kapphlaupinu um

áhorfandann. Eins og áður sagði reið

RKO kvikmyndaverið á vaðið 1955 og

seldi gömlu myndirnar sínar, 740 að

tölu, fyrir um 450—750 milljónir ísl. kr.

Þar á meðal voru myndirnar Citizen

kane og Hringjarinn frá Notre Dame.

Snemma árs 1956 var svo fyrsta mynd-

in úr RKO-pakkanum sýnd í Wor-TV

stöðinni í New York. Var það King

Kong og var myndin sýnd tvisvar á

dag hjá þeim í heila viku. Þvílíkar

voru móttökur áhorfenda á gömlu

myndunum.

Paramount-kvikmyndaverið var

síöast til að selja gömlu myndirnar

sínar. Kvikmyndaverin byrjuðu á að

selja, í fyrstu aðeins myndir eldri en

frá 1949, en eftir verkfall leikara og

handritahöfunda um 1960 fengu þessir

aðilar inn í samningana að nýrri

myndir voru seldar sjónvarpinu sem

tryggöi þeim hærri aukagreiöslur.

I Bretlandi var sama upp á teningn-

um nema hvað BBC sýndi kvikmynd-

um enn lítinn áhuga. En þetta breyttist

þegar sjónvarpsstöðin ITV hóf starf-

semi sína í samkeppni við BBC. Árið

eftir opnunina hóf ITV að sýna breskar

myndir frá 1930 og 1940. Síðan gerði

ITV samning um aö fá bandarískar

myndir og var sú fyrsta þeirra, sem

sýnd var, The Malterse Falcon frá 1941

með kempunni John Huston sem

leikstjóra. Skömmu síðar keypti BBC

kvikmyndasafn RKO og Paramount en

ITV frá Warner Brothers.

Miklar vinsældir

Þessar gömlu kvikmyndir voru sem

vítaminsprauta fyrir sjónvarps-

stöðvarnar. ITV setti nýtt met þegar

3/4 allra sjónvarpsáhorfenda fylgdust

með inyndinni The Best Years of Our

Lives sem var gerð af MGM árið 1946.

Þegar bandariska sjónvarpsstöðin

ABC ákvað að sýna The Bridge over

the River Kwai sunnudagskvöld eitt

árið 1966 þá fylgdust hvorki meira né

minna en 60 milljónir manna með. En

líklega er Gone With the Wind vinsæl-

asta kvikmyndin sem fyrr eða síðar

hefur verið sýnd í sjónvarpi. Henni

var sjónvarpað í tveimur hlutum í

f yrstu viku nóvembermánaöar og talið er

að 65% bandarísku þjóðarinnar hafi

fylgst með. Þegar myndin var gerð

1939 kostaði hún rúmlega 120 milljónir

ísl. kr. en CBS þurfti að borga 150 millj-

ónir aðeins fyrir eina sýningu. Nokkr-

um árum síðar var Guðfaðirinn éftir

Coppola seldur á 300 milljónir ísl. kr.

fyrir eina sýningu í sjónvarpi.

En fljótlega fór að bera á því aö

framboö af góðum kvikmyndum var

að minnka. Æ fleiri B-myndir komu

fram á sjónarsviðið svo sjónvarps-

stöðvarnar tóku upp á því að framleiða

eöa láta framleiöa fyrir sig

sjónvarpsmyndir, annaðhvort i styttri

þáttum eða í fullri lengd. Einnig höfðu

ofbeldi og kynlífsatriði aukist svo

mikið í nýlegri myndum að ekki var

hægt að sýna þær, nema þá helst á

kvöldin eftir að börnin væru gengin til

náða.

Nýir þœttir

Þjóðverjar eru taldir eiga heiðurinn

af fyrstu sjónvarpskvikmyndinni. Var

það myndin Morgenstunde hat Gold im

Munde. Voru allar hreyfingar leikara

ýktar í myndinni vegna þess að á

þessum tíma var þýska sjónvarps-

kerfið þannig byggt upp að ekki náðist

alltaf að koma hreyfingum leikara

eðlilega til skila. I Bandaríkjunum var

fyrsta sjónvarpskvikmyndin í fullri

lengd High Tor með Bing Crosby í aðal-

hlutverki. Var hún sýnd stranda á milli

í Bandaríkjunum í mars 1956 og kost-

aði ekki nema um 9 milljón ísl. kr.

fullgerð.

Kvikmyndaverin með Columbia í

fararbroddi sáu sér leik á borði

fljótlega upp úr 1950. Þau gætu alveg

eins framleitt kvikmyndir gerðar

eingöngu fyrir sjónvarp og svo

framhaldsþætti. Með því móti gátu þau

notað oft gömlu leikarana frá gullald-

artímabili Hollywood til að yta við

minningum gamalla aðdáenda. Þótt

meirihluti þessara mynda sé algjört

drasl hvað viðkemur gæðum, þá

leynast alltaf gullkorn inn á milli.

Ekki má slá botninn í þennan

greinarstúf án þess að minnast á

kapalsjónvarpið. Seinni hluta áratug-

arins 1970—1980 fór að bera meira og

meira á kapalsjónvarpsstöðvum þar

sem áhorfandinn getur fengiö að horfa

á nýlegar kvikmyndir án þess að

auglýsingar séu alltaf aö trufla, gegn

vægu gjaldi. Eru í sumum tilvikum

notuð gervitungl til að flytja efni frá

þessu kapalsjónvarpi til neytandans.

Virðist kapalsjónvarpið að auka út-

breiöslusina.

-B.H.

Áárunum 1945*111955drómjögúraðsoknað kvikmyiidahúsum

í hlmiiti vestrama heimi vegna tíl koniu sjónvarpsins

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24