D AGUK Miðvikudaginn 5. janúar 1955 L lm áður^skólastjóri í Ólafsfirði FÁEIN MINNINGARORÐ acim fækkar nú óðum — skóla- brcsðnínum iriínum við Akuieyr- ar.skóLi £rá fvrstu árum þessarar ú< 133 (1902—1904). 1: Hiiur Grímsson, áður skóla- Jtjóri í Oiafsfirði, er sá síðasti þeirra, .er horfið hefur út fyrir '.ímuns tjald. Jrímur var fæddur að Stór- aolti í Fljótum 15. janúar 1882. .rlann var vel ættaður — úr Fljót- jiii og Eyjafirði. Faðir hans var Jrimur, síðar bóndi á Möðruvöll- om i Héðinsfirði (d. 1906), Björnsson bónda í Vík, (áður í Stórholti í Frjótum),Þorleifsnonar oóuda í Minna-Holti í Fljótum. Jónssonar úr Eyjafirði. — En sona Björns Þorleifssonar í Vík mv Spffía (d. 1886), Grímsdóttir prests-ía Barði i Fljótum (d. 1836), Grimssónar læknis á F.spihóli. Magnússonar. — Móoir Soffíu og uona séra Gríms var Ingibjörg Joseftóóttir í Hvammi í Eyjafirði, Jóseíssonar frá Hvassafelli, ró'iiassonar, og er það hin kunna clvassaiellsætt. rlóðif Gríms skólastj Gríms- íonar var Ásta (d. 1904),. Gísla- Jiitiir bónda í Stórholti í Fljót- Jin, Guðmundssonar. En rr.óðir Aslu hét Helga í>oi"steinsdóttir, jr Skagafirði. ' JppeJdisstöðvar . og starfssvið Gíríais Grímssonar eru ein af sér- sennilegustu byggðarlögum þessa .anrts. Hárðbýít og hættum og jgijum pxungin,.bæði til sjós og .aiuis, uin hina válegu og löngu /et- ai'm'ánuði, —¦ en mild og mun :Ögur um aðrn tími ársins, eftir dð .suraarið heíur loksins gengið t-a Ö. Grasið þýtuv upp á undra- ikmnmum tíma, eftir að fann- :ei gínu lettir, og gróskumikið og alikandi blómstóð vefur hjalla og ílíðtcr. Þossi einkenni hinna norð- ¦ætu 014 afskekktu byggða létu <i>i 0« ekki án vitnisburðar í eðl- sþa'tum Gríms. Vetrarríkið og larSbýli náttúrunnar gerðu hann íteikan. þoiinn og þrautseigan. 3n unaður og mildi hins gróandi ir safaríka sumars orkuðu svo á iál hans, að hann varð mildur nnAar og hlýlyndur, sem öllum nlrli vel og öllum þótti líka vænt am. sem einhver kynni höfðu af lonum. . :'rá Möðruvöllum í Héðinsfirði iom Grímur hingað i Gagnfræða- ikóla Akureyrar haustið 1902, þá í fyrsta ári yfir tvítugt, en orð- nn vei þroskaður, svo til líkama iem sálar. Hann var lítíð undir- iapnn að lærdómi, að því er hann sjálfur sagði; en hann sótti námið ja nan af mikilli alúð og ástund- un, og vii-tist undirbúningur hans cil némsias verða næsta nota- Jrjúgur. Vai-ð hann utúiraflj'ótt /l'í að sér í öllum námsgreinum, ín enikum'í málunuin og stærð- traeði. Kom það brátt í Ijós, að iiann vn-tist hverjum manni vel, jaint kennurum sem skólafélög- Jin, og bui-tskráðist hann frá ikóianum með góðii einkunn og jððurn orðstír vorið 1904. Hév er hvorki timi né rúm til jð fjolyrða um skólaminningarn- ir i sambandi við Gi'ím. En geta /erður þess. hve vinsæll hann var jg virtur af öllum bekkjunautum íinum og hvílíkt traust hann feyíídisrt öllum. er minni máttar /oru. þegar einhver átök urðu .íieð nemendum, sem oft bar við, i. d. i frístundum milli tíma. Var þel& segin saga. að fyrst og fremst /jJdi hann þá stilla til fncai. En <*f þess var ekki kostui'. þá að i eigin kröfturn' til aö rétta cngum fýsiiegt ao eiga fang: við „Grím hinn sterka"! en svo var hann oft nefndur innan skólans. Á gagnfræðaskóla-árunum gætti þegar allmikils áhuga hjá Grími að afia sér keimaramennt- unar. Sótti hann fast að því marki, þó a'o félítill væri; kom sér á næsta ári í kennaraskólann í Flensborg og lauk þaðan kenn- araprófi vorið 1906. En haustið eftir tók hann við barnaskólatiurn í Ólafsfirði og hélt þeim starfa óslitið að kalla lil ársins 1934 — eoa 28 ár. Á fyrri hlnta þessa Ur Skagafirði 15, íles., SauSfé íjc'gar í Skagafirðí. Fé reyndist hér sem annars staðar norðanlands og austsn me'ð rýrasta móti í haust. Hefur margt verið um rætt, hvað valda muni, og vei'ður eigi dómur á lagður að sinni. En ætla má víst, að þarna hafi fleiri orsakir en ein verið að verki. Fénu fjölgar ört. Lambalíf var i geysimikið í fyrra — og svo er cnn. — Vestan Héraðsvatna mun fjárfjöldi náglast það, sem hann var mestur fyrir fjárskiptin. Austan Vatna er skcmmra komi'ð áleiðis, enda fóru fjárskipli síðar fram þar. En þó færist óðum í áttina. Uppkorna mæðiveikinnar í Hlíð í Hjaltadal olli óhug og ærnum vonbrigðum. Ekki er með öllu óhugsandi, að ráða megi nið- urlögum hennar án víðtækra i'áð- stafana. Þó er hitt h'kara, svo læ- víalega, sem mæðiveikin hagar sér, að hún verði eigi kveðin nið- ur nieð öðru móti en allsherjar fjárföfgun á öllu hinu mikla í'væði Héraðsvatna (og Skaga- íjarðar) að vestan og Eyjafjarð- I ar að austan. Víst væri þetta neyðarúrræði, svo fjármargt sem I orðið er á þessu víðlenda svæði. j En á hitt er að líta, að í ekkert^, |má horía, engan kostnað, ef íirr- sst mætíi fjanda þann, sem mæði veikin cr. OHSSOll frá Hrappsstaðakoti í Svarfaðardal — Félaga fylgt úr hlaði — tímabils, veturinn 1913—1914, stundaði þó Grímur framhalds- nám Við lýðháskólann á Voss í Noregi, og lét hann jiafnan einkar vel ai' allri starfsemi og áhrifum þess skóla. En ^þi^inan .ájninnzta vetur gegndi Jón Bergsson, nú skrifstofumaður . á Akurcyri, kennslu og skólastjórn í Ólafs- firði í stað Gríms. A næsta ári (1907), eftii að Grímur settist að í Ólafsfjarðar- kauptúni, kvæntist hann efiirlif- andi konu sinni, Bjarnveigu Helgadóttur. hinni gervilegustu konu, ættaðri úr Fljótum. Eign- uðust þau brátt gott heimili og vel unr vándað,'og"áttu þai-'gesíir þeirra og heimilisvinir góðri alúð að mæta. Ekki vai-ð beim hjónúm barna auðið, en ólu upp tvö fóst- urböm: systkinin, Grím Bjai;na- son * og Kri'stíriu Bjarnaclóttur, bróðurbörn frú Bjarnveigar. Eins og vænta mátti, aflaði Giimur sér brátt óskiptrar hylli og vinsœlda í Ólafsfii'ði, bæði í hvers konar borgaralegum sam- skiptum og þó einkanlega fyrii- alúð hans og trúmennsk;v við .skólastnrfið. Er það alma?It og vottaS af ölíum kunnugum, að aliir nomrndui' hans og aðstand- endur þsárra hafi ætíð borið óhvikulan viriarhug til hins k-.ng- reynda og góðfræga kennara síns, Gríms Grímssonar. Mundi hann og efalaust hafa haldið áfram, þessu hugumkæra starfi sínu til efstu h'fsstundar. ef honum hefði ekki orðið það ófært á síðustu starfsárunum vegna ábei'andi og vaxandi heyrnardeyfu. Eftir að Grimur lét af kennslu og skóla- stjórn, gegndi hann prófdómara- störfum við sama skóla um all- margra ára skeið, en starfaði á sumrum árum saman við síldar- verksmiðjuna á Raufarhöfn. Þegar Gríms er mínnzt að lok- um. get eg ekki annað en vikið að því, hve einlregur vinur hann auðsýndi sig jafnan mér sjálfum Og minni fjölskyldu. Okkui' hión- unum kemur saman um, að vai'Ia hafi nokkur vandalausi-n manna sýnt ókkui' og heimili okkar eins i Karíöfiuuppskera — kartöfíu- ] c'eyiiíshir. Kariöfluuppskera var ákaflega misjöfn, sums staðar ágæt, annars staðar svo til engin — og svo sitt á hvao þar á milli. Svo komþað til að mikið eyðilagðist í frost- hörkunum, í sepíember. Mun því óhætt að fullyrða, að heildai úpp- skeran hafi orðið i lakara lagi. í fyri'a var rrfés'fð"kartöfluár, sem k,om$ hyefur.Þá yar, u»f larid allt, hafinn upp söngur um kar- töflugeymslur. Það var líkt !óg með Hvalfjarðarsíldina forðum. Þá þurfti að reisa verksmiðjur, er brætt gætu alla Hvalfjarðarsild. Og vitaskuld var það gert —þyí að enginn efaðist um, að fjiirður- inn fylltist á hverju hausti. En -I- höfum við efni á að gera dýr geymsluhús yfir alla kartöflu- uppskeruna, eins og hún getur mest orðið á 10 eða 20 ára fresti, og láta svo þessi dýru og full- komnu hús standa meira og minna auð og tóm öll hin árin. 'iiut hins orkuminni. Þótti þá ' haldgóða og trausta vináttu. Námskeið í hjálp í viðlögum [ næstu viku, cða þriðjudágíhh VI, ]>. m. 'icíst hér í bæ náiiiskcið. sem va'iita nv.í ;ið mari^ir vilji taka þátt í, cn það cr i lijálp í viðlögúin og brunavörnum, Er miðað við ;><) kcuii.'i lcikniiiiiiHini uiKlírstiiðii- atriði, sem zevinlega gct;i komiiN scr vcl og j.'iliivcl orðið til bjargar. Náiiiskciðið verður í Varðborg og sj;í Sk;íl;il('l;i» Akurcyrnr og Rninn- siilð Akureyrar um kennsluna. Nárt"- ;iri uppKsin»;ir cr að lá í Varðborg. Þann 15. des. bessa árs léztTóm- ast Jónsson frá Hroppsstaðakoti á Sjúkrahúsi Akureyrar og var til grafar borinn í dag að Tjörn. — Með Tómasi er traustur og góður drengur til grafar genginn. Tómas var fæcldur í Halldórs- gerði i Svarfaðardal bann 10. ágúst 1884. Foreldrar hans voru þau hjónin Jón Jónsson, bi'óðir Jónasar Jónssonar, Syðri-Brekk- um í Skagafirði, föður Hei-manns Jónassonar alþingismanns og Guðrún Guðmundsdóttir frá Ytra-Holti í Svarfaðardal. Þau Hrappsstaðakotshjón, því að við þann bæ voru þau hjón kennd, voru bæði gædd góðri greind og atorkusöm. Þessara eðliskosta nutu börn þeirra, er tóku þá í erfð, og öll hafa reynzt mannkosta fólk. ... Það mun ekki talið til stórtíð- inda eða að héraðsbrestur sé orð- inn, þótt óbreyttur almúgamaður leggi úr vör út á móðuna miklu, og þess er heldur ekki að vænta um þá memvsem'Iifað hafa lífi sínu innan sömu sveitar hógvær- ir og yfirlætislausir, gjörsneyddir þeirri tilhneigingu að bera gáfu sína á stræti og gatnamót, svo að aðrir megi sjá, og dást að. En einn þeirra manna var Tómas frá Hrappsslaðakoti. Hann hlej'pti aldrei heimdraganum, en undí heimo í sinni sveit og helgaði henni stai'f sitt allt, með þeim ágætum, að nú við fráfall hans fannst Sv.arfdælingiim að nokkur sveitarbrestur sé orðinn og vand- fyllt verði sæti hans. . ..Ævisiöri.. slikra. .naanna -sem hans, er leggi'a allan trúnað á starf sitt og vrmaa.;þaÖ af ást til fæðingarsveitar-bg ættlands, eru þeir máttaryiðir er bera uppi menningu ' og vel'gengni hvers lands og.þjóðar, .erj. si'ður áburð- ai'mannanna og skrafskjóðanna er hæst hrópa á strætum og sam- Þessi vinsæli, trausti og fast- lyndi maður er nú fallinn í valinn. Hann andaðist að heimili sínu af hjartabilun 21. nóvember 1954 og var jarðsettur að Ólafsfjarðar- kirkju hinn 3. dag desembermán- aðar ,,að viðstöddu meira fjöl- menni en þekkzt hefur í Olafs- firði við slíka athöfn," að vitni sóknarprestsins sjálfs, er. söng hann til moldar. Guð blessi minningu Gríms Grímssonar í hugum ástmenna hans og allra vina. Konráð Vilhjálmsson. - Togaraútgerð frá nágrannakaupstöðum (Framhald af 1. síðu). Húsvíkingar verði aðilar. En er blaðið leitaði frétta af málinu í ga?r, virtist óráðið um endanlegl fyrirkomulag úf.gerðarinnar. Full vist var þó talið, að togarinn Vil- borg Herjólfsdóttii', sem nú er cign ríkissjóðs og liggur í Reykja vík, verði innan tíðar gerður út hér nyrðra -og af hlul.aféiagi með nokkuð víðtækri þatttöku, til atvinnuaukningar hér nyrðra. — Jafnframt hefur komið til tals, að togari Keflvíkinga, sem mun vera til sölu, verði einnig gerður út hér nyrðra. Ólafsfirðingar föluðu togarann. Ólafsfirðingar hófu í desember að þreifa fyrir sér um kaup á tog- ara Vestmannaeyinga, og fengu forkaupsrétt á honum til jóla, en samþykktu þá að afhenda þann rétt ríkisstjórninni, enda gat málið ekki oi'ðið leyst nema með hennar aðstoð. Keypti rikið síðan skipið og hefur það nú til ráðstöf- unar. Væntanlega verður hægt að segja nánar frá málum þessum innan fárra daga. kunduhúsum, þó beirra sé meira getið, og jafnvel gefið lofið og vegsemdin. Tómas Jónsson var einn þeirra manna, er ungmennafélagshug- sjónin snart töfrasprota sínum í hjarta stað, varð honum heilög hugsjón, eldur er logaði en brenntli ekki. Eg hygg líka að sú vakning hafi fært honum lifs- hamingjuna, fyllt sál hans and- legu verðmæti og mótað líf hans frá þeirri stundu. Eg vildi sízt ofmæla um via minn Tómas Jónsson, það væri freklegt brot við þann hlédræga, heilsteypta mann, en eg leyfi mér að segja, já, hlýt að segja, að af öllum þeim ungmennafélögum, sem eg hef kynnzt, tel eg að hann hafi bezt lifað og starfað eftir þeim grundvallaratriðum, er ungmennafélagshreyfingin byggði á, og fært þau út í lífið í starfi sínu, því að hvar sem hann var tilkvaddur brást hann alch'ei, og um drengskapinn var aldi'ei að efa. Eg veit að þetta er mikið lof, en í þessu tilfelli ekkei't dflof. Þetta er gaman að geta sagt með fullum sannindum. Tómas Jónsson var einn af stofnendum Ungmennafélags Svarfdæla. Fyrsta 'starfsár félags- ins var hann ekki ís.tjórn ]iesa. en á öðru starfsári þcss var h{mn kjörinn féhirðirj"• ög því sthrfi sinnti hann í samfellt 25 ár ipeð slíkri trúmennsku og fórnfýsi; að fátítt mun vera. Ætíð reiðubú'inn að leggja allt fram, fíma og jafn- yel peninga. úr gigin yasa, svo að aldrei brygðist að lofarð félagsins í þeim efnum stæðu að fuliú! Hann þoldi heldur ekki i að samstarfsmenn hans í stjórn -fé- lagsins, eða 'félagsmenn, van- ræktu skyldur ;síriax,. og átti nægilegan drengskap. til að segja þeim til syndanna, án þess þó að særa eða vekja andúð, það fundu og allir, að ádeilan var sprottin af ást til félagsskaparins og þeirra siðferðireglna er ungmennafélags skapurinn gerði að undirstöðu- atriðum. Með mönnum af gerð Tómasar Jónssonar er hollt og gott að eiga sálufélag. Og nú að honum gengnum, munum við all- ir félagar hans og samstarfsmenn fylgia honum, andlega talað,. á leið út í óvissuna með þakklátum huga og innilegri vináttu, l'ull- vissir ]iess, að reynist svo, að lífið haldi fram að þessu. lífi loknu, sé varlo að efa að Tómasi verði skipað í sveit vaskraj sannra og góðra drengja hvar sem hann fer um guðs veraldir. Og nú, við að- för jólahátíðarinnnr. óskum við honum gleðilegra jóla, um le;ð og við færum honum þakkir fyrir hans traustu vináttu og ánægju- legt, mannbætandi samstarf. Um önnur störf Tómasar mietti maigt og mikið segja, það skal þó látið ógert. Það eitt skal sagl, að þau mótuðust öll af hinum sama trúnaði og vammleysi, er ein- kenndu hann umfrani fjöldann og því urðu þau svo giftudrjúg. Sveit hans kveður hann því og færir honum þakkir. Hvin mun ætíð skipa honum í hóp þeirra er henni hafa bezt unnið og ósér- plægnast. Mætti hún ætíð hafa á að skipa mörgum slíkum, er sæmd hennar og framtíð sæmi- lega tryggð. Tjörn, 21. áes'. 1951 Þór. Kr. Eidjárn.
Beinir tenglar
