Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 96. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						14
FÖSTUDAGUR 28. APRÍL 1995
Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Stjórnarformaður og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON
Ritstjórar: JÓNAS KRISTJÁNSSON og ELLERT B. SCHRAM
Aðstoðarritstjóri: ELÍAS SNÆLAND JONSSON
Fréttastjórar: JÚNAS HARALDSSON og GUÐMUNDUR MAGNÚSSON
Auglýsingastjóri: PALL STEFANSSON
Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar: ÞVERHOLTI 11,
blaðaafgreiðsla, áskrift: ÞVERHOLTI 14, 105 RVlK. SlMI (91)563 2700
FAX: Auglýsingar: (91)563 2727 - aðrar deildir: (91)563 2999
GRÆN NUMER: Auglýsingar: 99-6272 Askrift: 99-6270
AKUREYRI: STRANDG. 25. SlMI: (96)25013. BLAÐAM.: (96)26613.
FAX: (96)11605
Setning, umbrot, mynda- og plötugerð:
ISAFOLDARPRENTSMIÐJA HF.
Prentun: ARVAKUR HF. - Áskriftarverð á mánuði 1550 kr. m/vsk.
Verð í lausasölu virka daga 150 kr. m/vsk. - Helgarblað 200 kr. m/vsk.
Átök um vexti
Sérfræðingar eru yfirleitt sammála um að veXtir muni
hækka eftir helgina í kjölfar þeirrar ákvörðunar Seðla-
bankans að hækka ávöxtunarkröfu kauptilboða um
0,55% í síðustu viku. Spádómarnir byggjast á því að Seðla-
bankinn hafi ekki gert annað en horfast í augu við fjár-
magnsmarkaðinn, spariskírsteini ríkissjóðs hafi ekki
hreyfst vegna lágrar ávöxtunar og raunvextir hafi hækk-
að á markaðnum í takt við lögmálið um framboð og eftir-
spurn. Bankarnir hljóti að fylgja á eftir.
Birgir ísleifur Gunnarsson seðlabankastjóri hefur við-
urkennt að ákvörðun Seðlabankans gangi á skjön við
stefnu fyrrverandi og núverandi ríkisstjórnar en segir
hins vegar hækkunina óumflýjanlega af þeirri einfóldu
ástæðu að spariskírteini ríkissjóðs hafi ekki selst, uppboð
á ríkisbréfum hafi verið treg og bankinn hafi tapað á
útgáfu ríkisvíxla. Þá má heldur ekki gleyma því að lánsfj-
ármarkaðurinn er nú í beinum tengslum við kjör á er-
lendum fjármagnsmörkuðum og kjörin hér heima eru
ekki samkeppnisfær fyrir fjárfesta.
Fjármálaráðherra og nýr bankamálaráðherra hafa
látið þá von í ljós að vextir hækki ekki þrátt fyrir hækk-
un Seðlabankans, enda hlýtur ríkissljórmn að hafa af
því áhyggjur ef almennir vextir hækka beint í kjölfarið
á sljómamynduninm. Það gengur þvert á stefnu ríkis-
stjórnarinnar og væntingar.
Vaxtahækkanir eru sömuleiðis mikið áhyggjuefni fyr-
ir allan almenning. Fram kom í kosnmgabaráttunni að
skuldir heimilanna hafa aukist gríðarlega á undanförn-
um misserum og ekki batnar sú skuldastaða þegar vext-
ir hækka og greiðslubyrðin þyngist.
Almenningur hefur einmitt gert sér vonir um að
stjórnarflokkar, sem virtust gera sér grein fyrir þessu
ástandi, mundu sameiginlega ganga í það verk að létta
á skuldabyrðunum með almennum ráðstöfunum, þar á
meðal lækkun vaxta. Satt að segja kemur vaxtahækkun,
nokkrum dögum eftir stjórnarmyndun, eins og köld
vatnsgusa framan í þessi sömu heimili sem bundu vonir
sínar við aðra þróun.
En óskhyggjan er eitt, raunveruleikinn er annað. Stað-
reyndin er sú að pólitíkusar eiga ekki og geta ekki leng-
ur verið með puttana í vaxtamálum með sama hætti og
áður. Að því leyti er umræðan um sjálfstæði Seðlabank-
ans og frjálsan fjármagnsmarkað timabær, samanber
ummæh Þrastar Olafssonar, formanns bankaráðs Seðla-
bankans, um að gera þurfi greinarmun á almennri
stefnumótun stjómmálamanna og ríkisstjórna annars
vegar og afskiptasemi þeirra og inngripum í lögmál mark-
aðarins hins vegar.
Allar þessar vangaveltur um hækkaða eða lækkaða
vexti eiga rót sína að rekja til stöðu ríkissjóðs. Ríkissjóð-
ur hefur verið rekinn með halla ár eftir ár og lánsfjárþörf-
in óseðjandi. Síðasta ríkisstiórn stundaði þann blekkmga-
leik að guma af því að erlendar skuldir færu lækkandi
en lét hjá líða að geta þess að skuldasöfnun innanlands
jókst að sama skapi. Endurteknar lántökur ríkissjóðs hjá
Seðlabankanum og útboð spariskírteina á fjármagns-
markaðnum eru að sjálfsögðu meginorsökin fyrir þensl-
unni í vaxtamálunum. Ef ríkisstjórnin vill halda vöxtun-
um niðri hefur hún ekki önnur ráð en það eitt að draga
úr útgjöldum ríkissjóðs og sinni eigin lánsfjárþörf.
,. Þetta er meginverkefni ríkisstjórnarinnar við undir-
búning fjárlaga fyrir næsta ár. ALlt tal Finns Ingólfsson-
ar um vaxtalækkanir er marklaust meðan ríkissjóður
sjálfur eyðir meiru en hann aflar.
EUert B. Schram
„Bandarikjamenn voru að berjast gegn kommúnismanum og vissu litiö sem ekkert um Vietnama sjálta,"
segir Gunnar m.a. í grein sinni. - Bandarískir borgarar fluttir frá Saigon í lok Víetnamstríðsins.
Hinn beiski bikar
Ein mestu umskipti í sögu 20.
aldar urðu fyrir réttum.20 árum
nú á sunnudag, þegar Víetnam-
stríðinu lauk endanlega með full-
um sigri Norður-Víetnama. Stríð-
inu lauk í öngþveiti og upplausn,
ofsahræðslu og niðurlægingu.
Þessi niðurlæging situr enn í
Bandaríkjamönnum og hefur litað
viðhorf þeirra til umheimsins - og
ekki síður til sjálfra sín - síðustu
20 ár. Þetta er það eina stríð sem
Bandaríkin hafa tapað. í kjölfarið
fylltust Bandaríkjamenn efasemd-
um um eigið ágæti, og allt þjóðfé-
lagið tók dýfu niður á við. Almenn-
ingur var vísvitandi blekktur og
margsvikinn í sambandi við Víet-
namstríðið, og það leiddi til slíks
klofnings þjóðarinnar að slíks eru
ekki dæmi síðan í borgarastríðinu
á 19. öld. Öll sú uppreisnarálda
ungs fólks, sem náði hámarki 1968,
er nátengd Víetnamstríðinu og öld-
urnar hefur enn ekki lægt
Upphaflð nær þó allt til 1946, þeg-
ar Bandaríkjamenn studdu Frakka
til að endurheimta nýlendur sínar
eftir hérnám Japana, en þeir urðu
beinir aðilar að baráttunni í Víet-
nams strax á árinu 1955, á srjórnar-
tíma Eisenhowers.
Kalda stríðið
Það raunalegasta við þetta stríð
var að það snerist í rauninni aldrei
um Víetnam. Þetta var eitt af lepp-
stríðum kalda stríðsins, Banda-
ríkjamenn voru aö berjast gegn
kommúnismanum og vissu lítið
sem ekkert um Víetnama sjálfa.
Það sem þeir voru að berjast gegn
var hugmyndin um hinn alvonda
kommúnisma samkvæmt hug-
'myndum manna um 1960 og eink-
um gegn útþenslu Kína, sem á þeim
tíma var talið aö væri sama tóbak-
ið og Sovétríkin.
Þessi risar hefðu gert með sér
samsæri um að leggja allan heim-
inn undir kommúnismann, og ef
Víetnam félli myndu öll önnur lönd
Asíu fara sömu leið. Þetta var
þannig eins konar trúarbragða-
stríð, og á það var ekki hlustað að
Kjallariiui
Gunnar Eyþórsson
blaðamaður
Víetnama á vergang, eyðilögðu
stóran hluta akurlendis lahdsins
og gerðu stór svæði óbyggileg.
Sjálfir misstu þeir 58 þúsund menn,
sem þeir syrgja sáran enn í dag í
einhvers konar sam-þjóðernislegri
sjálfsmeðaumkun, enda þótt um
þriðjungur þessara 58 þúsunda hafi
falhð fyrir þeirra eigin vopnum. Á
það er aldrei minnst.
Kaflaskil
Allt var þetta til einskis. Fram
að þessum tíma höfðu Bandaríkin
alltaf haft sigur, sjálfsvitund
Bandaríkjamanna var nátengd því
að þeir væru framtíðin, þeirra gildi
væru algild, og það góða, sem þeir
væru fulltrúar fyrir, mundi ævin-
lega sigra. En æska landsins gerði
uppreisn, bandarískt þjóðfélag
breyttist og hefur ekki jafnað sig
„Persaflóastríðið dugði ekki til að
lækna sálarkreppuna eftir Víetnam. 30.
apríl 1975 er tímamótadagsetning í
bandarískri sögu, þar með urðu kafla-
skil. Sigurgangan sem hófst í síðari
heimsstyrjöldinni var á enda."
Víetnamar væru einfaldlega að
halda áfram sjálfstæðisbaráttu
sinni, sem hafði byrjað gegn Japön-
um og haldið áfram gegn Frökkum
og síðan Bandaríkjunum.
Skipting Víetnams í suður og
norður var alltaf vopnahléslína,
þær kosningar sem átti aö halda
eftir ósigur Frakka 1954 voru aldrei
haldnar því að allir vissu að Ho
Chi Minh mundi sigra með yfir-
burðum, og þar með kommúnism-
inn.
í nafni þessarar heilögu baráttu
drápu Bandaríkjamenn á að giska
þrjár milljómr manna í Víetnam,
vörpuðu fleiri tonnum af sprengj-
um en notaðar voru á öllum víg-
stöðvum í allri heimsstyrjöldinni
síðari, neyddu allt að sjö milljónir
enn í dag.
Hinir herskárri reyna að endur-
skrifa söguna og kenna fjölmiðlum
um að hafa haft sigurinn af Banda-
ríkjunum. En sigur var einfaldlega
óhugsandi, nema þá með kjarn-
orkustríði við Kína og Sovétríkin,
ef sigur skyldi kalla.
•Lygar ráðamanna á þeim tima
eru ekki gleymdar, og Persaflóa-
stríðið dugði ekki til að lækna sál-
arkreppuna eftir Víetnam. 30. apríl
1975 er tímamótadagsetning í
bandarískri sögu, þar með urðu
kaflaskil. Sigurgangan sem hófst í
síðari heimsstyijöldinni var á
enda. Þann beiska bikar hafa
Bandaríkjamenn verið að bergja í
botn síðustu 20 ár.
Gunnar Eyþórsson
Skodanir aiuiarra
Stóru ordin að vestan
„Fyrir allmörgum vikum kynntu frambjóðendur
SjálfstæðisflokksinsíVestfjarðákjördæmihugmynd-
ir sínar um breytta fiskveiðistefnu... Þegar leið á
kosningabaráttuna lýstu frambjóðendur Sjálfstæðis-
flokksins í Vestfjarðakjördæmi því yfir, að þeir
myndu ekki styðja ríkisstjórn, sem hefði ekki á
stefnuskrá sinni umtalsverðar breytingar á fisk-
veiðistefnunni... Voru þetta einungis innantóm orð
fyrir kosningar? Er ekki kominn tími til, að fram-
bjóðendur Sjálfstæðisflokksins í Vestfjarðakjördæmi
geri kjósendum sínum grein fyrir því, hvers vegna
þeir stóðu ekki við stóru orðin?"
Úr forystgrein Mbl. 26. april
Gjaldeyrísstreymi úr landí
,,Gríðarlegt útstreymi gjaldeyris hefur verið úr
landinu og gjaldeyrisforðinn í lok mars var hinn
lægsti frá 1985. Þá var gengi krónunnar látið fljóta,
nú stendur það fast. Gjaldeyrisforðinn var í lok
mars um 18 milljarðar, hafði lækkað um 2 milljarða
frá því í lok síðasta árs en í milhtíðinni hefur ríkis-
sjóður tekið erlent lán upp á 10 milljarða króna sem
greinilega er þegar búið að ráðstafa."
Kristján Kristjánsson í Viöskiptablaðinu 26. april
Brýnt að ná erlendri fjárf estingu
„A ársfundi Seðlabanka íslands, sem haldinn var
sl. mánudag, kom fram að gjaldeyrisvarasjóður
landsmanna hefur rýrnað um 11 milljarða
króna...Eitt mesta vandamál íslenska efhahags-
kerfisins um þessar mundir er að það laðar ekki að
sér erlenda fjárfestingu. Hjá öllum þjóðum, sem við
berum okkur saman við, er erlend fjárfesting styrk
stoð í efhahagskerfinu. Eitt brýnasta verkefnið er
að búa svo um hnútana að hér verði breyting á, ef
íslenska efnahagskerfið á aö verða fullgilt í alþjóð-
legu efnahagsumhverfi."
Úr forystugrein Timans 26. april
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40