Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 1. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						Laugardaginn 31. okt. 1935
ÞJÖÐVILJINN
ic Konungrlega leikhúsið í Kauj>-
mannahöfn byrjaði 10. okt. að sýna
hina frægu rússnesku óperu, »Kater-
ina Ismajlova* eftir Dmitri Sjo-
stokovitsj. í Rússlandi heitir ó-
peran  »Lady Macbeth fra Minsk«.
it Kjell Abell er sá leikritahöf-
undur Dana, sení mesta frægð hefir
getið sér I ár. Leikrit hans »Melodi-
en, der blev væk« (Sönglagið, sern
hvarf) hefir nú verið sýnt y'fir 400
sinnum i röð í Riddersalen 1 Kauj)-
mannahöfn. Aldrei áður hefir nokk-
urt leikrit verið sýnt svo lengi í
röð á nokkru leikhíísí á Norðurlönd-
um. Og nú hefir »Konunglega leik-
húsið« tekið nýtt leikrit eftir hann
tíl Ieiks. Það heitir »Eva aftjener
sin Barnepligt«. Mun bráðlega sagt
nánar frá þessum leikritum í blað-
inu.   '
•fc Það hefir nú fcngist staðfest-
jng- í erl. fréttum, að uppreisnar-
raenn hafi eftir töku San Sebastian
skotið fjölda kaþólskra presta, sem
voru af baskaættum og fylgdu
stjórninni að málum. — f Granada
hafa uppreisnarmenn eftir að haf.i
ráðið niðurlögum allra verkamanna-
foringja og starfsmanna verkalýðs-
íélaganna, snöið sér gegn frimðrui-
um. Nú slðustu dagana, hafa fjölda
márgir frímúrarar verið skotnir.
Erímúraraforingjarnir urðu sjálfir
að grafa grafir sínar, áður en þeir
voru skotnir.
ic   Sovétstjói'iiin   í tkraími  hefir
lagt fram 1 300 000 rúblur til þess að
' umbreyta   barnaleikhúsinu    Gorki   í
Kiev. Leikhúsið mun fá nýtísku leik-
svið.
¦fc ÁTIar rafniH^nsstöðvar Sovét-
lýðveldanna gáfu 5 miljarði, 300
miljónir kilóvattstunda á siðustu 3
mánuðum ársins 1935. A sama tíma í
ár gefa þær 1 miijarð fleiri kílóvatt-
stundir.
^r 106 nýir skólar verða reistir íi
.þessu ári í Leningrad. P. 1. okt. voru
72 þeirra fullreistir.
ir í sambandi við 7. nóveinber há-
tíðina verða 150—175 hljómleikar
haldnir 1 Moskva.
AlþýditsamlÞaiitlsþiiigiið
tmdir merkjum emingarinnar gegn íhaldi ©g fasisma
Þing Alpýðusambands íslands, hið 13. í röðinni
var sett í fyrrakvöld. Þingið sækja fulltrúar frá
Jaf naðarmannaf élögum og f rá Verklýðsf élögumvíðs-
vegar um landið. Pingið er því fyrst og fremst ping
Alþýðusambands Islands, sem verklýðssambands.
Þetta sambandsþing er lang fjölmennasti fulltrúa-
fundur, sem íslensk verklýðssamtök nokkru sinni
enda bíða þessa þings fleiri, vandasamari
en   nokknrs   annars   þings
hafa háð,
og   þýðingarmeiri   mál,
Áíþýðusambandsins
Veganesti fiilltrúanna..
Undirbúningurinn unciir þetta
sambandsþing hefir verið víð-
tækari og almennari, en nokkru.
sinni fyr, svo að hvert einasta
verklýðsfélag landsins innan
sem utan Alþýðusambandsins,
hefir rætt þau mál, sem fyrir
þinginu liggja. Félögin hafa í
tugatali gert samþyktir og á-
skoranir til þingsins um fjölda
mála. Verklýðsfélögunum. hefir
verið það ljóst, að afstaða
þessa, þings til þeirra verk-
eí'na, sem n,ú bíða verklýðs-
ins í hagsmunabaráttunni, getur
haft úrslitaþýðingu í þeirri bar-
áttu, sem framundan er.
Skal nú drepið á helstu málin
og afstöðu, verklýðsí'élaganna til
þeirra,
Samfylkhigin.
Mál málanna.
Eining verkalýðsins* baráttan
gegn erfðaféndum hinna vinn-
andi stétta, hin sanrfylkta her-
væðing verkalýðsms giegn. íhaldi
og fasismia, hefir verið mál mál-
anna, {fcpgamiðjan í ó'Uum und-
irbúningi verklýðshreyf ingarinn-
ar í'yrir þetta þing;. Tugir verk-
lýðsfélaga, með þúsundum með-
lima hafa lýst því yfir og gert
ákveðnar samþyktir, þar sem
þess er krafist, að eining verka-
lýðsins verði borin fram til sig-
urs á Sambandsþinginu. Eining
verkalýðsins undir merkjum Al-
þýðusambands Islands.
Hér skulu aðeins nefnd nokk-
ur verklýðsfélög, sem gert hafa.
samþyktir, er krefjast þess af
fulltmum sínum;, að þeir beiti
áhrifum sínum til þess að ein-
mg verkaJýðsins nái fram að
ganga.
Verkamannafél,agið Dagsbrún
samþykti s, 1. vo.r áskorun til Ai-
þýðuiflokksins og Kommúnista-
flokksins um. að hefja þeg'ar í
sfcað sameiginlega baráttu, fyrir
hag'smunamálum verkalýðsins
Iðja í'élag- verksmiðjufólks,
Starfstúlknafélagið Sókn, Félag
járniðnaðarmanna, Verzlunar-
mannafélagið og fleiri félög inn-
an Alþýðusainband,sins í Rvík
haf a gert samskonar samþylctir,
ýmist til vinstri flokkanna
þrig-gja eða beint til Alþýðusam-
bandsþingsins. Auk þess hafa
mörg iðnfélög' í Reyk.iavík lýst
því yfir, að þau teldu einingu
verkalý&ins í Alþýðusamband-
inu' æskilegustu og- sjálfsögðustu
I,eiðina til þess að sameina öll
verklýðsfélög- landsins, jafn-
framt því sem þau hafa skorað
á Sambandsþingið, að breyta
skipulagi Alþýðusambandsins
svo að slík sameining gæti orð-
ið að veruleika.
öll verklýðsfélög í Vestmanna-
eyjnm,   allur  Alþýðuflokkurinn
og Kommúnistaf'lokkurinn, háfa
gert með sér samning, um að
beita sér fyrir einingu á Sam-
bandsþinginu., Verkamannafél.
Hlíf í Hafnarfirði hefir og sam-
þykt samskonar áskorun til,
þingsins. Verklýðsfélögin á
Siglufírði, Verkamannafélagið á
Húsavík, .Sauðárkróki, Eyrar-
bakka og fleiri stöðum hafa
fylkt sér uíidir merki einingar-
innar.
Fjöl.di verklýðsfundia, fyr og
seinnai, og- all,ir uinnendur frelsis
og lýðrEeðis í landinu standa sem
órjúfandi f'ylking með einingu
verkalýðsins, einingu sem þýðir*
rothógg á a]t einræðisnazistar
brölt afturhaldsins.
öll, hagsmunabarátta íslenzkr-
ar ailþýðu; undanfairin ár, hefir
verið háð í anda hinnar fórn-
fúsu baráttu og; samheldni, sem
aðeins var hugsanleg vegna, ríks
skilnings fólksins á mætti ein-
ingarinnar.
Hverjir eru á móti einingu
verkalýðisiins? Afturhaldið, afæt-
urnar, sem sjá í einingu ujndir-
stéttanna, tortímingui yfirráða
sinna, afsal þúsund ára ráns-
fengs. Yfirstéttin sér í samfylk-
ingunni rofa fyrir nýju ríki, ríki
verkalýðsins, þar sem vinnan,
frelsið og almenn velmegun ræð-
ur ríkjum.
Afturhaldið þekkir mátt ein-
inigarinnar., Hún er upphafið að
lokaþættinum í baráttu þess um
að viðhalda yfirráðum auðvalds-
ins.
Hverjir eru þeir í röðum
verkalýðsins, sem dirfast að
standa gegn einingu fól,ksins?
E'r nokkur hluti foringjanna í
verklýðssamtökunum á móti ein,-
ingunni? Ef svo er, þá verða þeir
leystir af hólmi, Þm samfylking-
in er málstaðw fólksins og mál-
staður folksins sigrar.
1 blíiðinu á morgun munu að-
almál þingsins, önnur en eining-
in, vinnulöggjöfin og alþýðu-
trygwingarnar, verða tekin fyrir.
Hafld pér heyrí
NYJU ÍSLENSKD
PLOTURNAR
Ugnjhti, hú veit Eg,
I Riobamba,
TOP ÍISÍ 08 IJÚFA mU
Fást einnig á nólum
HLJÓÐFÆRAHÚSIÐ
Bankastræli 7
SUK.                                                   SUK.
Kvöldskemmtim
í K. R-húsinn í kvöid klukkan 9
Dagskrá:                                  (
Ræða: Guðmundur Vigfússon.                         ,
Upplestur: Jóhannes úr Kötlum.
Ðans.                                                   •  :#?•• '¦¦'•¦
HljómsTeit hússins spiiar.
Stjórn SUK.
Dúfur   í   Andakíl
Smásaga eftir Amálie Pettersen f. Schwanenf liigel
Það var nú á þeim djögu,m, þeg-ar gag-nfræðapróf
var eitthvað, og fyrir stúlkur var það eitthvað alveg
óvenjujegt.
Og; pabbi hafði fundið upp á því, að ég skyWi taka
ga,gnfræðapróf. Frænkunum fanst það hneykslaniegt,
því til hvers áttu stúlktT almeint, og Amalia sérstak-
lega,, að íaka slíkt próf, sem einung-is var til handa
pil.tum, alveg- eins og síðar buxur, ótryggð og muhn-
tóbak.
Pabbi sagði að það gæti ven'ð gott að hafa það.
Frærikurnar spurðp: tilhvers?
Með aldrinum hefi ég freistast til að spyrja eins og
fi-ænkurnar.
En, pabbi lét ekki undan, Ég varð að fara á gagn-
fræðaskólanámskeið, og það varð til þess, að sex af
vinsíúlkum mínnm fóru líka. Við vorum sjö, yndis-
legar stelpi.r á geigjuskeiðinu, almennt kallaðiar »sjö-
stirnið«, sem gerðum það, sem: við gátum til áð gera
ke,nnarana örvænting-arfulla.
Fn þrátt fyrir allt, höfðum við svo mikið af eðlis-
gáfum, að okkur tckst að slarka fram úr námsgrein-
unurn. Aðéins í einni þeirra vorum við aumkunarvexð-
ar: teikningu..,ö, elskulegi Antonius Fischer, sem við
köiluðum »hopsablýantinn«, fyrirgefðu okkur í gröf
þinni, þar sem þú loks fékst þann frið, sem við aJdrei
unnum þér.
Af hverju og hversvegna Antonius hafði lagt það
fyrir sig; að verða teiknikennari skil ég ekki enn þann
dag í d,ag;. Hann hafði víst aðeins óljósa hugmynd um
hvað teikning- var. Pessi grindhoraði gamli pipar-
sveinn var alveg- óhæfur kennari. Hann var skotspónn
fyndni ckkar, elskulegt skóhifífl, en okkur var vel við
hann fyrir það, hve góður hann var við sínar brötlegu
systur. Um stjórnsemi í kenslustundum hans var ekki
að ræða. Væri hann í góðu skapi fengujn við hann til
að. gera vísur. Væri il,t í honum settum við alt á ann-
an endann með ólátum. Ég" sé h,ann eninþá í anda,,
standandi á miðju gólfi og núa saman hönd,unum svo
brakaði í qg segja með röddu, sem líka brakaði í:
— Og þið þykist vera fuHorðnar stúlkur, koranar
af besta fólki bæjarins. Slíkir óþektarangar sem þið
eruð, semi ætti að hýða ,það eruð þið! Vitið þið ekki,
að í sumar kemuir sá dagur, að þiö verðið að g-era
grein fyrir lærdómi ykka,r? Vitáð þið ekki að á því
byggist framtíð ykkar? Eg- segi bara það, þið teiknið
prýðileg-a.
Þetta seinasta varð varla tekið sem hól, því við
teifenuðum alt annað en pirýðilega-
Og nú nálgaðist »dagurinn mikli«, og skelfingin
gxeip okkur.
Við gátum skrópað í teikningu, og þegar við að-
gættum hvaö okkur hafði orðið ág;engt hjá »hopsa-
blýantinum«, þá fanst okkur við verða. að skrópa.
En hamingjan góða, hvílíkt þjóðarhneyksli, ef' að
»sjöstirnið« skrópaði í teikningu við gagnfræðapróf.
Við, sem vorum blómin í bæjarins ^hring^ samstirni
bæjarins göfugustu nafna. Hinn öfundisjúki almúgi
mundi halda gleðihátíð, en höfðingjarnir klæðast sekk
og ösku, og við gætum hvergi látið sjá okkur öðruvísi
en verða að spéi.                  ,
Að skólastjórinin mujidi fara í gröfina af skömm,
var bara hugguna,rairiði fyrir okkur, en við hefðum
vel getað u.nnað honum öðrum dauðdaga, sem ekki
hefði verið eins kvalafulluir fyrir — okkur.
Jú, þetta var dálagleg teikning.
Hér varð að hafast eitthvað að.
Við sátum í herbergi Minku Battenbergs og ígrund-
uðum málið. Enginn kunni nein ráð.
Þá sagði ég:
En að við sendum konginu.m bænarskjal.
Hinar sex horfðu skilningslaust á mig. Þær héldu
auðsýnilega að ég væri orðin vitskert, eða gerði gys
að öllu saman.,
Eg fullvissaði þær um, afi þetta vserí eina ráðið.
Ekki kannske að skrifa, konginum sjálfumi en ráðiv
neytinu, því það væri ráðuneytið sem ákvæði — kong-
urinn bara stráði sandinuan á. Þær hvíuðu ajlar upp,
og veltust um. Ó, hugsið ykkur! Skrifa, fcirkjumála-,
ráðuneytinu! Eg greip fram1 í, að verra eii ástandið
væri nú, gæti það ekki orðið. — Og þeir geta þó ekki
sett okkur í syartholið. Og einmitt þetta,,, að sleppa'
við slíka, hegningu^ hvatti þær svq, að við ákváðum
að vinna eið að því, að segja þetta engum. Við sóruni
við náttúrufræði Sörensens og æru okkar.
Nefnd v:ar kosin til að semja bænarskjalið. Við kus-
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4