Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						18
DV. FIMMTUDAGUR10. JANÚAR1985.
<fc «' > if*
j          5n»*f»m*i.'<|ttmil»Hítt»kwn.fttS»i>r<Í,iaV'
^jOwííÁ fíröwtf ?#** kyittMSA Jtm^et tjSí fyjé* <&>
í jjtjfí tifiími p««*¦• «)*»>»« js'V*1!* *»¦ |*»g»*
"Ilwtwji.' «b>'*»ij«r I«»ti8*tw» »'*œjii> U*i|bll* jvltfe ^
f..*#W»i''-í                ,
-*á «* &&*. & ^:?;¦* .7 v~% *í i*i

^tWí*
ir.sf« /^rf"*
.; •-, w'Í
» *". iA)«]}í;»'í'!M* *¦
UíTuiW. Satl/ítí-9**»':««'.i3i K^Jtój. ViHgSWi. tW «j
5 K«;
tifc!í»..1
¦-! •   ^t»'(»*te58«ní*'':!íífríí,,ínS'!s,:l8Í,*,':!C!S * SslStTíwí Híí"
:<v*k
*«)«
Sigurðarregistur nefnist þetta
handrit. Þar stendur: „mefltók
herra Guflbrandur Þorláksson vald
og umsjón Hóladómkirkju og allra
hennar eigna i föstu og lausu. Var
honum svofelldur reikningsskapur
gjörflur á friðum peningum og
ófriflum, kvikum og dauflum,
föstum og lausum." í Sigurflar-
registri er afl finna allar úttektir
Hóla frá 1525 er Jón Arason tók vifi.
Þótt biblía Guðbrands hafi verið
stórvirki mikið og aðaltilefni
sýningarinnar í Bogasal Þjóðminja-
safns, þá er reynt að gefa sem fjöl-
breyttasta mynd af bókaútgáfu
hans. Þar er að finna elstu bækur,
sálmabækur, bækur hans eftir
Lúther, bók eftir Guðbrand sjálfan,
þá bók sem varð aðalheimild Passíu-
sálmanna,            Guðbrandsbiblíu,
ljósprentanir hennar, bækur tengdar
biblíunni og loks veraldlegar bækur.
Guðbrandsbiblía —
draumur allra bókamanna
Útgáfa Guðbrandsbibliu er talið
eitt mesta afrek í íslenskri bókagerð,
miðað við tæknilegar aðstæður og
fjárhagslegt bolmagn. Að bókarlok-
um stendur að endað hafi verið við
hanafi. júní 1584.
Til styrktar útgáfu biblíunnar
bauð konungur árið 1579 að hver
kirkja skyldi leggja einn dal til
prentunarinnar og einnig að hver
kirkja skyldi kaupa hana. Auk þess
lagði konungur fram 200 dali. Verð
biblíunnar var 8 til 12 dalir eða 2 til 3
kýrverð.
Upplagið var um 500 eintök og er
Verk Guðbrands biskups kynnt í Þjóðminjasaf ninu:
Var hann af kasta-
mesti bókaútgef-
andi allra tíma?
I Þjóðminjasafni stendur yfir
þessa daga sýning þar sem kynnt er
bókaútgáfa, kortagerð og smíðar
Guðbrands biskups Þorlákssonar.
Er það Einar Gunnar Pétursson
cand. mag. sem sett hefur sýning-
una upp til að varpa örlitlu ljósi á
einn mikilhæfasta biskup í lútersk-
um sið.
Afkastamesti bóka-
útgefandi allra tíma?
Sýning þessi er hin fjölbreyttasta.
Þar eru sýndar 18 bækur úr prent-
smiðju Guðbrands og 2 aukaeintök
biblíunnar. Einnig eru þar nokkrar
bækur til viðbótar, svo og ýmsir grip-
ir aðrir er tengjast honum meö ein-
hverjum hætti og útgáfustarfsemi
hans.
Guðbrandur biskup stýrði prent-
verki í rúm 50 ár í kríngum aldamót-
in 1600. Á þeim árum voru prentaðar
á Hólum og Núpufelli um 100 bækur
sem hlýtur að teljast mikil og góð
afköst  á  þeim  tíma.  Af  þessum
Einar Gunnar Pötursson stendur vifl prédikunarstól úr Hólakirkju, síflar
Fagraneskirkju. Á hliðunum eru myndir guðspjallamannanna og Krists, á
Markúsi virðist mega þekkja andlitsdrœtti Guflbrands biskups. Þá hefur
orfl leikið á þvi að Guðbrandur sjálf ur hafi skorið stólinn.
(DV-myndir KAE)
Tvö prentmót með myndum af Guðbrandi biskupi ásamt afþrykki.
komu úr Prentsmiðju íslands 1868.
bókum er talið að Guðbrandur hafi
samið, séð um útgáfu á, þýtt, skrifað
formála eða á annan hátt verið
viðriöinn um tvo þriðju allra þeirra
bóka. Því er ef til vill ekki fjarri lagi
að telja Guöbrand Þorláksson biskup
einhvern mikilhæfasta og afkasta-
mesta bókaútgefanda allra tíina.
Mótin
Yfiriitsmynd frá sýningunni.
Þessar kistur smiðaði Guðbrandur. Til vinstri er kistill sem hann smiðaði
handa Kristínu, dóttur sinni, til hœgri ferðakoffort hans sjélfs.
þvi meira til af biblíunni en nokkurrí
annarri bók frá svipuðum tíma.
Guðbrandsbiblia er elsta islenska
bókin sem bókamenn getur dreymt
umaðeignast.
Guðbrandur þýddi bibliuna eftir
þýskri bibiíu Lúthers, Vúlgötu, það
er latneskri biblíu, og loks biblíu
Krístjáns 111. Með Guðbrandsbiblíu
varð íslenskan 17. þjóðtungan sem
biblían var öll prentuö á.
Faðir hans var líka prestur
Guöbrandur Þorláksson fæddist
áríð 1541 eða 2, en heimildir greinir
þar á um, að Staðarbakka i MiðfirðL
Var faðir hans prestur þar. Guð-
brandur varð stúdent úr Hólaskóla
og heyrari, það er aöstoöarkennari,
þar veturinn á eftir. Þá hélt hann til
náms við háskólann í Kaupmanna-
höfn. Að þvi loknu gegndi hann rekt-
orsstarfi við Skálholtsskóla um
þríggja ára skeið, siðar prestur að
Breiöabólstað i Vesturhópi þar til ár-
ið 1570 að hann var kvaddur af kon-
ungi til biskupsembættis á Hólum.
Gegndi hann þvi embætti til dauða-
dagseðaí56ár.
Sýningunni í Bogasal Þjóöminja-
safnslýkurijanúarlok.              -KÞ
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40