Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 271. tölublaš - Helgarblaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						12
LAUGARDAGUR 26. NÓVEMBER 1994
Erlénd bóksjá
Metsölukiljur
Bretland
Skáldsögur:
1.  Terry Pratehett:
Men at Arms.
2.  Stephon King:
Nightmares and Dréem-
scapes.
3.  Catherine Cookson;
The Golden Straw.
4.  Peter Hoeg:
Miss Smilla's Feeling for
Snow.
5.  lain Banks:
Compliclty.
6.  Susan Hiil:
Mrs. de Winter.
7.  Barbara Erskine:
Midnight is a Lonely Place.
8.  RuthRendeil:
The Crocodile Bird.
9.  Margaret Atwood:
Tbe Robber Brida.
10. Robert Jordan:
Fires of Heaven.
Rit almenns eölis:
1.  Artdy McNab:
Bravo Two Zero.
2.  Jung Chang:
Wild Swans.
3.  Bíll Watterson:
Homícidal Psycho-Jungle Cat.
4.  Dírk Bogardo:
A Short Watk from Harrods.
5.  W.H. Auden;
Tell Me theTruth about Love.
6.  J. Cleese & R. Skynner:
Life and how to Survíve It.
7.  J. McCartiiy & J. Morrell:
Some Other Rainbow.
8.  Carl Giles:
Giles Cartoons 1995.
9.  Alan Clark:
Diaries.
10. Terry Waite:
Taken on Trust.
(Byijyt & The Sunday Titnes)
Danmörk
Skáldsögur:
1.  Herbjorg Wassmo:
Lykkens son.
2.  Leif Davídsen:
Den troskyldige russer.
3.  Peter H«eg:
Froken Smillas
fornemmelse for sne.
4.  Antonia Byatt:
Besœttelse.
5.  Johannes Mollehave: -
Læsehest med æselorer.
6.  Tom Clancy:
Dodens karteller.
7.  John Grisham:
Klionten.
(Byggt á Politiken Sondag)
Var Brecht
ritþjófur?
J
Þýska leikskáldið og leikstjórinn
Bertolt Brecht hefur löngum verið
talinn einn af risunum í leikbók-
menntum tuttugustu aldar. Hann sló
í gegn með Túskildingsóperunni sem
var frumleg útgáfa af Betlaraóperu
átjándu aldar Englendingsins John
Gays, árið 1928. Brecht lagði á flótta
undan þýsku nasistunum á fjórða
áratugnum en settist svo að í Aust-
ur-Þýskalandi eftir stríðið og rak þar
leikhús sem.margir töldu eins konar
Mekka epískrar leiklistar.
En var Brecht kannski risi á brauð-
fótum?
Bandaríski rithöfundurinn John
Fuegi, sem var lengi einn af aðdáend-
um Brechts og sem slíkur einn stofn-
félaga alþjóðlegra Brecht-samtaka,
hefur kannað gögn um feril Brechts
- en það verk er auðveldara nú þegar
Berlínarmúrinn er fallinn og leynd-
inni þar með svipt af heimildum um
þessa menningarhetju austurþýska
sósíahsmans. Niðurstaða Fuegis
birtist í nýrri bók sem ber heitiö: The
Life and Lies of Bertolt Brecht - já,
Líf og lygar!
Nafnið gefur til kynna að ekki
reyndist allt sem sýndist á yfirborð-
inu þegar Fuegi fór að kafa ofan í
lífsferil leikskáldsins.
Zeldu-áráttan
Fuegi fullyrðir að Brecht sé öfga-
fullt dæmi um það sem hann kallar
Zeldu-áráttuna. Með þeirri nafngift
vísar hann til eiginkonu bandaríska
Bertolt Brecht.
Umsjón
Elías Snæland Jónsson
rithöfundarins F.S. Fitzgeraids en
ýmsir halda því fram að hún hafi í
reynd skrifað margt af því sem birt
var undir hans nafni.
Brecht hafði alltaf í kringum sig
hóp samstarfsmanna, aðallega
kvenna, enda var hann að sögn töfr-
andi maður í persónulegum sam-
skiptum og mikill kvennamaður.
Fuegi segir hann um leið hafa sett
sitt eigið nafh á skáldverk sem kon-
urnar í hirð hans hafi átt mestan
þátt í að semja.
Skýrasta dæmiö um þetta er að
hans sögn Túskildingsóperan. Fuegi
segir sannað mál að í þaö minnsta
áttatíu prósent af því verki hafi verið
samin af ástkonu Brechts, Elisabeth
Hauptmann. Brecht hafi engu að síð-
ur sýnt þekktum leikhússtjóra hand-
ritið sumarið 1928 sem sitt eigið. Sá
hreifst snarlega af yerkinu og keypti
það á stundinni. í þessu handriti
Hauptmanns hafi verið langmest af
endanlegum texta og níu af átján
söngtextum verksins eins og það var
frumsýnt nokkrum mánuðum síðar.
Fuegi segir að Brecht hafi síðan tekið
traustataki sex ljóð eftir þýska ljóð-
skáldið og þýðandann K.I. Ammer
en líklega samið einn söngtexta sjálf-
ur. Þannig hafi verkiö verið sýnt
undir nafni Brechts eins, þótt hann
hafi átt í mesta lagi fimm prósent í
verkinu. Hauptmann hafi fengið lítiö
brot af höfundarlaununum í sinn
hlut - en enga viðurkenningu. Þvert
á móti hafi Brecht gert allt sem hann
gat upp frá því til að koma í veg fyr-
ir að hún fengi sjálfstæða stöðu sem
rithöfundur.
Með þessari sýningu varö Brecht
frægur í heimalandi sínu sem leik-
skáld. Fuegi fullyrðir að hann hafi
viöhaft sams konar vinnubrögð alla
tíð síðan; notað vinnu hæfileikaríkra
ástkvenna sinna, en þær voru marg-
ir, sem sín eigin - stoliö og stælt.
Þótt aðdáendur Brechts hafi sumir
hverjir reynt að snúast til varnar
goöinu virðist ljóst að þeir geta ekki
fært fram neinar sannanir gegn
mörgum ásökunum Fuegis.
Metsölukiljur
Bandaríkin
Skáldsögur:
1.  Dean Koontz:
Mr. Murder.
2.  Anne Rice:
Interview with the Vampire.
3.  Michael Crichton:
Disclosure.
4.  £. Annie Proulx:
The Shipping IMews.
5.  Dean Koontz:
The Door to December.
6.  Daniello Steel:
Vanished.
. 7. Judith McNaught:
A Holiday of Love.
8.  Tom Clancy:
Without Remorse.
9.  Peter Hoeg:
Smilla's Sense of Snow.
10.  V.C. Andrews:
Pearl in the Mist.
11.  Winston Groom;
Forrest Gump.
12.  Laura Esquível:
Líke Water for Chocolate.
13.  W.E.B. Griffin:
Honor Bound.
14.  Sandra Brown:
The Devil's Own.
15.  Hcrman Wouk:
The Hope.
Rit almenns eölis:
1.  B.J. Eadie 8i C. Taytor:
Embraced by the Light.
2.  Rush Limbaugh:
See, I Told Vou so.
3.  Thomas Moore:
Care of the Soul.
4.  Delany, Delany 8i Hearth:
Having Our Say.
5.  Maya Angelou:
Wouldn't Take Nothing fqr
My Journey now.
6.  Howard Stern:
Private Parts.
7.  M. Scott Peck:
The Road Less Travelled,
8.  Karen Armstrong:
A History of God.
9.  Erma Bombeck:
A Marriage Madein Heaven...
10.  M. Scott Peck:
Further along the Road Less
Traveled.
11.  M. Hammer & J. Champy:
ftesngineering th« Corporation.
12.  Joan W. Anderson:
Where Angets Walk.
13.  Peter D. Kramer:
Listening to Prozac.
14.  Kathleen Norrís:
Dakota,
15.  Maya Angelou:
IK i)o w w h y t he Caged Bird S ings.
(Byggt á Now York Times Book Review)
Vísindi
Prozacgerir
rottur
ákveðnari
Þunglyndislyfiö Prozac, sem
hefur gefíð góöa raun við raeöfer ð
á persónuleikatruflunum, veldur
því að rottur sem fá það verða
miklu ákveðnari en áðar.
Þannig hafa vísindamenn vest-
ur í Bandaríkjunum komist að
því að undirsátar meðal karl-
rottnanna risa upp gegn hús-
bóndanura við lyfjatökuna. Rott-
ur byggja upp mjög flókið sara-
skiptakerfi þar sera eítt karldýrið
ræður raestu. Sú rotta er með
afbrigðura árásargjörn og ver
raat sinn með kjafti og klóra.
Svínafrumur
græddarí
mannfólk
Frumur úr brisi svínafóstra
hafa verið græddar í sjálfboöaliða
i Svíþjóð án aukaverkana eh
ýmislegt þykir benda tíl að þetta
gæti gagnast sykursjúkura.
Það voru læknar viðHuddinge-
sjúkrahúsið í Stokkhólmi sem
gerðu töraurána. Sjálfboðalið-
arnir voru aUir sykursjukir og í
sumum tílvikura leiddi firurau-
flutmngurmn til framleiðslu lik-
amans á insúlíni.
Eitthvað er um að gerviinsúlín
sé framleitt úr brisi svina.
Umsjón
Guðlaugur Bergmundsson
Forn-Egyptar ekki fyrstir til að gera múmíur:
Sjö þúsund ára múmí-
ur varðveittust í Chile
Það var dag nokkurn árið 1983 að
verkamenn sem voru að grafa fyrir
vatnsleiðslum utan við bæinn Arica
í suðurhluta Chile komu niður á tugi
mannslíkama grafna ofan í sandinn,
með leirgrímur fyrir andhtunum og
hárkollur á höfðinu. En þetta voru
engir venjulegir Ukamar. Hér voru á
ferðinni^eins konar múmíur sem
voru meira en þrjú þúsund árum
eldri en elstu múrmurnar á Egypta-
landi, reyndar eldri en elstu múmíur
sem menn þekktu til þessa.
Múmíurnar, sem reyndust vera um
eitt hundrað að tölu, voru sjö þúsund
ára gamlar og höfðu varðveist alveg
ótrúlega vel í eyðimerkurhitanum
þar sem loftrakinn var nær enginn.
En ástand þeirra er ekki alveg jafn
gott nú, ellefu árum eftir fundinn.
„Múmíurnar eru mjög brothættar
og'þeim hefur hrakað mjög hratt,"
segir Mariela Santos sem hefur yfir-
umsjón með varðveislu þeirra í safn-
inu San Miguel de Azapa í Arica.
Hinir fornu skrokkar hafa ekki
þolað vel loftslagsbreytinguna eftir
að upp á yfirborðið var komið, svo
og meðferð í pakkhúsi safnsins og
geymslu í pappakössum.
„Vandinn var sá að þetta var björg-
unaraðgerð og það þurfti að hafa
hraöar hendur. Það var því ekki-allt
gert á kórréttan hátt," segir Santos.
Það voru Chinchorró-indíánar sem
stóðu fyrir greftri líkanna fyrir allt
að sjö þúsund árum og þeirra aðferð-
ir við múmíugerð voru mjög frá-
Hér er múmian af Ramsesi 2. Egyptalandsfaraóa en nú hafa fundist mun
eldri múmíur i Chile.
brugðnar því sem gerðist í Egypta-
landi hinu forna.
Forn-Egyptar smurðu líkin en
Chinchorróar höfðu þann háttinn á
að þeir fjarlægðu fyrst allt hold af
beinunum og mótuðu síðan fingerð-
an hvítan leir utan um beinagrindina
til að ná fram lögun líkamans.
í flestum tilfellum vöfðu þeir svo
hörundinu aftur utan um leirinn til
þess að skapa þannig styttu sem var
að hálfu leyti úr leir og að hálfu leyti
mannleg.
„Hörund hins látna var oft varð-
veitt og sett á líkamann og húð af
sæljóni var sett með ef hörund
manneskjunnar dugði ekki," segir
Bernardo Arriaza, fornleifafræðing-
ur við háskólann í Nevada, sem hefur
rannsakaö Chinchorrómúmíurnar í
tíuár.
Múrníur af börnunum voru vafðar
inn í skærbleikt pelíkanaskinn.
Chinchorróarnir voru fiskimenn
góðir og því voru fiskveiðitæki
þeirra, þar á meðal önglar úr skeljum
eða kaktusi og net, jörðuð með þeim.
Smá-
skammta-
lækningar
gagnslausar
Svokallaðar smáskammta-
lækningar gera ekkert meira
gagn gegn meinura í eyrum, hálsi
og nefi barna en bara samúð og
skilningur á íasleikanum.
Þetta kemur fram í breska
Íæknablaðinu. Þar er sagt frá
rannsókn hollenskra vísinda-
manna sem skipru bamahópi í
tvennt. Annar hópurinn fékk
smáskararatalyf en hinn óvirkt
efni og báðir voru áfram á Mkka-
lyfjum.
Eftir eitt ár höfðu Mrnin á sraá-
skammtalyfjunum færri ein-
kenni en mumirinn var svo litílí
að hann var ekki marktækur.
Kanaryngja
alheiminn
Bandarískir vísindamerm frá
Indíana hafa nú koraist að því að
alheimurinn er allnokkru yngri:
en hingað til hefur verið trú
manna. Alheanurinn er ekki
milli 15 og 20 milljaröa ára gam-
all heldur kannski ekki nema sjö
milbarða ára.
Vísindamennirnir í Indíana
komust að þessari niðurstöðu;
með því að skoða sláttinn í þrera-
ur svokölluðura syeiflustjörnum.
Áður höfðu starfsbræður þeirra
við Hárvardháskóla tilkynnt að
alheimurinn væri yngri en 14
milljarða ára gamall og byggðu;
það á glampanum frá fimra
sprengisrjörnum.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64