52 LAUGARDAGUR 8. APRÍL 1995 Þau verða 100 ára sama daginn: Spilar bridge fjór- um sinnum í viku Fjórum sinnum í viku skreppur Halldór Guðjónsson, sem á aldaraf- mæli 30. aprö næstkomandi, úr þjón- ustuíbúðinni sinni í Hraunbæ yfir í samkomusal í næsta húsi til að spila bridge við félaga sína. „Ég geri þetta til að halda mér við andlega. Ég er hættur að geta lesið og horft á sjónvarp en ég sé á spil. Það er svo annarra að dæma hvernig sagnirnar hjá mér eru," segir Halldór sem var kennari og skólastjóri í Vest- mannaeyjum í rúma þrjá áratugi eða þar til hann var kominn á eftirlaun 1959. Þá flutti hann til Reykjavíkur. Halldór er ættaður úr Arnessýslu. „Foreldrar minir skildu þegar ég var 5 ára þó það hafi nú ekki verið eins mikið í tísku þá eins og nú. Ég fylgdi móður minni og bróðir minn fööur mínum. Aðalreglan sem móðir mín kenndi mér var að allt sem ég gerði ætti ég að gera af vandvirkni og trú- mennsku. Hún kenndi mér að lesa og aðallega á biblíuna," greinir Hall- dór frá. Matvinnungur 10 ára ^ Hann segist hafa verið tekinn full- gildur að vinna fyrir mat sínum 10 ára og vann bæði til sjós og lands á unglingsárunum. „Um tvítugt fór ég vestur í Bjarnarhöfn. Ég hafði bara viss verkefni og var aðallega í því að hugsa um hestana. Þar voru margar bækur og ég lærði mikið, ég las allar Eddurnar og íslendingasögurnar og lærði á orgel. Þarna var nýútskrifað- ur prestur, séra Ásmundur Guð- mundsson, og sagði ég honum hvað mig langaði til að komast áfram í skóla. Hann var bróðursonur séra Magnúsar Helgasonar sem þá var skólastjóri Kennaraskólans. Séra Ásmundur ýtti undir það að ég skyldi reyna að komast í skólann. Hann „Eg spila bridge til aö halda mér við andlega," segir Halldór Guöjónsson. sagði mér að föðurbróðir sinn hefði hjálpað til að fólk fengi námslán. Ég fór í kvöldskóla í Reykjavík, sótti svo um í Kennaraskólann og komst með glans inn í annan bekk." Skipaði aldrei neinum neitt Halldór útskrifaðist úr Kennara- skólanum 1921 og fór þá beina leið til Eyja til að kenna í barnaskólanum þar. Eftir sautján ár varð Halldór skólastjóri barnaskólans. „Þegar ég' varð níræður sagði gamall nemandi minn að ég heföi eiginlega stjórnað með því að stjórna ekki en ég átti aldrei í erfiðleikum með nokkurn nemanda og þurfti því ekkert að hafa fyrir því að stjórna. Ég var undir góðum áhrifum frá Ásgeiri Ásgeirs- syni sem var æfingakennari í Kenn- araskólanum og nýbúinn að taka DV-myndir GVA guðfræðipróf. Hann sagði mér að ég ætti aldrei að skipa nemendum held- ur biðja þá. Mér likaði þetta ágætlega og ég held að þetta hafi haft góð áhrif á mig. Ég skipaði aldrei neinum neitt í skólanum," segir Halldór. — Langlífari af því að nöldra ekki Hann fylgdist grannt með kennara- verkfallinu á dögunum og segist auð- vitað hafa verið fylgjandi því að kennarar fengju hærri laun en bætir því jafnframt við að kennarar séu eins og annað fólk, afskaplega mis- jafnir. „Það voru kennarar í Vest- mannaeyjum undir minni stjórn sem voru alltaf hálfpartinn að þrefa við nemendur. Ég reyndi að tala við þá um það og venja þá á að tala við nemendur sína eins og jafninga og góða vini og vera ekki að nöldra við þá. Ég held að maður verði langlífari af því að vera ekki að nöldra og deila við fólk. Það er líka hollt að taka líf- inu létt og hafa mátulega mikið að eta." Halldór var einnig með söngkenn- arapróf og kenndi söng í Vestmanna- eyjum auk þess sem hann stýrði kvöldskóla iðnaðarmanna. „Ég var svo spurður að því hvort ég vildi ekki fara út í stiórnmálin. Það voru alþýðuflokksmenn sem fengu mig til að gera það eitt kjör- tímabil. Eg var í bæjarstjórn og það var það leiðinlegasta sem ég gat hugsað mér. Ef eitthvað var umdeilt í bæjarstjórninni mátti maður aldrei greiða atkvæði nema með sínum flokksmönnum. Þetta sagði ég ákveð- ið að ég þyldi ekki, ég greiddi bara atkvæði eftir því sem mér fyndist réttast." Halldór hefur samt haft óbein af- skipti af stjórnmálum með þvi að kjósa og það gerir hann einnig núna. „Ég geri það bara að gamni mínu og ég gæti best trúað að ég kysi Jó- hönnu. Ég er kannski undir áhrifum eiginkonunnar. Hún heldur upp á Jóhönnu á vissan hátt." Eiginkona Halldórs er Elín Jakobs- dóttir og er hún þriðja konan hans. Halldór á þrjú börn og er orðinn langalangafi. á Sat við saumavélina í 60 ár „Ég hef nú ekki neina uppskrift að því hvernig maður nær svona háum aldri," segir Þorbjörg Jónsdóttir saumakona sem verður 100 ára 30. aprfl. „Það er nú fyrst og fremst almætt- inu að þakka," heldur Þorbjörg áfram. „Eg var mjög veik þegar ég var ungbarn en þá voru ekki læknar á hverju strái. Það var einn læknir -» fyrir alla Austfirði og hann sat á Eskifirði. Það dóu mörg börn úr sára- veiki á þessum tíma. Mamma fór með mig til skottulæknis, eins og kallað var, og hann ráðlagði henni að baða mig úr sjó annan hvern dag. Eftir tvö ár var ég laus við veikina og hef ver- ið stálhraust síðan. Ég hef verið svo hraust að ég var áttræð þegar ég í fyrsta sinn steig inn fyrir þröskuld á sjúkrahúsi. Það var ekki neinn óskapar skurður. Það var bara verið að lagfæra annað augað sem var far- ið að skemmast," segir Þorbjörg. Þá hafði hún setið við saumavél í sextíu -v ár eða frá því að hún var nálægt tví- tugu og var send til Reykjavíkur. Þorbjörg er fædd í Papey en for- eldrar hennar voru Skaftfellingar. „Ég var kornabarn þegar foreldrar mínir fóru í land vegna veikinda föð- ur míns. Hann dó úr þessum veikind- um þegar ég var tveggja ára. Ég ólst „Þegar ég lít Hl baka yfir ævina þá finnst mér þessi hundrað ár hafa verið stuttur tfmi," segir Þorbjörg Jónsdóttlr sem verður 100 ára 30. apríl næstkom- andi. DV-mynd ÞÖK upp með móður minni sem hafði mig með sér allt sem hún fór. Hún vann fyrir sér sem vinnukona hjá bræð- rum sínum til skiptís." Þorbjörg kveðst muna vel eftir fermingardeginum sinum sem var í maí 1909. „Ég fermdist norður á Vopnafirði þar sem mamma var hjá frænda sinum. Við'fórum inn í þorp- ið til kirkju. Þetta var indæll dagur, sól og blessuð blíða. Þá tíðkuðust ekki fermingargjafir en mamma átti tvflembda á og hún gaf mér annað lambið undan ánni. Það var mín fermingargjöf rjg ég var sæl með það." Send á saumastofu til Reykjavíkur Átján ára var Þorbjörg send suður til Reykjavíkur á saumastofu þar sem saumuð voru herraföt. „Það voru saumastofur í Reykjavík sem danskir klæðskerar settu upp en ég var hjá íslenskum mönnum sem höfðu lært í Þýskalandi. Eftir tvö ár fór ég austur og ætlaði bara að fara snöggvast en það var nú aldeflis ekki. Þar lagði ég lykkju á leið mína og fór að hugsa um búskap." Maður Þorbjargar var Emil Þórð- arson og hófu þau búskap í Breið- dal. „Við bjuggum í gömlum torfbæ sem var ein baðstofa og eldhúskrók- ur. Þarna bjuggum við í 23 ár og ólum upp þrjú börn. Það þætti þröngt núna." Að sögn Þorbjargar var mikið um það áður fyrr að konur fengju saumakonur heim til sín til að sauma á börnin. „Eftir að ég var búin að gifta mig og var bundin við heimilið fór ég heim tfl kvennanna og sneið og mátaði en saumaði heima hjá mér. Ég saumaði alvegíyrir sveitina mína og meira en það." Þorbjörg missti manninn sinn 1952 og fjórum árum síðar flutti hún til Reykjavíkur ásamt dóttur sinni, Nönnu, sem hún býr með á Lauga- teig. Þorbjörg, sem er orðin lang- amma, telur að lítil börn hefðu meiri andlegan ávinning af því að vera meira með ömmum sínum og öfum heldur en þau eru nú. Sjálf lærði hún ýmislegt af ömmu sinni og var ekki nema þriggja ára þegar hún lærði fyrst að þekkja stafi í Nýja testa- menti ömmu sinnar en það var meö gotnesku letri. Núna er Þorbjörg hætt að geta lesið og getur lítiö horft á sjónvarp. „Svo er líkaminn orðinn eins og tuska. Maður þolir ekkert að reyna á sig en ég hressist mikið við þaö að geta komist út. Það hefur bara ekki verið hægt í vetur því tíðin hefur verið svo leiðinleg og mikfl hálka hér í kring." Þorbjörg ætlar ekki að kjósa í dag. „Þeir geta siglt sinn sjó án min. Ég er orðin steinleið á öllum talsmátan- um vegna þessara blessaðra kosn- inga." f
Beinir tenglar
