6 - DAGUR - 6. ágúst 1986 „Hreint land getur algerlega skipt sköpum fyrir Islendinga' - segir Valur Stefánsson, stöðvarstjóri einnar fullkomnustu fiskeldisstöðvar í Noregi Yalur Stefánsson er ungur maður sem ættaður er úr Hörgárdal. Hann hélt til Nor- egs að læra fiskeldi og hefur síðan gert það gott á því sviði, er nú stöðvarstjóri fiskeldis- stöðvar sem verið er að reisa þar í landi og er hún ein sú full- komnasta þar, en Norðmenn eru einna fremstir á þessu sviði í heiminum. Dagur fékk Val til að segja aðeins frá námi sínu og störfum. „Ég hélt til Noregs að læra fiskeldi haustið 1980. Þar byrjaði ég á að fara í skóla þar sem nám- ið var bæði verklegt og bóklegt, en það eru nokkrir svona skólar í Noregi þar sem náminu er skipt nokkurn veginn jafnt niður í bók- legt og verklegt. Árið þar á eftir fór ég í Fylkisháskólann í Bodö og fór þar í meira bóklegt nám en áður. Þaðan fór ég svo til Bergen, í háskólann þar, og í Bergen hef ég svo verið síðastlið- in 4 ár. Ég vann alltaf með skólanum í fiskeldi og það átti eftir að koma sér vel fyrir mig. Þegar ég var að vinna að lokaverkefni við háskól- ann í Bergen datt mér í hug að sækja um vinnu á tveimur stöð- um og þá kom í ljós að þeir völdu mig fram yfir marga aðra betur menntaða, einungis vegna reynsl- unnar sem ég hafði aflað mér. Síðan gerist ég stöðvarstjóri fiskeldisstöðvar sem er í útjaðri Bergen og er núna í fullum gangi. Við höfum leyfi til að framleiða eina milljón sjógönguseiða á ári sem er það mesta sem hægt er að fá í Noregi. Menn telja að þessi stöð sé jafnvel sú fullkomnasta sem verið er að byggja, og hefur verið byggð, í Noregi. Þetta á sérstaklega við um tæknibúnað og flutning á fiski í gegn um rör. Þessi stöð á að vera fullgerð í haust." - Þú ættir kannski að segja okkur eitthvað um fiskeldi almennt í Noregi. „Norðmennirnir eru nú búnir að vera í þessu í dálítinn tíma, ég held að fiskeldið þar eigi sér orð- ið um 50 ára sögu. En það eru nú samt ekki nema u.þ.b. 10 ár síð- an það byrjaði að blómstra og það sem er nú að ske er að þeir eru að byrja að fá neikvæð við- brögð frá mörkuðum sínum vegna hræðslu um mengun. Fólk í Bandaríkjunum, Þýskalandi eða hvar sem er, þetta er fólk sem veltir því fyrir sér hvað það er að kaupa. Ef það veit að varan er framleidd í nágrenni kjarn- orkustöðvar eða einhvers iðnað- ar sem mengar þá verður það strax neikvætt. Það hafa nú kom- ið ansi neikvæð viðbrögð, og þá sérstaklega frá Bandaríkjunum, og það hefur jafnvel komið fyrir að sendingar hafa verið stöðvað- ar vegna þessa. Þetta vekur mann til umhugs- unar um að hér á íslandi höfum við ekki súrt regn, engin kjarn- orkuver, fáar stóriðjur og þetta gæti komið til með að hafa mikil og góð áhrif fyrir okkur. Þó að við vitum að við séum ekki að senda mengaðan fisk til fólksins þá vita kaupendurnir ekkert um það og ef þeir vita að þetta er framleitt einhvers staðar nálægt mengunarsvæðum þá verða þeir einfaldlega hræddir við vöruna. Að þessu leyti eigum við mikla möguleika og þetta þýðir að við getum sett upp hærra verð í Bandaríkjunum heldur en t.d. Norðmenn. Ef við ætlum að eiga einhverja framtíð fyrir okkur í þessu þá verðum við hugsa um að halda landinu hreinu. En Norð- mennirnir halda áfram að berjast, það er enginn vafi á því." - Ert þú alkominn heim núna? „Nei, nei. Ég ætla a.m.k. að koma þessari stöð almennilega í gang áður en ég fer að hugsa til hreyfings. En ég hef að undan- förnu hitt mikið af fólki og ég heyri að það er talsvert rætt um möguleika til fiskeldis hér við Eyjafjörð. Ég sé þörfina fyrir ráðgjafaþjónustu til að byggja upp fiskeldi á Norðurlandi og mér finnst það spennandi hug- mynd að setja upp slíka þjón- ustu. Hins vegar verður tvímæla- laust erfitt að slíta sig frá því sem ég er að gera í Noregi. Ég vildi gjarnan að það yrði gerð einhver úttekt á þeirri orku sem hér er til staðar, og þá sér- staklega heitu vatni, því það hef- Þaraa halda Yalur og félagi hans á „fo þetta vænsta skepna. Ekki mun óalgei ur alveg geysilega þýðingu. Ég veit að það finnst hér heitt vatn í jörðu á nokkrum stöðum og hérna má vafalaust gera eitthvað. Okkur vantar hér hvorki kalt vatn né sjó. Það sem vantar mest er orkan. Ef t.d. rafmagn væri ódýrara þá gæfi það mikla mögu- leika. Það er líka alltaf að koma fram fullkomnari búnaður sem sér um að nýta hitann betur og ég tel að með þeirri tækni sem er fyrir hendi í dag sé hægt að byggja nokkrar stöðvar hér við Eyjafjörð." Séð yfír kerin. Eins og sjá má er allt þarna mjög þrifalegt og frágangur allur góður. Þarna má finna mjög fullkomið flutningskerfi fyrir fiskinn. Valur stendur þama við fullkomna stjórntölvu. Stöð þessi er svo fullkomin i koma þarna nærri.
Beinir tenglar
