Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						Föstudagurinn    2.   júlí    1937.
ÞJOÐVILJINN
Heimssýningin   i   París.
Franska afturhaldið gerði alt sem það gat tii að tefja
Ojv hindra imdirbúniiig hennar.
Frá öilum löndum heims hefir fólk streymt á heimssýninguna í París í sumar.
Slíkar sýningar vekja altaf mikla athygli. En að ýmsu leyti stendur sérstaklega á
með Parísarsýninguna í ár. Undirbúningur hennar varð að stórpólitísku máli. And-
stæðingar stjórnar Leon Blums, frönsku afturhaldsflokkarnir og auðjötnarnir, gerðu
alt sem þeir gátu til að tefja og hindra undirbúning sýningarinnar, í þeim til"
gangi að skaða stjórnina. Það var því stór sigur fyrir stjórnAlþýðufylkingarinnar,
að það tókst að opna sýninguna því sem næst á tilsettum tima. Fer hér á eftir lýsing
erlends blaðamanns á sýningunni.

Heimssýningin í París. — Til vinstri sést sýningavhöll Þýskalands, til  hcegri er Sovéthöllin.
Þegar komið er inn á sýning-
arsvæðið gegnu,m, Frocadero-
hliðið og gengið niður .hin breiðn
þrep, blasa yi auganu litir og
fánar allra helstu landa heims-
ins. Og til hliðar í þessari fögru
hringsjá rísa sýningarhallir
Sovét-lýðveldanna og Þýskalands
hvor gegnt annari. — Annars-
vegar Sovét-höllin með himin-
gnæft líneski iðnaðarverka-
mannsins og samyrkjukonunnar.
sem tákn um frelsun mann-
kynsins og jafnrétti kynjanna.
— Hinsyegar sýningarhöll
Þýskalands, krýnd ríkiserhinum
þýska, ránfuglinum, sem orðinn
var að tákni kúgunar og ofbeld-
is, jafnvel áður en klær hans
voru skrýddar aierki hakakross-
ins. Til hægri og vinstri vió
þessar hallir rísa svo byggingar
Jugoslavíu, Hollands, spænska
lýðveldisins, Danmerkur, Aust-
urríkis og Egyptalands í lækk-
andi reisn. Hinsvegar Signu
standa sýningarhús Bretlands,
Belgíu, Sviss og ltalíu„ sem virð-
ast lítil og lágvaxin í nálægð
Eiffelturnsins, sem teygir sig
þar út í ómælið.
Þessi hringsýn er fyrst mæt-
ir auganu gefur okkur líka
skilning á markmiði þessarar
sýningar. Og hvernig var það?
Áður en við fóru,m gegnum
Trocadéro-hliðið, komum við þá
ekki að friðarturninum, þar sem
eftirfarandi áletru,n er skráð á
mörgum tungumálumi: »A1-
þjóðasamvinna fyrir friðinn« —
Jú, sannarlega komu,n> við þar.
Og þessi sýning á framar öllu
öðru að bregða upp fyrir okkur
íriðsamlegri samvinnu allra
þjóða fyrir framföruim. mann-
kynsins.
Erlendu, sýningardeildirnar
eru þó engan veginn alt sem
þarna er aó sjá, Á hægri bakka
Signu er uppfyndingahöllin, og
stórt safn fyrir nútímalist, hin-
um megin er sýningardeild
flutningatækja, handiðju- mið-
stöðin, menningar- og uppeldis-
höllin og sýningarhús ýmsra
franskra héraða og nýlendna.
Á Signubökkum stendur hin
fagra sýningarhöll franska
verklýðssambandsins, með lang-
veggina skreytta kalkmyndum
og hinni stoltu, áletran: Frióur,
hagsæld og frelsi! — stórvaxin
hersýning mannlegs erfiðis!
Maðuj* skyldí ekki láta fælast
af gálgakrossinum á þýsku tujn-
byggingunni eða hinum »þeys-
andi riddara« framan við ítölsku,
sýningarhöllina — þessu tvennu,
sem sérstaklega á að túlka anda
fasismans. — Þegar gengið er,
gegnum sýningarhallir þessara
ríkja á ekki hugurinn fyrst og
fremst að beinast að stjórnar-
völdu,numi, heldur til þjóðanna,
fólksins sjálfs, sem skapað hefir
þessa sýningar-muni.
Hyersu fátæklegar og íítil-
sigldar ertl ekki þessar fasist-
isku ofbeldisstjórnir, einmitt
þar sem þær reyna að túlka sín
eigin markmið og stefnu, hversu
innantómar og litlausar »heið-
u,rshallirnar«, myndlistin kyrk-
ingsleg cg'eftirgerð. — Hversu,
tóm og köld er ekki þessi bygg-
ingarlist . . . Og þó, ef betur er
aðgætt, á bak við þetta ytra
borð, uppgötvum við fólk með
gáfur og hæfileika, sem fa,sism^
anum ekki tókst að kæfa. Vefn-
aðar- og glervörurnar ítölsku,
verkfæri og Ijósfræðitæki Þýska-
lands, sem fylla hvern sýningar-
gest aðdáun — eiga ekkert skylt
við fasismann — þær eru, til
þrátt fyrir hann,.
Manni verður undarlega inn-
anbrjosts, þegar maðuir fer ujn
hinar ýmsu nýlendudeildir. Þær
eru í sýningarhöllum allra ný-
lenduríkjanna valdar og skipu-
lagðar með meiri eða minni
smekkvísi. Þó skarar nýlendu-
deild »hins rómverska heims-
veldis« fram úr öllum öðrum í
onærgætni og hrottaskap. Það
er eins og hver sýningarhlutUir
þar sé ataður blóði ótalinna kyn-
slóða blökkumanna —og í vitund
þess er ekki hægt að gleðjast yf-
ir þessum fögru mu,num,. Og þó
er þett sýning á auðæfum þess-
arar veraldar, auðæfum, sem
sósíaliisminn er kallaður til að
leysa úr ánauð og gefa mann-
kyninu til óskiptra afnota.
I sýningarhöll sovétanna —
öðlumst við nýfct viðhorf, nýja
lausn á þessu þráLáta umhugs-
unarefni um manninn og vinn-
una — framleiðslu, eign og af-
not hlutanna. Þar er líka lang-
mest aösókn. Aftur og aftur
verður að loka sýningarhöll,inni
um stimdarsakir, og þó er kvart-
að yfir því að ekki vinnist rúm
né tími til nógui grandgæfilegrar
skoðunar     á   sýningarmunu.m,
vegna þess að aðsóknin og
þrengslin séu, svo mikil. Þó er
sýningarhöll Sovétanna ekki
eins skrautleg og glæst og t. d.
sú belgiska, hún hefir ekki jafn
viðhafnarmikið flatþak og sú
þýska. — Hún hefir yfirleitt
ekkert, sem sérstaklega er gert
til þess að »draga að«, þar er
ekkert gimsteinasafn, ekkert
skemtilegt og viðfeldið kaffihús
eins og í sýningarhöllum Aust-
urríkis og Sviss, meira að segja
kvikmyndasalurinn var enn ekki
tekinn til, starfa.
Allur þessi mannf jöldi, se,m
stendur í löngum röðum fyrir
framan inngang Sovéthallarinn-
ar þó að leita þar að einhverju
sérstökui, sem hann getur hvergi
annarsstaðar séð. Fólk fer þang*-
að til að fá svar við áleitnustu
spurn nútímans. Það vill sjá,
hversu, verkafólkið á sjötta hluta
jarðarinnur hefir búið um sig,
það vill sjá framleiðslu, sem er
sköpuð án atvinnurekenda, arð-
ráns, kreppu og atvinnuleysis.
Það vill fá að vita hvernig sköp-
uð er velmegun,, sem ekki bygg-
ist á f átækt annara.
Mörgum er heimsóknin í sýn-
ingarhöll sovétanna hin fyrstu
kynni, er þeir hafa af sosialism^
anum.    ,
Hér ríkir líka annar geðblær
en í hinnm sýningarhöllumum —,
mnnirnir eru skoðaðir í fjálg-
leik og þögu,lli athugun og svip-
ur verkamannanna og bænd-
anna logar af stærilæti, þegar
þeir eru að skoða framleiðslu,
Sovét-ríkjanna. Það er auðráð-
ið af svipbrigðum þeirra, að
þeim finst ekki að hér sé eitt-
hvert fjarlægt land, þeim óvið-
komandi. — Nei, hér eiga þeir
heima, alt, sem hér er sýnt frá
uppbyggingu sósíalismans er
líka þeirra eigið.
Sýningarhöll sovétanna varp-
ar líka nýju, skilningsljósi á það,
hversvegna stjórnir fasistaríkj-
anna hafa gert alt, sem unt er
til að hindra ,að gestir frá þeirra
löndum heimsæktu, sýninguna og
hafa jafnvel algerlega bannað
það með allskonar undanbrögð-
um og krókaleiðumi.
Heimssýningin var ekki opn-
uð á þeim tíma, sem upphaflega
var tiltekinn, hún er jafnvel
vart fujlgerð enn, því að borg-
arastéttin kann þá list að svíkj-
ast u,xrí og spilla fyrir. Bygging-
arefni voru ekki afgreidd, verk-
takarnir þybbuðust gegn því að
fjölga verkamönnum við bygg-
ingarstarfið, með skipulagðri og
fágaðri sviksemi var egnt til ó-
eirða á sjálfum sýningarstaðn-
uni), blásin upp æsing út af því
að fánarnir, sem dregnir voru
við hún í »reisugildinu,« voru
skreyttir merkju,m samfylking-
arinnar, jafnvel efnt til verk-
falla af aftuirhaldssömum, starfs-
monnum. Og í hvert skipti
reyndu hægri blö'ðin með til-
hæfulausum æsingaskrifum að
tæla starfsmennina við bygging-
arstarfið til að lýsa yfir alls-
herjar verkfalli. Það var reynt
að skapa kvíða og ofboðsótta
meðal almennings. Til síðasta
dags var staðhæft, að sýningin
yrði yfirleitt ekki opnu,ð í sumar
— kannske aldrei. Svo langt var
gengið að í einu taumlausasta og
afturhaldssamasta sorpblaðinu
var farið að tala um íkveikju,
¦^ f hvíldai'lieimllnni og hressing-
arhœlum eins hins fegursta baðstað-
a,r Sovétríkjanna, Sotsji-Mazesta 4
Kákasusströndinni, hafa á þessu
sumri 7000 verkamenn dvalið lengri
og skemri tíma í sumarleyfum sín-
um. Unnið er stöðugt að nýbygging-
um hvíldarheimila í Sotsji og er gert
ráð fyrir að þetta ár geti um 100.000
manns notið þar hvíldar og hress-
ingar.
¦*• 188.000 ítalskir Terkamenn hafa
alls verið sendir til Abessiníu, Af
þeim hafa 1196 látið lifið og 7300»
snúið aftur heim til Italíu, þar af
30.000   á  slðustu   fimm   mánuðum.
ic Mussolini skrifaði-'nýlega írrein
í ítalska blaðið »Popolo d'ítalía«. Par
stendur m, a. þetta,: »Fyr eða síðar
mun það koma, í dagsins ljðs, sem nu
er mönnum hulið um atburðina &
Spáni. Þá mun það verða augljóst öll-
um heimi, að fasistahermennirnir
hafa á Spáni ritað nýtt blað hinnar
rómversku frægðarsögu«.
-^- Vandei'Telde, foringi belgiskra
jafnaðarmanna skrifaði nýlega grein
um samfylkinguna í aðalbláð jafnað-
armanna í Bruxelles, »Peuple«. Par
segir hann m. a.:
»Við megum aldrei gleyma því, að
rökrétt og ómissandi viðbót við kjör-
orð Kaj'ls Marx: »Öreigar allra landa,
sameinist«, er éinmitt þetta: »öreig-
ar  í hverju landi, sameinis!«
jc Faulhaber, þýskur kardináli, hélt
nýlega ræðu í Múnchen um skólamál.
Bar hann sig mjög upp undan ófrelsi
kristinna manna í Þýskalandi. »1
Frakklamdi, þar sem þó gyðingar og
frímúrarar eiga sæti í ríkisstjórninni*
er skólinn frjáls og afskiptalaus um
trúmál, en í Þýskalandi er langt frá
því  að  svo  sé«, sagði   Faulhaber.
Usigherjar!
Þeir sem vilja taka þátt í úti-
legu ungherja Um^helgina verða
að gefa sig fram við Jóhann
Guðmundsson í Bókayersluninní
HeimskringlUj, Laugaveg 38 í
dag.
STJÓRNIN.
Útbreiðið
Þj óS vilj anii.
sem eyða muíidi öllu þessu »sýn-
inga,rdóti« í Ijósum loga.
En þetta byggingarstarf,,
þetta risaafrek hepnaðist alt að
einu, — og það er fyrst og f remst
að þakka skyldurækni og ein-
beitni verkafólksins. Barátta
afturhaldsins gegn sýningunni
hefir einmitt gert hana að tákni
þess styrkleika, er samfylkingin
franska býr yfir.
Þessvegna hefir einmitt þessi
sýning eitthvað sérstakt fram
yfir aðrar samskonar sýningar.
Hún er sigur í bráttu,nni gegn
féndum, þjóðarinnar, sigur, sem
felur í sér möguleika og vísi til
nýrra sigra. Hún er sigur ein-
ingarinnar.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4