Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 96. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						FÖSTUDAGUR 28. APRÍL 1995
15
„Enduruppgötvun"
asamstarfs
Það er þakkarvert að frjáls fé-
lagasamtök fá af og til hingað til
lands fyrirlesara úr hópi hug-
myndaauðugra fræðimanna, sem
þora að þræða nýjar brautir í
greiningu sinni á viðfangsefnun-
um, serja fram nýjar kenningar og
örva aðra til gagnrýni. í flokki
slíkra hugsuða er Christopher Co-
ker, lektor við London School of
Economics, sem Samtök um vest-
ræna samvinnu buðu okkur að
hlusta á 22. apríl sl.
Viðfangsefni fræðimannsins var:
„Gjáin, sem breikkar miUi Banda-
ríkjanna og Evrórpu, og áhrif
hennar á tilvist Atlantshafsbanda-
lagsins."
Sú kenning Cokers ér áhtamál,
að Bandaríkin séu að breytast úr
stórveldi í venjulegt ríki og að at-
hygli þeirra og áhugi beinist nú
KjáUaiinn
Dr. Hannes Jónsson
fyrrv. sendiherra
„Havanaráðstefna SÞ1947-48 náði ekki
þeim árangri að gera Alþjóðaviðskipta-
stofnun SÞ að veruleika. Nú hafa rúm-
lega 120 ríki sameinast um hana."
Efnahagsbandalög takmarkaðra landsvæöa, eins og t.d. ESB, kynnu
smátt og smátt að verða úrelt og óþörf, segir m.a. í greininni.
vestur yfir Kyrrahafið en frá ríkj-
um Evrópu.
Eigi að síður var greining hans á
hinni alþjóðlegu þróun undanfarið
og kenningar hans allrar athygh'
verðar. Þær eru líklegar til að auka
skilning á alþjóðamálum og milli-
ríkjasamskiptum sem stjórnast
hafa af gildum og hagsmunum
ríkja.
Hreyfiöfl alþjóðamála
Nýjar hugmyndir eru grunn-
hreyfiafl breytinga, en misjafnlega
örar breytingar eru einkennandi
fyrir alþjóðamál frá einu tímabili
til annars. Dæmin um þetta er að
finna hvarvetna í atburðarás nú-
tíðar og fortíðar. Kenning Cokers
um þörf ríkja og bandalaga til að
„enduruppgötva" sig, móta sig upp
á nýtt, eflast vegna breyttra tíma
og þarfa, er trúverðug.
Coker dró þó ekki þá rökréttu
ályktun af greiningu sinni að land-
svæðasamtök ríkja, sem hefðu
horfið nýlega, eins og Sovétríkja-
sambandið, Warsjárbandalagið og
Sambandsríki Júgóslavíu, eða önn-
ur landsvæðasamtök, sem líklegt
vær að mundu riðlast vegna
breyttra aðstæðna, eins og t.d. ESB
og jafnvel NATO, kölluðu á að al-
þjóðasamfélagið „enduruppgötv-
aði" sig og efldi, yfirtæki hlutverk
landsvæðasamtaka og endurskil-
greindi það í víðfeðmu alþjóðlegu
samhengi og samstarfi.
Alþjóöa- fremur en
landsvæðahyggja
Árið 1994 geymir góða vísbend-
ingu um, að þessi þróun sé í gangi.
í apríl 1994 varð samkomulag um,
að Alþjóða viðskiptastofnunin
(WTO) skyldi reist á grunni GATT,
sem 23 ríki stofhuðu upphaflega
1948. WTO tók til starfa 1. janúar
1995. Havanaráðstefna SÞ 1947^8
náðiekki þeim árangri að gera Al-
þjóða viðskiptastofhun SÞ að veru-
leika. Nú hafa rúmlega 120 ríki
sameinast um hana. Nái hún til-
gangi sínum verða efnahagsbanda-
lög takmarkaðra landsvæða, eins
og t.d. ESB, smátt og smátt úrelt
og óþörf.
Á sama hátt gæti alþjóðasamfé-
lagið, SÞ og Öryggisráð þess, „end-
uruppgötvað" sig og hlutverk sitt.
Þá yrðu samtökin sá virki öryggis-
vörður friðar og framfara sem þeim
í upphafi var ætlað að verða.
Þessar hugmyndir eru veruleiki
í dag. Breytingar, sem á eftir gætu
komið, eru sumar skammt undan,
aðrar lengra fram í framtíðinni.
Skipan alþjóðamála frýs ekki föst
í klakahöU kyrrstöðu. Kall tímans
er alþjóðleg fremur en takmörkuð
landsvæðabundin samvinna ríkja í
sókn þeirra til varanlegs friðar og
framfara.
Hannes Jónsson
Hata Islendingar börní
7
/
í Morgunblaðinu fyrr á þessu ári
birtist mikil grein eftir Kristínu
M. Baldursdóttur og nefndist
„Kjarnafjölskyldan í kreppu". Þar
er rætt um eina af máttarstoðum
samfélagsins, en furðulegt er hve
lítil viðbrögð hafa sést við um-
ræðuefninu. Ég vil þakka þessa
umfjöllun og reyna að vekja á
henni frekari athygli.
Fjandsamlegt börnum
Greinin sjálf hefst reyndar á
"þessum orðum: „Þingheimur
stendur gjarnan á öndinni yfir
kvóta- og hvalamálum, stóriðju og
evrópsku efnhagssvæði, en sjaldan
hafa langar ræður verið haldnar
um málefni fjölskyldunnar í ísl.
þingsölum".
í grein þessari er vitnað í ýmsa
sem hafa í störfum komið nærri
málum fjölskyldunnar. Þeir eru
Sigrún Júlíusdóttir lektor, Högni
Óskarssosn geölæknir, Baldur
Kristjánsson sálfr., sr. Þorvaldur
Karl Helgason og Ólafur Ólafsson-
landlæknir o.fl. Heimildin er bækl-
ingur útgefinn af landlækni og
nefhist: Mannvernd í velferðar-
þjóðfélagi.
Þarna kemur m.a. fram eftirfar-
Kjallarinn
frá söluskálum". Afleiðing: „Vitað
er að óöryggi, vanlíðan og van-
ræksla á bernskuárum á sinn þátt
í ráðvillu og óhamingju ungmenna.
Þetta getur birst í sjálfseyðileggj-
andi hegðun eða árásarhneigð og
orðið samfélaginu dýrkeypt".
í framhaldi: „Þegar rætt er í
fjölmiðlum um vandræðaunghnga,
eða sjúkdóma af völdum rangra
lífshátta, fær þjóðin nær undan-
tekningalaust að vita hversu mikið
má skoða frá ýmsum sjónarhorn-
um. Niðurstaða hennar er þó ein
og hún er þessi: Ráðamenn Islend-
inga hafa um langt skeið verið svo
uppteknir af að stjórna „undir-
stööuatvinnuvegunum" að málefni
fjölskyldunnar hafa lítt komist þar
að. Það er ekki út í bláinn þegar
samfélagið hefur verið nefht „Fé-
lagsmálastofhun fyrirtækjanna".
Nú eru komnar til manns einar
2 til 3 kynslóðir sem farið hafa að
Jón Kjartansson
frá Pálmholti
form. Leigjendasamtakanna
andi: „Fjórðungur barna sjö ára og
yngri og 64% barna á aldrinum
7-12 ára ganga sjálfala á daginn"
og „feður smábarna vinna einum
vikudegi lengur en aðrir karlmenn
og 75% smábarnamæðra vinna ut-
an heiniilis".
Einnig:   „fjórðungur   daglegrar
neyslu barna og unglinga kemur
„Ráðamenn íslendinga hafa um langt
skeið verið svo uppteknir af að stjórna
„undirstöðuatvinnuvegunum" að mál-
efni fjölskyldunnar hafa lítt komist þar
að."
þeir kosti samfélagið". Niðurstaða:
„íslenskt samfélag virðist, þegar
öllu er á botninn hvolft, nokkuð
fjandsamlegt börnum."
Félagsmálastofnun
fyrirtækjanna
Hér er því miður ekkert rúm til
að endurbirta greinina, en hana
verulegu leyti á mis við eðlilegt
uppeldi, ekki síst vegna rangrar
stefnu í húsnæðismálum. Afleið-
ingarnar blasa við úti um allt sam-
félagið.
Jón Kjartansson
Jón H. Magnússon, IBg-
Iræðingur VSÍ.
Meðog
ámóti
Breytirtg á vinnulöggjöfirffli
Nauðsynlegt
„Leikreglur
um vinnu-
stö^anir,
sem settar
yoru með lög-
um um stétt-
arfélög og
vinnudeilur
árið 1938,
voru rniðaðar
við aðstæður
á almennum
vinnumarkaði þá. Á þessum tæp-
lega 60 árum hafa orðið slikar
breyiirigar á vmnumarkaðinum
að ohjákvæmilegt er að endur-
skoða reglurnar með tilliti til
breyttra tima og aðstæðna.
Af hálfu talsmanna verkalýðs-
hreyfmgarinnar hefur gjarnan
verið lögð áhersla á að verkfalls-
rétturinn væri neyðarréttur, sem
væri ekki heitt fyrr en öll sund
væru lokuð. Flest verkalýðsfélög
hafa haft þetta í heiðri en önnur
félög, og þá oft félög vellaunaðra
smáhópa, hafa farið ótæpilega
með þennan rétt.
Það þarf að auka ábyrgð samn-
ingsaðila á vinnumarkaðinum á
gerð og samþykkt kjarasatnninga
pg torvelda smáhópum að fara;
með verkföílum gegn þeirri
launastefhu sem heildarsamtök
vinnumarkaöarins marka. Tak-
marka þarf rétt smáhópa til aö
lama starfsemi fjölmennra
vinnustaða og jafnvel loka land-
inu. Það er óeðlilegt að þegar jafn
alvarleg ákvörðun er tekm og að
boða vérkfall að félagsmönnum
sé ekki gefinn kostur á því að
greiða atkvæöi í ahnennri at-
kvæðagreiðslu um það hvort fara
eigi í verkfall, heldur sé ákvörðun
tekin af fámennum hápi félags-
manna, svoköDuðu trúnaðar-
mannaráðí."
Vandasamt
„Endur-
skoðuh á
vinnulöggjöf-
inni er hið
besta mál.
Engin löggjöf
er svo heilög
að hana megi
ekki endur-
skoða annað
slagið. Sam-
tök     launa-
fólks i landinu hafe líka verið fús
til þess að eiga þátt í slíkri vinnu
og vil ég minna á hóp sem fyrr-
verandi félagsmálaráðherra
skipaði til að skoða þessi mál. Sá
hópur hefur þegar komið saman
nokkrum sihnum og virtist mér
starfið ganga með ágæíum. Þaö
kemur því á óvart að sjá stefnuyf-
irlýsingu ríkisstiárnarinnar, þar
sem það er sett á oddinn að end-
urskoða vinnulöggjöfina.
Það er eitt sem mér þykir sér-
staklega varasamt í stefnuyfir-
lýsingunni en þar er þaö sagt
markmiðið að auka áhrif ein-
staklinga i stéttarfélögum. Þaðer
ekki stjórnvalda að hlutást til um
innri málefhi stéttarféíaga og get-
ur hreinlega tahst brot á sara-
þykktum Alþjóoavinnuraála-
skrifstofunnar, sem íslenska ríkð
er bundiö af, en þar er lagt bann
við slíkri ihlutun.
Um vald fámennra hópa til að
stöðva atvinnustarfsemi er það
svo að við Mum við félagafrelsi
þannig að fóiki er heimilt að
stofha stéttarfélög til stuðnings
kröfura sínum. Erfitt er að setja
reglur um stærð hóþa í þessu
sambandi án þess að ráðast að
félagafrelsinu sem er grundvall-
'armanhréttindi. Á dreifoum og
ðvenju litlum vinnumarkaði, eins
og beim íslenska, getur þetta ver-
iðsérstaklegavandasamt."  -kaa
Bpymíw   HlöéversdólHr,
löfllraiíingur ASi.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40