Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 100. tölublaš - Helgarblaš  I 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						DV. LAUGARDAGUR4. MAl 1985.
21
Það er ábyrgflarhluti að kenna unga f ólkinu m6ðurmálið...
Tímaritið Skíma
Til er timarit að nafni Skíma. Skima
þessi er málgagn móðurmálskennara
og gefin út af Samtökum íslenskra
möðurmálskennara.
Skima var stofnuð fyrir átta árum og
hefur komið út nokkrum sinnum á ári.
I ritinu birtast ýmsar greinar um
málvísindi og bókmenntir og kennslu
þessara greina. Yfirleitt hafa þessi
skrif þann kost að vera ekki síður við
hæfi almennings en fræðimanna.
Staða íslenskunnar og framtíö
íslenskukennslu má aldrei veröa
einkamál fræðimanna og kennara.
Þess vegna er full ástæða til að hvetja
fólk til að kynna sér þessi skrif og
leggja orö í belg. Meðal annars með
því að verða sér úti um Skimu.
Afgreiðslumaður blaðsins er Eiríkur
Páll Eiríksson og ansar hann í sima
(91) 44236. Þar geta áhugasamir
pantaö eintak og f engið sent um hæl.
Fyrsta tölublaö áttunda árgangs
kom út í apríl. I því blaði fjalla tíu
málfræðingar og kennarar um efnið
Islenskmálstefna.
Sumir kunna ef til vill að undrast að
það þurf i svona marga málf ræðinga til
að fjalla um íslenska málstefnu. En
þetta er fjarri því einfalt mál og menn
ekkisammála.
Maó heitinn í Kina sagði eitt sinn að
leyfa ætti þúsund blómum að
blómstra. Nú er hann allur og hvílir
smurður og rjóður í kinnum á
viðhafnarbörum í grafhýsi við Torg
hins himneska f riöar. Og manni sýnist
sem íslenskir málf ræðingar hafi tekið
upp merki hinnar föllnu hetju. Því svo
sannarlega spretta þúsund ólik blóm á
akrí þeim sem málfræðingar hafa
tekið að sér að sá í og hirða. Sumir
sýnast þeir reyndar hafa fundið sitt
Torg hins himneska f riðar meðan aðrir
heyja einskonar grasrótarbaráttu og
trufla með þvi hina himnesku ró.
Eg hef alltaf haft meiri áhuga á
siðartöldu leiðinni þótt mér komi ekki
til hugar að neita því að vandfundinn
er tignarlegri og dægilegri hvQustaður
en við Torg hins himneska friðar. En
þó verða menn að láta sér það lynda að
verða smurðir þótt þeir geti haft ung-
mey jarroöa í kinnum.
Málstefna
Að þvi er Baldur Jónsson segir i
grein sinni í Skímu mun Jón Helgason
fyrstur hafa notað þetta orð í ræðu yf ir
islenskum stúdentum í Kaupmanna-
höfn árið 1945.
Máistefna er vitaskuld miklu eldra
fyrirbæri. Framan af virðist islensk
málstefna vera einskonar óskrifuð lög
um meðferð tungunnar en á síðustu
árum hafa komið fram ólíkar
skoðanir.
Íslensktungal2
Eiríkur Brynjólf sson
Málfræðingar virðast vera á einu
máli um það hvernig skilgreina beri
málstefnu. Þess vegna þykir mér rétt
að birta hér ágæta skilgreiningu Jóns
Hilmars Jónssonar úr grein hans í
Skímu:
„Hugtakið málstefnu virðist mega
skilgreina á þann veg aö átt sé við
meðvitaða viðleitni til að beina þróun
tungumáls i tiltekna átt út frá ákveðnu
heildarviðhorfi til málefna þess. Að
jafnaði er þá átt við ráðandi viðhorf í
þjóðf élaginu í heild, þótt einnig sé hægt
að hugsa sér afmarkaða þjóðfélags-
hópa eða jafnvel einstaklinga sem
mótendur og merkisbera sérstakrar
málstefnu."
Líklega má telja málfræðinga og
islenskukennara helstu mótendur
málstefnunnar þótt vitaskuld komi
fleira við sögu. Þeir búa síðan yfir
ýmsum leiðum til að koma þessari
stefnu á framfæri við þá sem ætlast er
til að fari eftir henni. Þar má nefna
þætti i útvarpi, blöðum og islensku-
kennslu í skólum.
Við verðum líka að hafa í huga að
sama lögmál hlýtur að gilda um inál-
stefnu eins og hverja aðra stefnu.
Mælikvaröinn á réttmæti hennar sést á
framkvæmdinni. Við þekkjum það úr
pólitík hvernig besta stef na getur orðið
hallæri í f ramkvæmd.
Er tíl íslensk málstefna?
Þá er komið að þúsund blómum
málfræðinganna. Það koma nefnilega
fram ýmsar skoðanir á því hver ís-
lensk málstefna sé, hver hún eigi að
vera og hvort hún sé yf irleitt til.
Eg ætla að vitna hér í þrjá heiðurs-
menn til að sýna þetta. Það vill svo til
að þeir eru allir fyrrum kennarar
minir í háskólanum en ég læt þá að
sjálfsögðu ekki gjalda þess á neinn
hátt.
Baldur Jónsson er ekki í vafa um
hver islensk málstefna er. Hann segir:
„A allra síðustu árum hefir allt í einu
komist i tísku að tala um málstefnu og
helst aö auglýsa eftir henni eins og hér
búi ráðvillt þjóð, sem veit ekki, hvað
hún á að gera við tungu sina. Lfklega
er þetta endurómur af erlendu tali um
„language policy" og „sprakpolitik".
Þó er mér nokkur ráðgáta, hvers
vegna menn þykjast svo mjög þurfa að
spyrja um málstefnu Islendinga. I
mínum huga hefir aldrei verið neitt
álitamál, hver hún er."
En það sem einum er ljóst er öðrum
hulið. Höskuldur Þráinsson kemst að
þessari niðurstööu:
„Eg held að það sé ekki til nein
opinber málstefna sem helstu mál-
vöndunarmenn þjóðarinnar fylgja eða
leiðbeinendur í skólum geta fylgt."
Þriðji málfræðingurinn sem hér
verður vitnað til, Eiríkur Rögnvalds-
son, stendur einhverstaðar mitt milli
hinna tveggja og sér glitta í stef nuhró:
„Um fyrsta atriðið (þ.e, hvort stefn-
an er til, innsk. mitt) er það að segja,
að stefnan hefur, að svo miklu leyti
sem hún hefur verið til, verið
skipulagslaus íhaldssemi."
Hafi einhverjir haldið að einungis
efnahagsmál skiptu þjóðinni i ðlíka
skoðanahópa mega þeir hinir sömu nú
sjá villu sina.
Og þannig á þetta auövitaö að vera.
011 þúsund blómin eiga að fá að
blómstra þvi aldrei er að vita hvert
þeirra ber þyngsta ávöxtinn og
fegursturósina.
LAUS STAÐA
Bændaskólinn á Hólum óskar aö ráða kennara í
almennum búfræöigreinum. Umsóknir, ásamt upp-
lýsingum um menntun og fyrri störf, sendist land-
búnaöarráöuneytinu fyrir 25. maí nk.
30. apríl 1985.
Landbúnaðarráöuneytið.
ST. JÓSEFSSPÍTALI
LANDAKOTI
LAUSAR STÖÐUR:
Hjúkrunarfræðingar óskast til starfa við eftirtaldar deildir:
Svæfingardeild
Lyflœkningadeildir
Handlœkningadeildir
Barnadeild
Göngudeild (Gastro), dagvinna
Einnig vantar hjúkrunarfræðinga til sumarafleysinga.
Sjúkraliðar óskast til starfa á:
Handlœkningadeild,
skurðstofu, dagvinna
Umsóknir ásamt upplýsingum um nám og fyrri störf
sendist hjúkrunarforstjóra sem veitir nánari uppiysingar í
síma 19600 kl. 11-12og 13—14alla virka daga.
Reykjavik 3.5.1985.
Skrlfstofa hjúkrunarforstjóra.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44