Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 1. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						Laugardaginn 31. okt. 1935

ÞJÖÐVILJINN

ic Konungrlega leikhúsið í Kauj>-

mannahöfn byrjaði 10. okt. að sýna

hina frægu rússnesku óperu, »Kater-

ina Ismajlova* eftir Dmitri Sjo-

stokovitsj. í Rússlandi heitir ó-

peran  »Lady Macbeth fra Minsk«.

it Kjell Abell er sá leikritahöf-

undur Dana, sení mesta frægð hefir

getið sér I ár. Leikrit hans »Melodi-

en, der blev væk« (Sönglagið, sern

hvarf) hefir nú verið sýnt y'fir 400

sinnum i röð í Riddersalen 1 Kauj)-

mannahöfn. Aldrei áður hefir nokk-

urt leikrit verið sýnt svo lengi í

röð á nokkru leikhíísí á Norðurlönd-

um. Og nú hefir »Konunglega leik-

húsið« tekið nýtt leikrit eftir hann

tíl Ieiks. Það heitir »Eva aftjener

sin Barnepligt«. Mun bráðlega sagt

nánar frá þessum leikritum í blað-

inu.   '

•fc Það hefir nú fcngist staðfest-

jng- í erl. fréttum, að uppreisnar-

raenn hafi eftir töku San Sebastian

skotið fjölda kaþólskra presta, sem

voru af baskaættum og fylgdu

stjórninni að málum. — f Granada

hafa uppreisnarmenn eftir að haf.i

ráðið niðurlögum allra verkamanna-

foringja og starfsmanna verkalýðs-

íélaganna, snöið sér gegn frimðrui-

um. Nú slðustu dagana, hafa fjölda

márgir frímúrarar verið skotnir.

Erímúraraforingjarnir urðu sjálfir

að grafa grafir sínar, áður en þeir

voru skotnir.

ic   Sovétstjói'iiin   í tkraími  hefir

lagt fram 1 300 000 rúblur til þess að

' umbreyta   barnaleikhúsinu    Gorki   í

Kiev. Leikhúsið mun fá nýtísku leik-

svið.

¦fc ÁTIar rafniH^nsstöðvar Sovét-

lýðveldanna gáfu 5 miljarði, 300

miljónir kilóvattstunda á siðustu 3

mánuðum ársins 1935. A sama tíma í

ár gefa þær 1 miijarð fleiri kílóvatt-

stundir.

^r 106 nýir skólar verða reistir íi

.þessu ári í Leningrad. P. 1. okt. voru

72 þeirra fullreistir.

ir í sambandi við 7. nóveinber há-

tíðina verða 150—175 hljómleikar

haldnir 1 Moskva.

AlþýditsamlÞaiitlsþiiigiið

tmdir merkjum emingarinnar gegn íhaldi ©g fasisma

Þing Alpýðusambands íslands, hið 13. í röðinni

var sett í fyrrakvöld. Þingið sækja fulltrúar frá

Jaf naðarmannaf élögum og f rá Verklýðsf élögumvíðs-

vegar um landið. Pingið er því fyrst og fremst ping

Alþýðusambands Islands, sem verklýðssambands.

Þetta sambandsþing er lang fjölmennasti fulltrúa-

fundur, sem íslensk verklýðssamtök nokkru sinni

enda bíða þessa þings fleiri, vandasamari

en   nokknrs   annars   þings

hafa háð,

og   þýðingarmeiri   mál,

Áíþýðusambandsins

Veganesti fiilltrúanna..

Undirbúningurinn unciir þetta

sambandsþing hefir verið víð-

tækari og almennari, en nokkru.

sinni fyr, svo að hvert einasta

verklýðsfélag landsins innan

sem utan Alþýðusambandsins,

hefir rætt þau mál, sem fyrir

þinginu liggja. Félögin hafa í

tugatali gert samþyktir og á-

skoranir til þingsins um fjölda

mála. Verklýðsfélögunum. hefir

verið það ljóst, að afstaða

þessa, þings til þeirra verk-

eí'na, sem n,ú bíða verklýðs-

ins í hagsmunabaráttunni, getur

haft úrslitaþýðingu í þeirri bar-

áttu, sem framundan er.

Skal nú drepið á helstu málin

og afstöðu, verklýðsí'élaganna til

þeirra,

Samfylkhigin.

Mál málanna.

Eining verkalýðsins* baráttan

gegn erfðaféndum hinna vinn-

andi stétta, hin sanrfylkta her-

væðing verkalýðsms giegn. íhaldi

og fasismia, hefir verið mál mál-

anna, {fcpgamiðjan í ó'Uum und-

irbúningi verklýðshreyf ingarinn-

ar í'yrir þetta þing;. Tugir verk-

lýðsfélaga, með þúsundum með-

lima hafa lýst því yfir og gert

ákveðnar samþyktir, þar sem

þess er krafist, að eining verka-

lýðsins verði borin fram til sig-

urs á Sambandsþinginu. Eining

verkalýðsins undir merkjum Al-

þýðusambands Islands.

Hér skulu aðeins nefnd nokk-

ur verklýðsfélög, sem gert hafa.

samþyktir, er krefjast þess af

fulltmum sínum;, að þeir beiti

áhrifum sínum til þess að ein-

mg verkaJýðsins nái fram að

ganga.

Verkamannafél,agið Dagsbrún

samþykti s, 1. vo.r áskorun til Ai-

þýðuiflokksins og Kommúnista-

flokksins um. að hefja þeg'ar í

sfcað sameiginlega baráttu, fyrir

hag'smunamálum verkalýðsins

Iðja í'élag- verksmiðjufólks,

Starfstúlknafélagið Sókn, Félag

járniðnaðarmanna, Verzlunar-

mannafélagið og fleiri félög inn-

an Alþýðusainband,sins í Rvík

haf a gert samskonar samþylctir,

ýmist til vinstri flokkanna

þrig-gja eða beint til Alþýðusam-

bandsþingsins. Auk þess hafa

mörg iðnfélög' í Reyk.iavík lýst

því yfir, að þau teldu einingu

verkalý&ins í Alþýðusamband-

inu' æskilegustu og- sjálfsögðustu

I,eiðina til þess að sameina öll

verklýðsfélög- landsins, jafn-

framt því sem þau hafa skorað

á Sambandsþingið, að breyta

skipulagi Alþýðusambandsins

svo að slík sameining gæti orð-

ið að veruleika.

öll verklýðsfélög í Vestmanna-

eyjnm,   allur  Alþýðuflokkurinn

og Kommúnistaf'lokkurinn, háfa

gert með sér samning, um að

beita sér fyrir einingu á Sam-

bandsþinginu., Verkamannafél.

Hlíf í Hafnarfirði hefir og sam-

þykt samskonar áskorun til,

þingsins. Verklýðsfélögin á

Siglufírði, Verkamannafélagið á

Húsavík, .Sauðárkróki, Eyrar-

bakka og fleiri stöðum hafa

fylkt sér uíidir merki einingar-

innar.

Fjöl.di verklýðsfundia, fyr og

seinnai, og- all,ir uinnendur frelsis

og lýðrEeðis í landinu standa sem

órjúfandi f'ylking með einingu

verkalýðsins, einingu sem þýðir*

rothógg á a]t einræðisnazistar

brölt afturhaldsins.

öll, hagsmunabarátta íslenzkr-

ar ailþýðu; undanfairin ár, hefir

verið háð í anda hinnar fórn-

fúsu baráttu og; samheldni, sem

aðeins var hugsanleg vegna, ríks

skilnings fólksins á mætti ein-

ingarinnar.

Hverjir eru á móti einingu

verkalýðisiins? Afturhaldið, afæt-

urnar, sem sjá í einingu ujndir-

stéttanna, tortímingui yfirráða

sinna, afsal þúsund ára ráns-

fengs. Yfirstéttin sér í samfylk-

ingunni rofa fyrir nýju ríki, ríki

verkalýðsins, þar sem vinnan,

frelsið og almenn velmegun ræð-

ur ríkjum.

Afturhaldið þekkir mátt ein-

inigarinnar., Hún er upphafið að

lokaþættinum í baráttu þess um

að viðhalda yfirráðum auðvalds-

ins.

Hverjir eru þeir í röðum

verkalýðsins, sem dirfast að

standa gegn einingu fól,ksins?

E'r nokkur hluti foringjanna í

verklýðssamtökunum á móti ein,-

ingunni? Ef svo er, þá verða þeir

leystir af hólmi, Þm samfylking-

in er málstaðw fólksins og mál-

staður folksins sigrar.

1 blíiðinu á morgun munu að-

almál þingsins, önnur en eining-

in, vinnulöggjöfin og alþýðu-

trygwingarnar, verða tekin fyrir.

Hafld pér heyrí

NYJU ÍSLENSKD

PLOTURNAR

Ugnjhti, hú veit Eg,

I Riobamba,

TOP ÍISÍ 08 IJÚFA mU

Fást einnig á nólum

HLJÓÐFÆRAHÚSIÐ

Bankastræli 7

SUK.                                                   SUK.

Kvöldskemmtim

í K. R-húsinn í kvöid klukkan 9

Dagskrá:                                  (

Ræða: Guðmundur Vigfússon.                         ,

Upplestur: Jóhannes úr Kötlum.

Ðans.                                                   •  :#?•• '¦¦'•¦

HljómsTeit hússins spiiar.

Stjórn SUK.

Dúfur   í   Andakíl

Smásaga eftir Amálie Pettersen f. Schwanenf liigel

Það var nú á þeim djögu,m, þeg-ar gag-nfræðapróf

var eitthvað, og fyrir stúlkur var það eitthvað alveg

óvenjujegt.

Og; pabbi hafði fundið upp á því, að ég skyWi taka

ga,gnfræðapróf. Frænkunum fanst það hneykslaniegt,

því til hvers áttu stúlktT almeint, og Amalia sérstak-

lega,, að íaka slíkt próf, sem einung-is var til handa

pil.tum, alveg- eins og síðar buxur, ótryggð og muhn-

tóbak.

Pabbi sagði að það gæti ven'ð gott að hafa það.

Frærikurnar spurðp: tilhvers?

Með aldrinum hefi ég freistast til að spyrja eins og

fi-ænkurnar.

En, pabbi lét ekki undan, Ég varð að fara á gagn-

fræðaskólanámskeið, og það varð til þess, að sex af

vinsíúlkum mínnm fóru líka. Við vorum sjö, yndis-

legar stelpi.r á geigjuskeiðinu, almennt kallaðiar »sjö-

stirnið«, sem gerðum það, sem: við gátum til áð gera

ke,nnarana örvænting-arfulla.

Fn þrátt fyrir allt, höfðum við svo mikið af eðlis-

gáfum, að okkur tckst að slarka fram úr námsgrein-

unurn. Aðéins í einni þeirra vorum við aumkunarvexð-

ar: teikningu..,ö, elskulegi Antonius Fischer, sem við

köiluðum »hopsablýantinn«, fyrirgefðu okkur í gröf

þinni, þar sem þú loks fékst þann frið, sem við aJdrei

unnum þér.

Af hverju og hversvegna Antonius hafði lagt það

fyrir sig; að verða teiknikennari skil ég ekki enn þann

dag í d,ag;. Hann hafði víst aðeins óljósa hugmynd um

hvað teikning- var. Pessi grindhoraði gamli pipar-

sveinn var alveg- óhæfur kennari. Hann var skotspónn

fyndni ckkar, elskulegt skóhifífl, en okkur var vel við

hann fyrir það, hve góður hann var við sínar brötlegu

systur. Um stjórnsemi í kenslustundum hans var ekki

að ræða. Væri hann í góðu skapi fengujn við hann til

að. gera vísur. Væri il,t í honum settum við alt á ann-

an endann með ólátum. Ég" sé h,ann eninþá í anda,,

standandi á miðju gólfi og núa saman hönd,unum svo

brakaði í qg segja með röddu, sem líka brakaði í:

— Og þið þykist vera fuHorðnar stúlkur, koranar

af besta fólki bæjarins. Slíkir óþektarangar sem þið

eruð, semi ætti að hýða ,það eruð þið! Vitið þið ekki,

að í sumar kemuir sá dagur, að þiö verðið að g-era

grein fyrir lærdómi ykka,r? Vitáð þið ekki að á því

byggist framtíð ykkar? Eg- segi bara það, þið teiknið

prýðileg-a.

Þetta seinasta varð varla tekið sem hól, því við

teifenuðum alt annað en pirýðilega-

Og nú nálgaðist »dagurinn mikli«, og skelfingin

gxeip okkur.

Við gátum skrópað í teikningu, og þegar við að-

gættum hvaö okkur hafði orðið ág;engt hjá »hopsa-

blýantinum«, þá fanst okkur við verða. að skrópa.

En hamingjan góða, hvílíkt þjóðarhneyksli, ef' að

»sjöstirnið« skrópaði í teikningu við gagnfræðapróf.

Við, sem vorum blómin í bæjarins ^hring^ samstirni

bæjarins göfugustu nafna. Hinn öfundisjúki almúgi

mundi halda gleðihátíð, en höfðingjarnir klæðast sekk

og ösku, og við gætum hvergi látið sjá okkur öðruvísi

en verða að spéi.                  ,

Að skólastjórinin mujidi fara í gröfina af skömm,

var bara hugguna,rairiði fyrir okkur, en við hefðum

vel getað u.nnað honum öðrum dauðdaga, sem ekki

hefði verið eins kvalafulluir fyrir — okkur.

Jú, þetta var dálagleg teikning.

Hér varð að hafast eitthvað að.

Við sátum í herbergi Minku Battenbergs og ígrund-

uðum málið. Enginn kunni nein ráð.

Þá sagði ég:

En að við sendum konginu.m bænarskjal.

Hinar sex horfðu skilningslaust á mig. Þær héldu

auðsýnilega að ég væri orðin vitskert, eða gerði gys

að öllu saman.,

Eg fullvissaði þær um, afi þetta vserí eina ráðið.

Ekki kannske að skrifa, konginum sjálfumi en ráðiv

neytinu, því það væri ráðuneytið sem ákvæði — kong-

urinn bara stráði sandinuan á. Þær hvíuðu ajlar upp,

og veltust um. Ó, hugsið ykkur! Skrifa, fcirkjumála-,

ráðuneytinu! Eg greip fram1 í, að verra eii ástandið

væri nú, gæti það ekki orðið. — Og þeir geta þó ekki

sett okkur í syartholið. Og einmitt þetta,,, að sleppa'

við slíka, hegningu^ hvatti þær svq, að við ákváðum

að vinna eið að því, að segja þetta engum. Við sóruni

við náttúrufræði Sörensens og æru okkar.

Nefnd v:ar kosin til að semja bænarskjalið. Við kus-

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4