mmmm Skrifstofur, Hafharstræti 90, Akureyri Símar 1-11-66 og 1-11-67 Bitstjóri og ábyrgðarmaður: ERLINGUR DAVÍÐSSON Auglýsingar og afgreiðsla: JÓHANN K. SIGURÐSSON Prentverk Odds Björnssonar h.f. Mófið á Hrafnagili SEX félagasamtök á Akureyri og í Þingeyjarsýslu hafa undanfarin ár staðið fyrir bindindismóti um verzl- unarmannahelgina og hafa þau mót farið fram í Vaglaskógi. Nú hafnaði Skógraekt ríkisins ósk þessara félaga- samtaka um mótsstaðinn og var þá Hrafnagil í Eyjafirði valið og þar fór bindindismótið fram daganá 3.— 5. ágúst, en framkvæmdastjóri þess síðustu árin hefur verið Sveinn Kristjánsson á Akureyri. Mót þessi hafa verið vel sótt og farið vel fram. Að þessu sinni var undirbúningur mikill og við það miðaður að geta tekið á móti þúsundum manna til útihátíðar, á skreyttu svæði, en inn-> anhúss var ágæl; aðstaða til snyrtinga og veitinga. En veðrið brást og móts- gestir urðu aðeins á annað þúsund manns. Hinn mikli undirbúningur svaraði ekki kostnaði og taka félögin á sig hallann. En þetta mót var á margan hátt til fyrirmyndar, og má þar nefna hina ágætu aðstöðu og fjölda manns, sem lögðu fram sína vinnu endurgjaldslaust í þágu móts- gesta. Lögregluna skipuðu 12 manns, en undirbúið var varalið, sem hægt var að grípa til, samtals um 30 manns. Fljótlega kom drukkið fólk á mótsstað, en var f jarlægt áður en það setti sitt leiða mark á hátíðina, en það er gagnstætt því sem ahnennt gerist, og allir fundu fljótlega, að hér átti ölvun formælendur fáa. Þarna urðu engin slys eða óhöpp af neinu tagi. Jafnóðum og að móti loknu vann f jöldi manns að því að hreinsa og snyrta mótsstaðinn, bæði utan húss og innan. Á einum stað hafði gróður spillzt og á grasfræs- sáning að bæta úr því. Það fer ekki mörgum sögum af bindindismótinu.á Hrafnagili, af því að þar gerðust engin þau tíðíndl. afi ,þyí tagi, sem Íeiðar; fregnir irierma frá; ýmsum öðrum stöðum um þessa mikluferða- og. skemriitanahelgi; Ári efá hafá. ýmsir þeirra, ér að biridiridis mótiriu'stoðú,,hugsáð sem syo, ^ð mikil fyrifhofri bæri hér ' Íítinn árangur. En mótið sýndi þó, að menningalegar fjöldasamkomur er unnt að halda þegar gróðavonin er ekki sett í fyrsta sæti, og því eru mót af þessu tagi bæði þakkarverð og eiga skilið stuðning allra góðra manna. Hin ýmsu stórmót víða um land um verzlunarmannahelgar, hafa á undanförnum árum verið áhyggju- efni og þau hafa beinlínis sett blett á þjóðina. Drykkjuskapur og allt sem honum fylgir í eftirlitslitlum tjaldbúðum og félagsheimilum, hef- ur færzt niður fyrir fermingaraldur- inn. Er því mál til komið að spyrna við fótum. f ÞISTILFJÖRÐ falla fjórar stórár, sem eru laxgengar. Þær eru, talið að vestan: Svalbarðsá, Sandá, Hölkná og Hafralónsá. Upp úr 1930 var stofnað Fiski- ræktarfélag Þistilfjarðar. Félag- ið byggði klakhús í Flögu og rak þar klakstöð í 12—13 ár. Var hrognunum klakið út að vetrinum og sleppt næsta sum- ar. Umsjónarmaður klakstöðvar innar var Jóhannes Guðmunds- son í Flögu. Hann hefur búið í Flögu síðan 1916, ásamt konu sinni, Sigríði Gestsdóttur frá Garði. Hafa þau hjónin enn heimili fyrir sig. Flaga stendur í miðri sveit, vestan Sandár, á melrinda, sem er milli árinnar og mýrarinnar. Fram úr melnum, rétt neðan bæjarins, sprettur lind undan brekkunni. Við þessa lind var klakhúsið byggt. Lækur fellur um túnið við bæjarvegginn, skammt frá klakhúsinu. . Við erum komnir inn í stofu hjá Jóhannesi, eða Jóa í Flögu, eins og við Þistilfirðingar köll- um hann. Er ætlunin að rabba við Jóa um fiskiræktarfélagið, litla klakhúsið við lindina og sitthvað fleira. Sigga hefur bbr- ið kaffi á bofð og snúum við okkúr þegar að því og hefjum svo samtalið eftir nokkra kaffi- boila. Hvar og hvenær ertu fæddur, Jói? , Ég er fæddur hér í Flögu 20. febrúar árið 1890 og hef aldrei átt annars staðar heima. Faðir minn var Guðmundur Þorsteins son, Eiríkssonar galdrameistara í Ormarslóni. Það er því í mér galdramannablóð. Móðir mín ' var Aðalbjörg Hjálmarsdóttir frá Breiðuvík á Tjörnesi. Bróðir móður minnar var Finnbogi Hjálmarsson, sem kunnur varð meðal íslendinga í Kanada. Hver voru tildrög þess, að Fiskiræktarfélagið var stofnað? Nú, þetta var á kreppuárun- um, þegar lambið fór niður í átta krónur. Hagur bænda var þröngur ogmenn voru því fúsir að leita hverra þeirra úrræða, er þeim máttu til hagsbóta verða. Vitað var um lax í öllum ánum, en lítinn. Var stundum farið með net í árnar, en oftast var það sáralítið, sem veiddist. Nafni minn, Jóhannes Árnason á Gunnarsstöðum hafði haft samband við Olaf Sigurðsson á Hellulandi í Skagafirði og beðið hann að koma hingað austur og leiðbeina okkur við að koma Upp laxaklaki. Nú, og Ólafur kom. Mér er það í minni, þegar hann kom fyrst. Það var snemma í septem ber 1933. Við vorum staddir austur á Holti, hreppsnefndar- nierinifnir; vbruní að jáfna rrið1' ur' göngum. Ólafúr lýsíi' fyrir: okkrir með 'sinni alkunhu bjart- sýrii; ;hvé áliflegt" þettá vaéri. Við 'gætum' stófaukið laxirin 'í' 'ánurii. Vorú kárla'f því 'heldur kamþakátir, þega'r'sezt 'var 'að; kaffibbfðinu ' í Holti þéririaff dag. Var margt skrafað og menn bjartsýnir. Þá segir Ólafur. Þið verðið að byggja fyrir hálfa milljón. Sló þá þögn á hópinn. Þó að menn væru stórhuga, sáu þeir, að hálf milljón króna voru mörg lambsverð á þessum tím- um. En þessi misskilningur leið réttist brátt. Ólafur átti ekki við, að við ættum að byggja klakhús fyrir hálfa milljón kr., heldur hús fyrir hálfa milljón seiða. Tóku karlar þá gleði sína á ný, og ég man að Þorsteinn heitinn í Holti, sem alltaf var nú áhugasamur og hvetjandi, sagði þegar farið var að tala um hálfa milljón seiða: Við fyllum árnar af laxi. Við göngum yfir árriar á laxabökum. Hvað gerðist svo næst? Ólafur fór um sveitina og leit á þá staði, sem álitlegastir þóttu að reisa klakhúsið við. Leizt honum bezt á lindina hérna neðan við. Næsta vetur var svo félagið stofnað. Var stofnuð deild við hverja á, en félagið náði um alla sveitina. Haustið 1934 var byggður torfkofi hér við lindina. Það var nokkuð seint um haustið og varð því naumur tími til að ná klaklaxi. Þó fórum við hér inn í á og náð- um tveimur hrygnum og einum hæng. Við fengum um 24 þús- und hrogn og vorum með þetta fyrsta veturinn. Og hvernig gekk? Ótrúlega vel, má ég segja. Mér er það í minni, að í fyrstu viku þorra, þennan vetur, fór ég austur á Þórshöfn. Hitti ég þá Guðmund á Syðra-Lóni og spurði hann mig hvernig gengi með klakið. Gat ég sagt honum, að þá væru dauð aðeins 60 hrogn. Hann sagði þá: Okkur þættu góð höld á lömbunum okkar, ef þau væru svona. Um sumarið var þessum seiðum sleppt í ána. Þetta sumar eða 1935 var byggt steinhús við lind ina, það hús, sem enn stendur. í því mátti hafa allt að hálfri milljón seiða. En mest mun hafa farið út á einu vori 460 þúsund seiði. Var ekki nokkuð erfitt að veiða klaklaxinn og koma hon- um hingað? Jú, ekki er hægt að neita því. Við fórum með net í árnar seinni partinn á sumrin. En þá var laxinn kominn innarlega í árnar og því löng leið og erfið að koma honum hingað heim. Við höfðum með okkur nokkuð stóra rimlakassa, sem við lét- um laxinn í og fleyttum síðan þessum kössum niður árnar. Var það bæði illt verk og erfitt. Kassarnir vildu festast og verða fyrir hnjaski, þegar fara þurfti niður smáfossa og flúðir. Stund um kom fyrir, að lax drapst í kössunum. Ég tók þá upp á því að láta laxinn í stóra striga- poka og fleyta pokunum niður árnar. Gekk það miklu betur og var léttara. Þegar fara þurfti yfír flúðir og fossa, tók ég pok- ann með laxinum í, á land og hljóp með þetta niður fyrir hindrunina. Virtist þetta ekki gera laxinum hið minnsta. Þeg- ar laxinn var svo kominn hing- að heim, var hann geymdur í kistum hér í bæjarlæknum, þangað til hann var tilbúinn að hrygna. Hvernig fór hrognataka og frjóvgun fram? Þegar ég fann, að hrygnurnar vpru.tilbúnar, tók ég þær.ugp óg strauk'úf þeim hfbgnin',1 stóra þvottaskál, sem ég bifði dálítið vatn í. Síðan tók ég hænginn -og stráúk ur 'honum svilin,: yfir hroghin og'spáraði ekki'Sviliri'. Þegar ég'hélt, að komiðV væri 'nóg,; tók' ég um styrtluna á 'laxinum og hrærði með sporðinum svilin saman yið hrognin. Að því loknu setti ég hrognin í fötur og hafði vatn á þeim. Þetta var látið standa nokkra stund, þar til hrognin voru sett í skúffurnar í klak- húsinu. Beynduð þið aldrei aðrar að- ferðir við að ná í hrogn til frjógvunar, en að flytja laxinn heim? Jú, einu sinni fórum við Aðal björn minn í Hvammi inn í Hafralónsá, alla leið inn í Há- varðsstaði, en þangað munu vera um 15 km. Þarna veiddum við nokkra laxa. Sá galli var þó á, að hrygnurnar voru ekki tilbúnar. Við strukum þó þarna IIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIBIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIHIII ÞAR STIKLAR KT LAX I STRENG fiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiniiiiiiiiimi á staðnum og fengum slatta í fötu af frjóvguðum hrognum. Reiddum við fötuna til skiptis fyrir framan okkur út í Hvamm. Þegar við komum í Hvamm, var ég svo heppinn, að þar var staddur maður vestan úr Firði með hesta og kerrur. Flutti hann fyrir okkur hrognin vest- ur í Flögu. Hengdi ég fötuna neðan í kerruna og lét hana dingla þar. Þegar hrognin komu hér heim í Flögu, munu hafa verið liðnar 6—8 klukku- stundir frá því að þau voru tek- in. Nokkuð drapst meira af þess um hrognum, en af þeim, sem tekin voru hérna heima, þó ekki svo mikið, að orð væri á því gerandi. Attu ekki margar skemmti- legar minningar um klakið og það sem í kringum það var? Ja, þó það nú væri. Ég skal segja þér jjeinaj, j.Það ^ar ,ei|tt ,'haus^t,, að ég átti tvær giijlf jilíe^g ' ax"hf ygnur, í kistu hérná í ,lækn. urri og einn hæng, helvíti fnik- inn dólg. Komið var langt fram í október og tíð rysjótt. Var ég búinn að bíða nokkuð eftir því að hrygnurnar yrðu tilbúnar. Þá var það einn morgun, að ég fann, að hrygnurnar voru til- búnar. Var þá ekki til setunnar boðið. Bý ég mig þá að venju og byrja að strjúka hrygnurnar. Veðri var þannig varið, að á var norðaustan krapaslydda, hið versta veður. Þegar ég hafði verið við þetta alllengi og bú- inn að koma hrognunum í hús- ið, þeim, sem ég var búinn að taka og frjóvga, datt mér í hug að hlaupa heim til kellu minnar og fá mér kaffi og hlýja mér. Ég hafði stóra tunnu hjá mér á lækjarbakkanum, fulla af vatni, sem ég geymdi hænginn í, milli þess sem ég notaði hann. Tunna þessi var þannig lög- uð, að stórt op var á hliðinni. ^ r^ar hún látin hggja og laxinurii i rennt inn um gatið og itekinn , þar út. Tunnu þessa höfðumivið oft á kerru og fluttum í henni lax úr ánum og hingaB heim. Þar sem iriér var orðið kalt, nennti ég ekki að flytja hæng- -inn í kistuna í læknum, þá um leið, enda fannst mér, að ekki ætti að saka að hafa hann í tunnunni þessa stund. Trítla ég nú heim, fæ mér kaffið og naut ylsins. Sneri ég svo aftur til starfa minna. En þegar þangað kom brá mér í brún, því að þá var laxinn steindauður í tunn- unni. Hefur hann annað hvort rotazt eða kafnað af súrefnis- skorti. Sýnir þetta, hvað laxinn er í raun og veru viðkvæmur. Hrygnan, sem ,eftir var að strjúka, mátti ekki bíða og eng- inn hængur við hendina. Að vísu átti ég hæng inn í á, hinn snotrasta pilt, en varla þó eins stóran og þann, sem ég var bú- inn að missa. Hann var tjóðrað- ur í kassa eða kistu inn í Bjarna dalshyl. Nú var enginn annar karlmaður heima og enginn hestur viðlátinn. Síminn var þá ekki kominn hérna á bæina og því ekki um það að ræða að fá aðstoð frá öðrum bæjum. Ég sá strax, að annaðhvort var að duga eða drepast. Mér var sárt um að missa hrognin úr hrygnunni, þessari gullfallegu gálu, án þess að geta frjóvgað þau. Þreif ég nú stóran striga- poka og fötu og hélt af stað. Þegar inneftir kom, tók ég laxinn úr kassanum, vafði pok- anum utan um hann og hafði hann undir hægri hendinni, en í vinstri hendinni hafði ég föt- una, fulla af vatni og hélt hausn um á laxinum í fötunni. Þótt ég væri af og til að skipta um vatn í fötunni, dofnaði stöðugt yfir laxinum og var mér hreint ekki farið að lítast á blikuna. Kom mér þá ráð í hug. Ég tók um sporðstæðið á laxinum, dýfði honum í ána og lét hann gapa á móti straumi. Mikið feikna djöfuls viðbragð tók hann, þeg- ar hann kom í rennandi ár- vatnið. Ég mátti svo endurtaka þetta nokkrum sinnum á leið- inni, en heim kom ég karli að lokum, óskemmdum og í tæka tíð. Reyndist hann mér vel. Nú fékk Jói sér í nefið og sagði: Viltu aðra? Já, hvað heldurðu maður, svaraði ég. Það var annað haust, að ég átti tvo ljómandi fallega hængi í kistu hérna í læknum. Þá stóð svo á, að ég var búinn með allar gálurnar, en hafði ekki þurft að nota þessa hængi. Drógst, að ég sleppti þeim, því að hugmyndin var að fara með net inn í á og veiða gálur, sem ekki væru búnar að hrygna. En þetta drógst hjá mér. Svo var það einn morgun- inn, að ég vaknaði við það, að komin var þreifandi norðan- stórhríð, með mikilli fannkomu. Ég snaraðisfc á fætur, hljpp^riið-! ur að læk og ætláði að;slepþa löxunum úr kistunni,' svo að' ....... -.':¦.'...„.•¦. Jóhannes Guðmundsson í Flögu og Sigríður Gestsdóttir koaa hans. þeir gætu farið ferða sinna nið- ur í á. En þegar ég kom að læknum, var þar kominn feikna mikill skafl, sjálfsagt tveggja metra þykkur, þar sem kistan var undir. Varð ekkert af því, að ég mokaði upp kistuna, enda hafði ég ýmsu öðru að sinna, eins og veðri var háttað, því að fé mitt var úti og þurfti ég að ná því í hús. Síðar taldi ég víst að laxarnir væru dauðir, því að lækurinn þornar næstum, þegar snjór kemur á hann auðan. Leið svo allur veturinn og lá kistan undir snjó allan tímann. Þótti mér illt að hafa drepið laxagreyin í bæjarlæknum heima hjá mér. Fannst það vera klaufaskapur og óþörf bjartsýni að bíða þess að geta náð í hrygnur til að taka hrogn úr svo seint sem orðið var, þeg- ar stórhríðina gerði. Hefði ég þess vegna átt að vera búinn að sleppa löxunum. Einn daginn um vorið, þegar lækurinn var orðinn auður, var ég að stígsa eitthvað á lækjar- bakkanum. Heyrði ég þá helvíti mikið skvamp í læknum og fór að huga að og opnaði kistuna. Eru þá ekki karlar mínir þarna báðir, bráðlifandi og ljómandi sprækir. Var ég nú fljótur að taka þá og sleppa þeim í læk- inn. Fylgdi ég þeim niður allan læk, til þess að þeir kæmust slysalaust í ána. Þegar þeir komu niður í strenginn, þar sem lækurinn fellur í ána, stukku þeir næstum samtímis í fallegum boga fram í hylinn. Og mikið andskoti strikuðu karlar fallega í strenginn, þegar þeir komu í ána. Hvernig var daglegri hirð- ingu á hrognum og seiðum háttað? Vinnan við þetta fyrstu vik- urnar var að fylgjast með því hvort nokkuð dræpist. Dauðu hrognin tíndi ég út með tré- töng, sem ég bjó mér til úr bambus. Um mánuði eftir frjóvgun byrjaði að augna, og á níundu viku að skríða. Þegar seiðin voru laus við kviðpok- ann var farið að fóðra. Fóðrið var tvíbökur, sem muldar voru niður, og harðsoðin egg. Var ákaflega gaman að fóðra. Seiðin þustu að fóðrinu eins og lömb á garða og var þá mikið um sporðaköst, því að oftast voru 5—10 þúsund í hverri skúffu. Þegar seiðin voru búin að eta varð að hreinsa burtu allar matarleyfar. Annars var hætta á að þær skemmdu eða sýktu vatnið. Ég vil að það komi fram, að þegar við byrjuðum á þessu, var bæði ég og aðrir hér algjör börn í þessum fræðum, þó ekki skorti áhugann, hann var mikill og almennur. Það voru ráð og ' l'eiðbeiriingar Óláfs, seiriukoniu bkkuráð'beztuhá'ldi. Hanrivar, ' óþréytandi að leiðbeiria ' okkur' og hvetja. .Nji, pg eiririig kom' nokk'ufT t^ynslk { með áf uniimV í þ'ví efrii.vil ég geta þess,:'að ferð okkar - Áðálbjörns í Há- varðsstaði varð til þess, 'aðvið^ fórum að geyma laxinn í kistum í ánni og strjúka hann þar. Var stórum auðveldara að flytja hrognin en laxana. Lukkaðist þetta vel, þó að liðu allt að tólf stundir frá því hrognin voru frjóvguð og þar til þau voru látin í skúffurnar heima. Urðu aldrei nein óhöpp? Jú. Einn veturinn fór að bera nokkuð á seiðadauða. Ágerðist þetta þegar kom fram á vorið og drapst mikið af seiðum. Aðal lega var þetta í tveimur skúffu- röðum, þar sem elztu skúffurn- ar voru, en húsið var ekki allt tekið í notkun í einu. í nýrri skúffunum var allt með felldu. Um Vorið kom Skúli Pálsson, sem síðar var kenndur við Laxa lón. Hann var þá ungur og ný- kominn frá námi. Hann taldi, að hér væri um eireitrun að ræða, en eirnet voru í botni skúffanna. Ráðlagði hann að lakka skúffurnar á hverju ári. Var það gert og tók fyrir þessi vanhöld. Hvað viltu segja um áhrif klaksins á laxgengdina í ánum? Laxinn í ánum varð geysi- mikill á tímabili, sérstaklega á árunum milli 1940 og 1950. Gæti ég sagt margar sögur því til sönnunar. Karl Hjálmarsson kaupfélagsstjóri á Þórshöfn veiddi t. d. á einum degi 25 laxa. Karl var snjallasti veiðimaður, sem ég hef séð til, sérstaklega með flugu. Margir komu þó hér, sem standa honum nærri. Vil ég þar nefna Hermann Stefánsson menntaskólakennara á Akur- eyri. Þegar hann kom hér fyrst, var hann í boði þeirra bræðra Hilmars og Hreins Garðarssona, sem þá höfðu Sandá á leigu. Hermann hafði leyfi til að veiða í ánni sex daga. Það var á aflíð- andi hádegi, sem hann kom. Þurrkur var þennan dag og ég í heyi. Mátti ég því ekki vera að því að fylgja honum inn í á, en fór með honum hérna niður að Brúarhylnum. Á leiðinni nið ur túnið spurði Hermann mig, hvort ég heldi að hann fengi nú ekki eina sex laxa úr ánni, eða lax á dag. Ég svaraði því til, að mér þætti nú ekki mikið, þó hann yrði búinn að fá sex laxa í kvöld. Hann bjó sig svo til veiða en ég hélt heim. Var ég þó að gefa Hemanni auga og var hann lengi rólegur í Brúar- hylnum. Se.inna um daginn.s^ ég, að hann var kominn-. út í1 næsta .. hyl, Engjavaðshylinn., Um kvöldið, et égvar réft bú-^ innað ganga.frá ísíðustu, kúr-, unni, ,kom ,Herrnann með^tólf, laxa cg Yar-mjögánægður. Dag inn .eftir .fylgdi cég Hermanni; inri með á. Byrjaði hann í Ver- skálahylnum og töldum við þar þrjátíu laxa. Fengust þeir ekki til að taka, hverjum ráðum sem Hermann beitti. Færðum við okkur þá innar og glæddist veiðin. Seinni partinn um dag- inn var hann búinn að fá átján laxa, en snerum þá heim á leið. Komum við nú að litlum hyl og sagði ég þá við Hermann: Hér skaltu reyna. Þetta er Þriggja laxa hylurinn. Leið ekki á löngu þar til hann var búinn að fá þrjá. Sagði hann þá: Nú er nóg komið. Hyljirnir eru þarna tveir og fórum við nú í neðri hylinn. Smáflúðir eru á milli þeirra og sagði ég honum, að þarna væri Neðri-Þriggja laxa hylurinn og yrði hann að gera honum sömu skil. Það tókst. Laxarnir-iurðu tuttugu og fjórir þennan dag. Þriðja daginn var þurrkur pg mátti ég því til með að' sinna heyinu. Hermann fór um niorg- uninn niður í Brúarhyl og' síðan inn með ánni. Nokkru fyrir nón, var hann þúinn áð fá'tutt- ugu laxa. Var hann ófáanlegur til að veiða meirá, sagðist hafa komið hingaðtil að lgika sér en ekki til að græða og;h'élt' heim. Þetta er sú mesta véiði, sem komið hefur á eina stöngrí þrjá daga hér í ánni! Er laxinn ékki i stunduni dyntóttur að taka? Jú, það er hann. Einu sinni sem oftar fylgdi ég vini mínum Tómasi Tómassyni ölgerðar- manni inn með á. Við fórum inn að Bjarnardalshyl. Þegar við höfðum gengið frá hestunum, spurði Tómas: Hvað á nú að reyna fyrst? Maðkinn, sagði ég. Hann beitir nú maðki og bjó sig til að veiða, en varð ekki var. Kállar hann þá til mín og bað mig að koma með, flugu- dósina. Sagði hann mér, er ég kom til hans, að hanri hefði séð lax velta sér í strengnum. Valdi hann sér nokkuð stóra og mikið svarta flugu, kastaði henni, en varð ekki var. Skipti hann þá um og valdi litla flugu. í fy'rsta kasti tók lax og svo hver af öðrum og veiddi hann þar sex á sömu fluguna. ¦ Hvernig stóð á því að klakinu var hætt? Ég hygg, að það hafi verið þrjár samverkandi orsakir, sem ollu því. í fyrsta lagi voru leigu takar ánna mjög óánægðir yfir • því, að, faj-ið væri með net í, árnar, til a^-yeiða klbkíaxiriri. ' í öðru; lagi ,töldu sumkrfceririi- ' , menn. t í þe^sum , fræjðum; •: a,ð': nijög. Ííti^S. gagn.'. værij í, sypná . klaki, qg^ v þriðja (lagi jbjpggusj; ; menn^við, ;að. þar sei-q lax vaf [ qr,ðinri þetta',', 'rnikillý ' 'myridí náttúran sjálf sjá fyrir því að. viðhalda stbfninum. Hverriig var svo reynslan af því að hætta klakinu? Hún varð sú, að laxinn fór smá minnkandi í ánum á milli 1950 oog 1960. Þegar kom fram á sjöunda tuginn, var hann orð- inn mjög lítill. Þá var farið að sleppa gönguseiðum í árnar. Þrjú síðustu sumur hefur veiði vaxið og virðist v'axandi. Það er því ekki um neitt annað að gera en að sleppa seiðum í árn- ar og helzt sem allra mestu. Eitt er það, sem mér er mjög illa við, en það er hin hóflausa nóta veiði hér á firðinum. Þegar 40— 50 bátar raða sér hér í fjörðinn, alveg upp í árósa, hlýtur það að hafa miður góð áhrif á göngu laxins upp í árnar, svo máður tali ekki um aðra nytjafiska í firðinum. Ég fagna því sannar- lega, ef nú á að stemma stigu við þessum ósóma. Hvað erura við að tala um útfærslu land- helginnar og verndun fiskimiða, en förum sjálfir svona með dýr- mætustu uppeldisstöðvarnar? } KöIIuðu gárungarnir þig ekki stundum Laxapabba? Jú, blessaður vertu, en ekki þykktist ég við það, enda hafa það eflaust verið vinir mínir, annað hvort þú eða Aðalbjörn minn -frá Hvammi, sem eigið nafngiftina. Ég hef alltaf haft gaman að orðaleikjum, ef græskulausir eru og ferskeytl- an hefur verið mér hugstæð. Sjálfur var ég aldrei slunginn við vísnagerðina. Mín geta var einkum fólgin í því að muna það, sem aðrir kváðu. Vinir mín ir hafa oft stytt rnér stundir með orðfærni sinni. Vil ég þar sérstaklega nefna Jón heitinn Guðmundsson í Garði. Mörgum ágætismanni hef ég kynnzt, sem komið hafa hér í ána og hafa margir þeirra orðið vinir mínir. Hef ég haft mikla ánægju af að blanda geði við þá og ræða við þá um hin ólíkustu efni, enda eru þetta menn með hinar margvíslegustu skoðanir. Sumir eru með smá glettni og reyni ég þá að borga í sömu mynt. Þegar þeir eru að stríða mér á Ólafíu, spyr ég þá eftir Viðreisnar-Jóku heitinni og hvort búið sé að veita henni sæmilega útför. Einu sinni vorum við eitthvað að glettast, ég og ágætur sjálf- stæðismaður. Ekki man ég hvernig orð féllu, þar til, hann 'spyf: íd láfft'nu 'ék'á að halda, '¦ Jóhánnek fri'JnnS a'ð hann líer- manri Jónasson sé< rieirin -engill; \epft ^fir],ejtrt þeir.;í(Ki5amsókriart ,-flokknum. ^Ég sv^araðj: j Ve|tv £g þaö, e]ri elsku vimir. Kannski þú 'víljir' 'félja upp 'fyrir. mér engl- ana í Sjálfstæðisflokknum? Hló- um við þá báðir og vorum sáttir. Kvöldið hefur liðið fljótt. Senn er háttatími. Við kveðjum hin öldnu heiðurshjón, þökkum Jóhannesi fyrir viðtalið, þeim báðum' fyrir viðtökurnar og biðjum þeim allrar blessunar. Við göngum út á hlaðið. Veðrið er kyrrt og milt. Fullur máni treður marvaðann um létt ar skýjaslæður í suðrinu. Við - göngum austur á hólbrúnina. Lindin er enn á sínum stað. Lækurinn buldrar við brekku- fótinn. Á eyrunum fyrir neðaa túnið niðar Sandá. 15. marz 1973. Ó.H.
Beinir tenglar
