Miðvikwdaginn 5. janúar 1955 DAGUB assonar form. Framsóknarfl. (Framhald af 5. síðu). Það verður að auka stórlega verk- legt nám og kennslu í tækni í skól- um landsins. Viðurkenna ber, að miklir hæfileikar til að nema bók- leg fræði eru mikils verðir. En ungu íólki þarf einnig að skiljast, að hæfileikar til verkiegra vinnubragða og staðgóð þekking á því sviði þjóð- lífsins er í engu minna yerð. Þessa kunnáttu og hæfiieika ber þjóðinni að virða og launa engu síður en mikla kunnáttu í bókiegum fræð- um. A allt þetta skortir mjög með þjóðinni. Eg hef áður bent á, að basl þjóðarfulltrúa við að draga landsmcnn í diika og veita sumum heiðursmerki fyrir vel unnin störf (sem ætti senniiega að leggja niður), hefur farið þannig úr hendi, að mjiig sjaldan kemur fyrir, að fram- úrskarandi mönnum úr framleiðsl- unni eða þeim, sem fást við erfiðis- vinnu, sé veitt viðurkenning. Þjóð- félag, scm á öllum sviðum metur svo lítils það, sem snertir atvinnu- lífið — framleiðsiu- og erfiðisstörf, er og vcrður iila á vegi st'att. Hve- nær sem að því kemur, að vinnandi fóik taki yöldin í þessu landi, ætti sú stjórn að láta það verða sitt fyrsta vcrk að hei'ja vinnuna til virðingar í landinu að nýju ásamt þeim mörgu dyggðum, sem fylgja í kjölfar þess. ' Bændur og annað vinnandi fóik. Það iiefur vakið mikla athygli á seinni árum, hve vinnandi stéttir, ekki sízt bændur, hafa haft mikil áhrif' a kosningaúrslit í mörgum löndum. Aberandi er þetta meðal annars í Bandaríkjunum við tvenn- ar (jafnvel þrennar) síðustu kosn- ingar. Um öll Norðurlönd hafa bændur og verkamenn farið með völd lengst af síðustu áratugi. Þetta eru þær þjóðir, sem taldar eru með- al þeirra sem bezt er stjórnað, þar sem jamvægi er mest og stjórnmála- lcgur þroski öðrum þjóðum heims. til fyrirmyndar. I þessum .löndum liafa vinnandi stcttum skilizt þau sannindi, að sjáifs er höndin holl- ust, að þær eiga sjálfar að stjórna; þær hafa sjálfar beztan þroska til að gera það. Þær þurfa engar sér- hagsmuna- eða milliliðastéltir til þess að gera það — og fieyta svo rjómann ofan af mjólkurbyttunum eins og ráðsmaðurinn forðum. Þeir, sem tala um samstarf um- bótailokkanna eins og fjarstæðu, eins og ófullkomið stjórn'arfar, ættti að líta til reynslu Norðurlanda síð- Ustu áratugina. Þar hcfur verka- rnönnum skilizt, að miklar framfarir í landbúnaði, réttlát aðbúð að bændastéttinni, er grundvöllur þess, að framlciddar séu góðar landbún- aðarvörur og seldar við réttlátu Verði. Bændur skilja, að greiða verður vcrkamönnum þau laun, er framleiðslan þolir, því að vaxandi kaupgcta þeirra eykur og tryggir eftirsnurn eftir landbúnaðarvörum. Að öðrum kosti er sala landbún- aðarvara ótrygg og afkoma bænda i hættu. Þessi staðreynd blasir við. Aðrar stéttir finna og meta það jatnva'gi og öryggi, sem stjórn þess- ara stétta hcfur skapað í þjóðíélög- unum. En ein stétt cr þó alls staðar og alltaf móti svona ríkisstjórn. Hinir óhörfú milliliðir. Þeir og þcirra áhangendur draga auðvitað alltaf með sér margt fólk til and- stiiðu mcð áróðri studdum auð- magni. Slíkt gerist bæði hér og annars staðar. Vinnandi fólk vill jafna f járfestingu og atvinnu; Eg ge t að lokum ekki látið undir höfuð -Icggjast að minna á stórmál, Síðasti fundur bæjarstjórnar: sem er í nánum, tengslum við hið afmarkaða umræðuefni mitt. I lok síðasta stjórnartímabils mun fjáríesting líklega hafa verið frem- ur um 'of. Með tilkomu hinnar nýju ríkisstjórnar var linað á'gild- andi reglum um fjárfestingu. I stað þess að takmarka fjárfesting- una, sem í lok síðasta stjórnartíma- bils mátti ekki meiri vera vegna framkvæmda á Kcflavíkurflugvelli, var horíið að því-ráði að auka hana yerulega. Þetta var þá eitt af því, sem var talið vinsælt af mörgum, bæði almenningi og í hópi einstak- linga, sem hugðust hagnast á hús- byggingum til sö'lu eða leigu. — Sú hætta vofir alltaf yfir þjóðfélaginu, að milliliðir og spákaupmenn, sem jafnan sjá sér leik á borði að gcta haft hag af ýmsum tegundum fjár- festingar og ofþenslu, með marg- víslegum hætti, noti pólitískt vald, sem þjóðin fær þeim til þess að stuðla að ofþenslu í viðskiptum. Tekizt hafði um skeið að ná nokkru jafnvægi í efnahagsmálum. Skapazt hafði tiltrú til verðgildis pening- anna og sparifjársöfnun aukizt mjög fram á mitt síðasta ár. Því miður virðist nú -síðustu mánuðina aftur stefna í öfuga átt með spari- fjársöfnunina. Hin rétta stefna og sú, sem vinn- andi stéttir, — ásamt þjóðinni í heild, — hafa hagsmuni af, — er að hafa jafna fjáríestingu, jafna og stöðuga vihnu, forðast of mikla fjárfestingu um stund, með eftirfar- andi framkvæmdaleysi, atvinnu- leysi og markaðshruni fyrir land- búnaðarvörus. Það er lítt hugsan- legt að ríkisstjórn, sem vinnandi stéttir standá einar að, gæti fylgt annarri stjórnarstcfnu en þeirri, að hafa fjárfestingu hóflcga, stöðuga vinnu fyrir alla, — enda sú reynsl- an þar sem þessar stcttir stjórna. — Heppilegast'^Væri nú að stilla framkvæmdum 'ciristaklinga og ríkis og bæja í hóf, safna þannig pen- ingum og gcym'a til þess að koma í vcg fyrir atvinnulcysi, er fram- kvæmdir hætta á Keflavíkurflug- velli. — Með því mundi auðvitað jafnframt safnast: erlcndur gjaldeyr- ir og trú skapast að nýju á verðgildi krónunnar. Með þessum hætti og með því að vinna að því með alíiiru, að undir- búa og tryggja hér stórframkvæmd- ir í iðnaði væf.i_undirstaða lögð að framtíðarvelmegun þjóðarinnar. Endurtckin rcynsla virðist sanna okkur það, að möguleikarnir eru miklir í þessú landi. Við nánari rannsóknir cru uýir cnn að koma í ljós. En erfiðlcika'rnir stafa oftast af því, að okkur eru stundum dálítið mislagðar hcndur í því að stjórna rctt. Um þetta inál, sem alla þjóðina varðar svo mjögj verður að tala í fullri hreinski.ruif Það getur verið háskalegt, er yí'iéngdar lætur, ef stjónimálamenn^.segja það eitt við hvern og einn,' "sem þeir halda, að hann helzt víjji 'hcyra í svipinn. Hrcinskilni fylgir jafnan áhætta. En skorist meiín undan að taka á sig þá áhætlu, cr.þjóðin illa stödd. Við skulum ölf vona og óska að ríkisstjórhinrit takist giftusamlega að ráða frarn úr þeim vanda, scni nú er framundan í clnahagsmálum. Að lokum schdi eg flokksmiinn- um mínum, uni' allt land, beztu kveðjur — uni'léið og cg bið þá að vinna af áhuga pg dugnaði fyrir framgangi áhúgamála flokksins. Það er sannfæriíi'g'okkar Framsókn- armanna, að 'iíft'lng Framsókhar- flokksihs og "niramgangur stefnu hans, sé bléssuriTýrir þjóðfélagið í heild. SSSSi^Ksa. Islendingurh^'ouum óska eg árs og friðar. - "^^" - akveöin - FjárSiagsáætlun Akureyrarkaupstaðar kr., stjórn kaupstaðarins 946 þús. (802 þús.), löggæzla 455 þús. (455 þús.), heilbrigðismál 468 þús. (553 þús.) af þessari upphæð er 300 þús. áætlaður reksturshalli sjúkrahússins, þrifnaður 660 þús. (670 þús.), vegir og byggingamál 1.7 millj. (1.6 millj.) kostnaður við jarðeignir og fast- eignir 782 þús. (690 þús.), eldvarnir 444 þús. (436 þús.), sjúkratrygging- ar 575 þús. (480 þús.), almanna- tryggingar 1,2 millj. (1,1 millj.), framfærslumál 1140 þús. (1123 þús), menntamál 1291 þús. (1131 þús.), íþróttamál 261 þús. (271 þús.) þar af til sundstæðis og gufubaðstofu 145 þús. og íþróttahússins 50 þús. eftirlaunasjóður bæjarstarfsmanna 175 þús. (175 þús.), til verkamanna- bústaða 145 þús. (100 þús.) til byggingalánasjóðs bæjarins 200 þús. (200 þús.). Ýmisleg framlög. Til sjúkrahússins 50 þús., til ný- bvgginga' við sundstæðið 200 þús., lramlag til skrifstofubyggingar 50 þús., til nýbyggirigar á Oddeyrar- leikvelli 30 þús., til barnaskóla- byggingar 200 þús., til clliheimilis 30 þús., til flutning gömlu sliikkvistiiðvarinnar og til bygging- ar áhaldahúss 250 þús., óvænt út- gjöld 300 þús., til verkfærakaupa 50 þús., til hlutabrcfakaupa í U. A. 750 þús., til lúðrasveitar 10 þús., til siingfclaga( Geysir, Karlakór Ak. og Kantötukór) 4500, heimilisiðn- aðarfclag 3 þús., svil'flugfclag 5 þús. skátafélög 13.500 kr., Leikfél. Ak. 20 þus., Skákfelag 2 þús., SIBS' 10 þús., sunnudagaskóli þjóðkirkj- unnar 5 þús., dagheimilið Pálmholt 5 þús., Saga Akureyiar 15 þús., byggðasafn 5 þús., til samningar ættarskrár 1500 kr., til Ferðamála- l'élags vcgna vegagerðar í Fllíðar- fjalli 50 þús. fiefndasiörl Á síðasta bæjarstjórnarfundi gerðizt þetta helzt, auk þess sem fram fór fyrri umræða um fjárhagsáætlun bæjarins, en frá áætluninni er skýrt annars staðar í þessu blaði: Sagt upp samningum við templara. Akveðið var, að tillögu bæjarráðs, að segja upp frá 14. maí n. k. samn- ingi við Skjaldborgarbíó h.f. um leigu á samkomusalnum í Sam- komuhúsinu til kvikmyndasýninga. Þóknun fyrir nefndastörf. Samþykkt að þóknun fyrir störf í bæjarstjórn og nefndum verði þannig: Bæjarfulltrúum verði greiddar kr. 40.00 grunnlaun fyrir hvern bæjarstjórnarfund er þeir sitja. Fyrir fundi bygginganefndar, barnaverndarnefndar, vinnumiðl- unarnefndar, hafnarnefndar og raf- vcitustjórnar verði greiddar kr. 30 Lokið íþróttanámskeiði á Árskógsströnd Árskógi 22. desember. íþróttanámskeiðinu á Árskógs- strönd lauk um síðustu helgi. — Skólabörnin í Árskógsskóla, er nutu kennslu á námskeiðinu, héldu fimleikasýningu á sunnu- daginn við góða aðsókn. — Eldri nemendur, piltar og stúlkur, sýndu á opinberri samkomu síð- astliðinn laugardag bæði fimleika og þjóðdansa undir stjórn kenn- arans, Aðalsteins Jónssonar frá Einarsstöðum. — Tveir bátar frá Hauganesi fóru í róður á laugar- daginn var og fengu um 3000 pund hver. Ogæftir hamla sjó- sókn. Ofurlítið hefur verið skotið af svartfugli. Til Guðlaugar á Sólvangi. Hljótt skal mæla örfá orð — ósk, sem hæfir tjalda: Njóttu, sæl við Sólvangsborð, sæmdarævi-gjalda. Gamli Árnesingur. sem grunnlaun. Fyrir framfærslu- nefndarfundi verði greiddar kr. 25 sem grunnlaun. Bæjarráðsmenn fái kr. 6000.00 grunnlaun fyrir árið. Verðlagsuppbót greiðist skv. meðal- vísitiilu ársins. Afrirun kirkjubóka. Staðfest var ákvörðun bókasafns- nefndar um að kaupa af séra Frið- rik J. Rafnar vígslubiskupi afrit af kirkjubókum prestakallsins frá árs- byrjun 1903 til ársloka 1953, en þetta er 5 mánaða verk miðað við 8 st. vinnu á dag. Kostnaður er röskar 8 þúsund kr. Þá var og stað- fest ákvörðun sömu nefndar um að hefja útgáfu ritsafns til að skipta við söfn Og stofnanir og nota til þess vöxtu af minningarsjóði Odds Bjömssonar prentmeistara. Er þeg- ar samið um tftgáfu ritgerðar eftir Steindór Steindórsson: On the origin and introduction of the Flora of Iceland. Heiti ritsafnsins alls skal vera: Rit Amtbókasafnsins á Akureyri eða Scripta Bibliothecae Akureyrensis. I fundargerðum Fræðsluráðs frá s.l. mánuði, er teknar voru fyrir á bæjarstjórnarfundinum, kom fram, að rætt hefur verið um nauðsyn þess að hefja byggingu barnaskóla á Oddeyri og vekur ráðið athygli bæjarstjórnar á því, að gera verði ráðstafanir um nýtt húsr^'mi fyrir barnaskólann þangað til ný bygg- ing er tekin í notkun. Þá hefur og verið rætt um að fullgera viðbygg- ingu þá við Gagnfræðaskólann, sem hafin var fyrir nokkrum árum, en það mál er nú aðkallandi vegna húsnæðisþarfar Iðnskólans, auk þess sem Gagnfræðaskólinn sjálfur þarf aukið húsrými, en viðbygging þessi liggur undir skemmdum vegna þess að hún hefur aldrei verið fullgerð. Líklegt er að Iðnaðarmannafélag Akureyrar, sem starfrækir Iðnskól- ann. mundi lána bænum nokkurt fé til þessa mannvirkis, ef í það yrði ráðist fljótlega. GAMLI MAÐURINN OG HAFIÐ í þýðingu séra Björn O. Björnssonar. — BÓkaforlag Odds Björns- sonar. — Prentverk Odds Björnssonar h.f., Akureyri. Þessi saga skýrir frá þriggja sólarhringa hrakningum og af- rekum örvasa gamalmennis, í lít- illi bátskel úti á reginhafi, á svo lygilegan hátt, að sögur vellygna Bjarna og jafnvel sjálfs Munch- hausens fara að nálgast sann- söguleik í samanburði við þau ódæmi, sem þetta veslings sinu- strá afrekar í baráttunni við sverðfisk, vökur, hungur, þorsta og loks hákarla þarna á sjónum, langt úr landsýn. Get eg tæplega hugsað mér um slíkt stórskáld og Hemingway, að hann ætlist til að þessi saga hans um Gamla manninn og hafið sé tekin bók- staflega, eins og hún er sögð. Hitt þætti mér trúlegra, að þessa þriggja sólarhringa hrakninga- og afrekssögu beri að skilja tákn Ætli þetta sé ekki saga um Gamla manninn og mannhafið eða mannlífið, sem er sífullt af þefvísum hákörlum, arðræningj- um sálrænna og efnislegra afreka, saga mannsins, sem slítur allri sinni líkams- og sálarorku í að afla samtíðinni. og enda framtíð- inni, viðurværis í öllum skilningi, og tekst, með nærri yfirnáttúr- legri þrautseigju, hugviti og at- orku, að veiða stórfisk í einhveri- um skilningi, gleðst yfir afrekinu og svo því, hver kynstur þessi mi'kli sverðfiskur muni gefa í aðra hönd, en nær svo loks í höfn með nakinn dálkinn, það eina, sem hákaiiarnir leifðu, yfirbugaður á sál og líkama, vonlaus og sinnu- laus um allt — og sofnar? En drengurinn, æskuminningin von- glaða, situr grátandi á rúm- stokknum. í þessu ljósi rennur sagan upp fyrir mér sem mark- visst og mikið listaverk. — ,,Ef drengurinn væri hér." — „Eg vildi að drengurinn væri hér," rænt, eins og raunar flest góð tautar gamli maðurinn við sjálfan skáldverk. sig. hvað eftir annað meðan hin harðvítuga barátta hans við sver'ð fiskinn, sem hann er að veiða, stendur yfir. Annars finnst mér eintal Gamla mannsins óþarflega ein- hæft og staglsamt, einkum fram- an af sögunni, meðan eiginlega ekkert er farið að gerast. En í seinni hlutanum er mikill og enda spennandi stígandi Þýðingin virðist mér góð. Mál- ið víðast hvar lipurt og lifandi, og sums staðar kryddað beinlínis sláandi setningum, svo sem: ,,Hann (fiskurinn) stökk aftur og aftur í fimleikum angistar sinn- ar . . ." og fleira mætti til nefna í svipaðri tóntegund. Bókin er 150 blaðsíður, prentuð með skýru og hæf ilega stóni letri, og allur ytri frágangur eftir því, svo sem vænta má frá þessari prentsmiðju, sem fyrir löngu er fræg orðin að vandvirkni og smekkvísi. Akureyri 11. desember 1954. Björgvin Guðmundsson.
Beinir tenglar
