Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						18

MIDVIKUDAGUR 25. JANÚAR 1995

Tækni - tölvur

Bókasöfn grunnskólanna á Akureyri:

Tölvutengd innan

fárra ára með Emblu

- bókasafnsforriti frá Soft Iink í Ástralíu

Þess verður vonandi ekki langt að

bíða að bókasöfn allra grunnskóla á

Akureyri verði tölvutengd í gegnum

bókasafnsforritið Emblu. í dag eru

nokkrir skólar farnir að nota forritið

í daglegu starfi en þeir skólar sem

lengst eru komnir í notkun þess eru

Síðuskóli og Glerárskóli. Elín Steph-

ensen kennari er umsjónarmaður

bókasafnsins í Síðuskóla. Hún segist

eiga sér þann draum að innan fimm

ára verði tölvutenging komin á milli

bókasafna allra grunnskóla á Akur-

eyri.

Haustið 1991 var ákveðiö að kaupa

tölvuforrit til nota í bókasöfnum

skólanna. Eftir að hafa skoðað nokk-

ur forrit varð Embla fyrir valinu sem

er ástralskt forrit með frumheitinu

Oasis.

„Forritið er upphaflega hannað

fyrir skólabókasöfn og býður upp á

mjög marga þætti. Ekki bara þessa

hefðbundnu leit og skráningu heldur

ýmsa skýrslugerð og samskipti við

önnur bókasöfh með sama kerfi. Við

höfum farið hægt af stað og ekki

keypt allan þann fylgibúnað sem

býðst. Einnig býður kerfið upp á

færslur á milli safna og frá Dobis

Libris sem Borgarbókasafnið er með.

Þetta er mjög vinnusparandi við

frumskráningu," segir Elín.

Auk Síðuskóla hófst notkun á

Emblu haustið 1991 í Glerárskóla og

Lundarskóla en aðstæður urðu

þannig að málin þróuðust hraðast í

Síðuskóla í upphafi. Núna er Embla

komin í alla grunnskóla Akureyrar,

þeir síðustu tóku forritið í nofkun sl.

haust.

„í framtíðinni er svo draumurinn

að tengja skólabókasöfnin saman.

Uppbygging tölvukosts í grunnsköl-

um er það stutt á veg komin hér að

það verða ónnur mál látin hafa for-

gang. Til dæmis er ennþá verið að

byggja upp tölvuver til beinnar

tölvukennslu. Þörfin fyrir tengingu

milli skólabókasafna er kannski ekki

svo mikil í dag en það verður auövit-

að gaman þegar hún er komin og

nemendur geta flett upp í hvaða

skólasafni sem er, beint í gegnum

tölvu."     -

Embla er ekki bara í notkun á

Akureyri heldur víða á bókasófnum

Elín Stephensen, umsjónarmaður bókasafns Síðuskóla á Akureyri, umkringd áhugasömum nemendum sem voru

komnir til að leita sér að bókum með aðstoð forritsins Emblu.                                                                         DV-mynd gk

um landið, hvort heldur sem er á

skólabókasöfhum eöa almennum

söfhum.

Aðgengileg leit

aðbókum

„Reynslan af Emblu er mjög góö.

Ég hef ennþá ekki rekið mig á van-

kanta í kerfinu nema hvað smá-

hnökrar eru á þýðingum sem lítið

mál er að laga. Kerfið er aðgengilegt,

sérstaklega leitarþátturinn. Nem-

endur geta afgreitt sig sjálfir með

útlán bóka og krakkarnir geta strax

ung að aldri farið að leita í tölvu,"

segir Elín.

Fyrirtækið Soft Link í Ástralíu

hannaði Emblu, eða Oasis á frum-

málinu. Nafnið fer eftir landinu sem

það er notað í. Á Englandi nefnist

það t.d. Annie. Umboðsaðili Emblu á

Islandi er Lindin hf. í Reykjavík.

Lindin hefur látið þýða forritið yfir

á íslensku fyrir almenna notendur

og megnið af því sem snýr að srjórn-

endum þess. Elín gat þess að skólarn-

ir fengju alltaf nýjustu útgáfuna af

Emblu frá Lindinni, þeim að kostn-

aðarlausu.

Notað í 30 söfnum

Hjá Lindinni fengust þær upplýs-

ingar að Embla væri í notkun í 30

bóka- og skjalasöfhum víðs vegar um

land. Frá því Embla kom fyrst fil ís-

lands árið 1991 hafa nokkrar nýjar

útgáfur bæst við. Sú nýjasta er vænt-

anleg í febrúar.

í nýju útgáfunni er verið að laga

forritið meira að sérfræðisöfnum.

Þar er þáttur sem snertir skjala-

srjórnun fyrir fyrirtæki og stofnanir.

Embla var upphaflega samin fyrir

skólasöfn en hefur verið að breytast

í þá átt að passa fyrir alls konar söfn.

Einnig er verið að bæta við mögu-

leika á að skanna inn myndir á for-

ritið. Þannig verður hægt að skanna

inn myndir af fólki, efhisyfirht,

kaflaskipti í bókum eða heil ljóð. Síð-

an leitar forritið að bókum sem þessa

hluti er að finna í.

Forsagan að því að Embla kom til

íslands er svolítið skemmfileg. Fyrir

nokkrum árum var haldin sýning og

ráðstefha um tölvunotkun í bóka-

söfnum á vegum Háskólans. Erindi

var sent fil tölvuhönnuða fyrir bóka-

söfh um víða veröld og kannaður

áhugi þeirra á að taka þátt í sýning-

unni. Tvö svör bárust, bæði frá Ástr-

alíu. Annar aðilinn, Soft Link, fram-

leiðandi Emblu, bauðst til að búa til

íslenska útgáfu af forrifinu, íslend-

ingum að kostnaðarlausu.

ísland þátttakandi

í þróunarverkefni

Hönnuði Emblu, eða Oasis, hjá Soft

Link fannst að ef hann gæti leyst þau

vandamál sem tengdust íslenskunni

gæti hann aölagað forritið fleiri

tungumálum. ísland hefur því verið

þátttakandi í þróunarverkefhi Soft

Link.

Auk grunnskólanna á Akureyri

má nefna aðra notendur Emblu eins

og bókasöfnin í Borgarnesi, á Höfn

og Hólmavík, Landlæknisembættið,

Árbæjarskóla í Reykjavík, Hagstofu

íslands og bókasafh Hafrannsóknar-

stofhunar.

Ný tegund tölvuveira veldur ugg:

Getur fjölgað veirum

í 100 þúsund í árslok

- eru ríflega 6 þúsund í dag

Tölvuveirum hefur fjölgað ört

síðustu árin. Fyrsta veiran leit

dagsins ljós árið 1986. Þróunin var

hæg fram til ársins 1991 en þá varð

sprenging. Um 4 þúsund tölvuveir-

ur voru á markaðnum áramótin

1993/1994 og á síðasta ári fjölgaði

þeim um 2 þúsund. í dag er búið

að „framleiða" ríflega 6 þúsund

veirur. Aö sögn Friðriks Skúlason-

ar, tölvufræðings og veirubana, er

ógjörningur að spá í þróunina á

þessu ári sökum nýrrar tegundar

tölvuveiruforrita, svokallaðra

stökkbrigðaforrita (virus mutator).

Að öllu óbreyttu hefðu tölvuveir-

urnar verið um 9 þúsund í árslok

1995 en vegna stökkbrigðaforrits-

ins gætu veirurnar orðið allt að 100

þúsund talsins. Forritið fær eina

veiru sem getur skilað af sér allt

að 100 veirur í smærri útgáfu af

hinni upprunalegu. Friðrik sagði

að forritið væri ekki komið í alvar-

lega notkun en hætta væri á frek-

ari útbreiðslu.

Að sögn Friðriks hafa tölvuveir-

ur ekki verið ýkja algengar hér á

landi sl. ár. Þó náði ein, sem nefn-

ist J&M, að hrella íslenska banka-

kerfið. Hún er talin hafa borist

hingað til lands frá Austur-Evrópu

í ferðatölvu í eigu einnar banka-

stofnunar. Fyrr en varði var J&M

komin um allt bankakerfið og í

tölvufyrirtæki líka. Hins vegar er

um meinlausa veiru að ræða, að

sögn Friðriks, og búið að útrýma

henni.

Skaðlegasta tölvuveira sem hrellt

hefur íslenska tölvunotendur frá

upphafi er spænska símaveiran

svokallaða. Friðrik líkir henni við

rússneska rúllettu með 400 hólfum

og einu skoti. í hvert skipti sem

„sýkt" tölva er sett í gang eru lík-

urnar 1 á móti 400 að veiran rústi

gjörsamlega allt efni sem á tölv-

unni er. Þessi veira er ennþá að

valda skaða.

Friðrik og starfsfólk hans, um 10

manns, berst núna við heimsins

tölvuveirur í nýju húsnæði við

Þverholt í Reykjavík. Áður var

Friðrik með starfsemi sína í

Tæknigarði Háskólans. Það hús-

næði „sprakk" og flutt var í Þver-

holtið um mitt sl. sumar. Fyrirtæki

Friðriks er með fjölda erlenda sam-

starfsaðila í eyðingu tölvuveiranna

og fær um 250 nýjar veirur sendar

í mánuði hvaðanæva úr heiminum.

„Fólk er orðið þreytt á þessum

veirum. Þær voru fjölmiðlaefni fyr-

ir nokkrum misserum en núna er

hægt að líkja þessu við lítinn

árekstur bíla, svokallað nudd. Það

getur verið pirrandi fyrir þann sem

lendir í árekstrinum en er engin

frétt," segir Friðrik.

70 þúsund

mannsá

MacWorld

sýiiingurmi

Metaðsókn að tðlvusýningunni

MaeWorld í San Francisco á dög-

unum gaf forráðamönnum Apple

tilkynna um að þeir væru á réttri

leið. Talið er að um 70 þusund

manns hafi sótt sýninguna sem

stóð yfir í 3 daga. Alls voru það

540 fyrirtæki sem kynntu fram-

leiöslu sína fyrir eigehdur Mac-

intosh-tölva.

Á sýningunni mátti sjá yfir 200

nýjungar fyrir Macintosh, eink-

um PowerMac-tolvur. Til að auka

marksaðhlutdeild sína hafa for-

ráðamenn Apple ákveðið að taka

upp leyfisveitingu á Maeintosh-

stýrikerfum.

Japanir

gleyptu

tölvuleikina

Japanskir neytendur hreinlega

„gleyptu" nýja tölvuleiki á geisla-

diskum sem þeim var boðið upp

á um síðustu jól. Haft er eftir tals-

manni Sony að um 300 þúsund

leikir, Play Station, hafi selst á

nokkrum dögum. Þá seldi Sega

um 500 þúsund stykki af svipaöri

leikjategund, Saturn.

Bandarískir og japanskir tölvu-

leikjaframleiðendur horfa hýru

auga tii Japana sem virðast vera

reiðubúnir til að eyða meiri pen-

ingum í fuUkomnari og betri

tölvuleiki.

IntelogAMD

násáttum

Fyrirtækin Intel og Advanced

Micro Devices, AMD, settu á dög-

unum niður deilur sinar sem

staðið hafa yfir frá árinu 1987 um

framleiðslurétt á örgjörvum. Það

ár hófust deilur miUi fyrirtækj-

anna þar sem þau sökuðu hvort

annað um að brjóta samning sem

þau gerðu árið 1982 um örgjörva-

framleiðslu fyrir tölvuiðnaðinn.

Samkvæmt samkómulaginu

hefur AMD ótakmarkað fram-

leiðsluleyfi á 386 og 486 flaga ör-

gjörvum Intel. Jafnframt féllst

AMDá að afrita ekki fleiri Intel-

örgjörva, s.s, eins ogPentium, P6

og486ICE.

Applegirnist

hlut í Amer-

ican Online

Forráðamenn Apple 1 Banda-

ríkjunum létu nýlega hafa eftír

sér aö þeir hefðu áform uppi um

að auka hlut sinn i fyrirtækinu

American Online sem rekur

tölvunetkerfi í Bandarikjunum á

borð við Internet. Apple hefur átt

viðræður Þess efrás við helstu

ráðgjafa sína á sviði fjárfestmgar

ogfjármáia.

AT8Tmeð

tölvunetí

Evrópu

Töívufyrirtækið Europe Onlihe

og Interchange Online Network,

sem er í eigu simaryrirtækisins

AT&T í Bahdaríkjunum, hafa

haflð samstarf um að koma upp

stóra tölvunetkerfi í Evropu. Með;;

samstarfinu er ætlunin áð keppa

yið CompuServe um stööugt fieiri

evrópska tölvunotendur sem

nýta sér alþjóðleg upplýsinganet.

-Reuter

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32