Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						DV. FIMMTUDAGUR15. NOVEMBER1984.
35
Tíðarandinn       Tíðarandinn
Tíðarandinn
Tíðarandinn        Tíðarandinn
Þorsteinn Hauksson tónskáld. Þorstainn hefur lagt stund á tölvutónlist, rannsóknir og almennar tón-
smíflar í hljómveri Pompidousafnsins og vifl Stanfordháskólann í Kaliforníu. Svo skemmtilega vill til oð f
kvöld mun Sinfóníuhljómsveit Islands flytja verk Þorsteins, Ad Astra, samifl mefl aflstofl tölvu, þótt ekki
geti þafl talist til tölvutónlistar. Ljósm. Rúnar Gunnarsson.
Stærsti kostur tölvutónlistarinnar er
ef til vill sá aö hún leysir ný ja krafta úr
læðingi, hun veitir tónskáldinu
óhemjumikið frelsi til sköpunar, miklu
meira en hann hefur áður notið. Hann
er til dæmis ekki lengur ofurseldur tak-
mörkunum hljóðfæra og hljóðfæraleik-
ara og þessi staðreynd hefur mikil
áhrif, ekki síst sálræn. Nú þarf tón-
skáld ekki lengur að biða von ur viti
eftir hljómflutningssölum, hljómsveit-
arstjórum og hljóðfæraleikurum til
þess að heyra verk sitt flutt — skyndi-
lega, fyrir tilstilli hinnar dásanilegu
tölvutækni tuttugustu aldarinnar, nýt-
ur hann þeirrar aðstöðu sem fyrrum
var fríðindi listmálarans, aö geta þeg-
ar að verki loknu hlýtt á tónaraðirnar
bylg jast um eyrun, hann getur skoðað,
hlustað, gagnrýnt, lagfært og endur-
skapað eftir lyst og þörfum en þarf
ekki að bíða fullur óþols mánuðum og
kannski árum saman eftir því að heyra
verkiðómaílofti.
Já, slíkur er máttur tölvutækninnar
— hún gagnast ekki aðeins visinda-
mönnum, verkfræðingum og kaupa-
héðnum, heldur einnig hinum ötulu
verkamönnum í vingarði tónlistarinn-
ar!
Tölvan býður tónskáldinu upp á
næstum ótakmarkaöa hljóðmyndun og
stjórn á hljóðinu og f relsi hans til sköp-
unar er því meira en nokkru sinni
áður.
Tölvan — vinur í raun
Tónlist er röð af hljóðbylgjum eins
og allir vita. Þær eru búnar til með sér-
stökum áhöldum, svonefndum hljóð-
færum, en nú er tónskáldum nútímans
í lófa lagið að láta tölvurnar reikna út
fyrir sig hvers kyns hljóðbylgjur sem
ekki er hægt að framleiða á hefðbund-
inn máta, og tölvurnar geta einnig séð
til þess að viðeigandi tækjabunaður
býr til þessar hljóðbylgjur og sendir
þær út í loftið þegar þeirra er óskað.
En tölvan er líka vel til þess fallin að
spara tónskáldinu gifurlega handa-
vinnu við skrásetningu verksins. Ég
held að fæstir áhugamenn um tónlist
geri sér fulla grein fyrir því, hversu
tímaf rekt og blátt áfram ieiðinlegt það
er að skrífa hartnær endalausar nótna-
raðir við tónsmíðar, en hjá því verður
þó tæplega komist. En á þessu sviði er
tölvan tónskáldinu vinur i raun! Hún
er honum innan handar á sama hátt og
ritvinnsluforritin eru hjálparhellur
blaðamanna, rithöfunda og annarra
sem hafa sitt viðurværi af því að
skrifa. Hún er reiöubúin að skrá fyrir
hann allar þær nótur sem hann vill
haf a meö i verki sinu og hún er allsend-
is ólöt að útfæra þær hugmyndir sem
húsbóndi hennar felur henni að rann-
saka. Ekki síst er þetta augljós leið og
næsta sjálfsögð ef menn eru að fikta
TÖLVUR
OG
TÓNLIST
— ef tir Þorstein Hauksson
tónskáld
Baldur Hermannsson skráði
við serialisma, tólf tðnsmúsik, eða aðra
tónlist sem byggir á strangri aðferða-
fræði.
Ný tœkni — nýjar leiðir
Tölvan er tónskáldinu stundum
þægur þjónn, vinnusamur og hlýðinn.
Hann hefur í sjálfu sér engin völd og
sækist ekki eftir völdum, en hann er
ávallt til þénustu reiðubúinn og gerir
hvort tveggja af jafnmikilli alúð: spar-
ar tóuskáldinu ómælda handavinnu við
nótnaskriftir, opnar nýjar gáttir fyrir
sköpunargáfuna og útf ærir hugmyndir
sem ekki voru viðráðanlegar áður.
Nú eru auðvitað til f jölmörg tón-
skáld sem eru fyllilega sæl með hin
hefðbundnu hljóðfæri úr málmi, viði og
húðum — þau æskja sér einskis frekar,
og um það er ekki nema gott eitt að
segja.
Það verður líklega enginn maður
betra tónskáld af þvi einu að fá 16—32
bita einkatölvu sér til aðstoðar við yrk-
ingarnar, en tölvan er til þess fallin að
opna honum nýjar leiðir — ekki endi-
lega betri leiðir, en nýjar og hún gerir
honum ef til vill kleift að skoða gamlar
hugmyndir í nýrra og betra ljósi.
Það er alkunna að ný tækni verður
oft til þess að greiða götu nýrra hug-
mynda, nýrra viðhorfa, nýrra aðferða
og nýrrar stefnu. Þannig var um elek-
trónisku tónlistina á sinum tima og
þannig verður um tölvutónlistina.
Elektróníska tónlistin opnaði mörg-
um tónskáldum nýja heima, og meðal
annars komst sjálfur Penderecki
þannig að orði að hún hefði haft á hann
mikil áhrif; tónskáldið setur sig ósjálf-
rátt i nýjar stellingar andspænis nýrri
tækni og þannig nýtur hann góðs af
hinni heillandi víxlverkun nýrra og
ferskra aöferða og svo þeirra sem
hann gjörþekkir af gamalli reynslu.
Forverar tölvutónlistar
Eflaust mun mörgum þykja tölvan
hálfgerð aðskotaskepna í ríki tónlistar-
innar og við þvi er í s jálfu sér ekkert að
segja. I þeim efnum verður hver og
einn að hafa það sem honum er hug-
stæðast, en þess er samt vert að geta
að tölvutónlistin á sér ævagamla og
virta f yrirrennara.
Fjölmörg tónskáld fyrri alda leiddu
hugann að því hvort unnt væri að láta
vélar semja tónlist. Ekki smærri menn
en Mozart og Haydn sömdu lítil tón-
verk fyrir sjálfvirkar tónvélar og
klukkuspil, og Haydn fékkst meira að
segja við tilraunastarfsemi sem var í
þvi fólgin, að fyrst samdi hann ákvcð-
inn fjölda frasa, en eins konar teninga-
spil var siðan látið ráöa röð frasannfg^
Að síðustu skal þess getið, sem ýms-
um lesendum þessarar greinar mun
þykja heldur súrt i brotið að heyra, að
tölvan er vissulega ómetanleg h jálpar-
hella nútimatónskáldum, en hún leysir
ekki skáldið sjálft af hólmi og leysir
hann þaðan af síður undan þeirri kvöö
að leggja árum og áratugum saman
hart að sér við æfingar og þrotlausa
tónlistariðkun.
Æfingin skapar meistarann og
þeirri staðreynd haggar tölvan ekki
þótt henni sé annars ýmislegt til lista
lagt í bókstaf legum skilningi!
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40