Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						P J 0 Ð V I L J I N N
Þriðjudagurinn 1. febrúar 1938.
pjdmnuiNN
Mftlgagn
Kommúnistaflokks    t
»
lilands.
Rltttjórh     Einar     Olgeirsson.
Rititjörn:  Bergitaðastræti  30.
Slmi 2270.
Afgreiösla og auglýsingaskrtí-
¦tofa: Laugaveg 38. Stml 2184.
Kemur    íit    alla    daga    nema
mfenudaga.
Askriftagjald á manuði:
Reykjavlk og nágrenni kr. 2,00.
Annarsstaöar a landinu kr. 1,25
1 lausasölu 10 aura eintakið.
Prentsmiðja J6ns Helgasonar,
Bergstaoagtrtetl 27, slmi 4200.
Kosningaúrslitin í Reykjavík
Ýms hægri öfl Alþýðuflokksins unnu á móti A-listanum og
hindruðu sigur hans. — En samvinna Kommúnistaflokksins
og Alþýöuflokksins markar tímamót í sögu verkalýðshreyf-
Kosningarnar.
Bæ j arst jórnakosningunum e.r
lokið að þessu sinni. Nú geta
menn áttað sig á árangri þeirra
í einstökum atriðum og á. al-
mennan mælikvarða.
Það, sem blasir fyrst og fremst
við, frá sjónarmiði verklýðsflokk
anna er að samfylkingin hefir
hvarvetna hepnast vel, þar sem
full einlægm' bjó að baki henn-
ar. Kosningarnar á Siglufirði og
Norðf irði sýna það best, að al-
þýðan getur lyft grettistökum,
ef hún er einhuga, og í rödum
kennar finnast engin þau 'ófl,
sem reyna ad dreifa átakimi og
spitta fyrir árangrin.um. Um
Vestmamiaeyjar gegnir að viissu
leytí svipuðu máli. Að vísu hefir
heildartala verklýðsflokkanna
nokkuð lækkað, en þeas verður
að gæta, að Framsókn hafði í
kjöri lista að þessu sinni, sem
fékk fleiri atkvæði en svarar
tapinu. Þorri þeirra manna, sem
nú kaus með Framsókn mun til
þessa haf a fylgt verkalýðnum
til kosninga, það sýnir kjörfylgi
íhaldsins.
Þannig sýna kosningamar báð
glögt, að samfylkingin hefir
hepnast best, þar sem hún var
komin lengst áleiðis og átti sér
'fengsta forsögu.
Hér í Reykjavík sýna kosn
ingaúrslitin hinsvegar ekki hinn
æskilega árangur samfylkingar-
innar. Ihaldið hélt velli og bætti
meira að segja við sig einu sætj.
En í raun og veru þarf reyk-
vísk alþýða ekki að undrast úr-
slitin. Andstaðan gegn samfylk-
ingunni meðal ýmsra af hægri
foringjum         Alþýðuflokksins,
skýrir málið til fulls. Og ef
dæma má eftir Alþýðublaðinu í
gær sést ekki betur, en að það
ætli að halda áfram að vera
einkafyrirtæki nokkurra eining-
arandstæðinga innan Alþýðu
flokksins, hvað svo semi flokk-
urinn sem; nájega heild kann að
segja.
Glæsilegust varð þó útkoman
á Siglufirði, þár sem verkalýð-
urinn komst í fyrsta sinni í
hreinan meirihluta, þar hefir
fylgi verklýðsflokkanna sýni-
lega vaxið mjög fá því í sumar.
Þó að ekki hafi enn komið tölur
úr öllum kaupstöðum við Eyja
f jörð, svo sem Dalvík og Glerár-
þorpi eru þó atkvæði, verklýðs-
flokkanna á þeim stöðuin ^ejn
talið hefir verið. orðin jafnhá
eða hærri en í allrj sýslunni við
kosningaraar í vor.
A   Siglufirði  á sawifylkingin
íngannnar.
Eining ,: verklýðsflokkanna
hefir sýnt mátt sinn í Hafna-r-
firði, Isafirði, Norðfirði og sér-
staklega Siglufirði. Staðreynd-
irnar tala sínu . óhrekjanlega
máli um að verklýðsflokkarriir
geta unnið saman og sigrað 'þsg-
ar þeir viaina, saman. Það er sér-
staklega, eftirtektarvert að em
mitt í þessum bæjum, þar sem
verkalýðurinn er í hreinum
meirihluta, gengur samfylking-
in vel og eðlilega., — og sigrar
algerlega í þeim. bæ, þar sem
fylgjendur einingarinnar éru
sterkastir í Alþýðuflokknum,
Siglufirði.
En hvernig stendur þá á að
eining verklýðsflokkanna skyldi
ekki, skapa þeim aukið fylgi í
Reykjavík?
Til þess liggja fyrst og fremst
eftirfarandi orsakir:
Samvinna flokkanna í Rvík
var samþykt á síðustu stundu og
með harðvítugri baráttu innan
Alþýðuflokksins, þar sem sam,-
vinna flokkanna úti á landi tókst
víclast hvar miklu, fyrr og var
nær einróma samþykt.
Þeir hægri foringjar, sem
beittu sér gegn samvinnunni
höfðu meirihluta í sambands-
stjórn og réðu þar með blaði
flokksiris og til -að byrja með
ræddu þeir a.lvarlega þann
möguleika, að beygja sig ekki
fyrir meirihluta fulltrúaráðsins,
heldur stilla upp sjálfir, sem sé
kljúfa Alþýðufokkinn, —¦ en frá
því var þó horfið. fyrir viturra
manna ráð.
En auðséð va,r frá^upphaíi,
ekki síst á afstöðu Alþýðublaðs-
ins, að þessir menn cskuðu ekki
eftir því að einingarli|sti.nn sigr-
aði, þar sem þeir þá g-engu út
frá því, að slíkur sigur yrði enn
ein sonnun fyrir nauðsyn og
réttmæti samfylkingár og sam-
einingar flokkanna. 1 samræmi
við þe&sar óskir var og fram-
koma ýmissa leiðandi hægri
manna í Alþýðuflokknum. Þann-
ig neitaði stjórn Sjómannafé-
lagsins   áð   skriifa undir ávarp
Með þriggja vikna starfi hefir samfylk-
ingin unnið mörg ný alpýðuatkvæði
í Reykjavík prátt fyrir alt.
400 af kjœesndum Framsóknar við bæjarstjóimarkosn-
ingarnar kusu verklýðsflokkana í vor, enda var Framsókn von-
laus þá. Um 150 andstæðingar sa,mfylkingarinnar í kringum
hægri, foringja Alþýðuflokksins hafa skilað auðu. Það eru sam-
tals 550 atkvæði. Þar við bætist vafalaust ekki svo lítill hópur
sem^ þeir Alþýðuflokksforingjar, sem: börðusit, á móti samfylking-
unni, hafa fengið til þess að sitja heima.
En A-listinn fékk aðeins rúmum 400 atkvæðum, minna en
Alþýðuflokkurinn og Kommúnistaflokkurinn fengu samanlagt í
vor.
Þannig e.r það sýnilegt, að með aðeins þriggja vikna starfi
hefir samfylkingm unnið mörg ný alþýðuatkvæði í Reykjavík,
þrátt fyrir baráttuna gegn listanum, leynt og ljóst af hálfu
hat,römmumstu andstæðinga einingarinnar í Alþýðuflokknum.
Hvað mætti þá gei*a með ársstarfi og samhentri baráttu
beggja flokksblaðanna.
einna lengstan aðdraganda og
árangurinn birtist í hinni glæsi-
legu valdatöku alþýðunnar í
bæjarstjórn Siglufjarðar.
Sé litið á þessar bæja- og
.sveitastjórnarkosningar        sem
heild verða þær að teljast spor
í átt,ina-fyrir alþýðu landsins og
einingu hennar. Þær sýna fyrst
og fremst að með fullri einingu
og nógu einlægum samstarfs-
vilja verklýðsflokkanna er hægt
að áorka miklu.
Það er ekki ósennilegt, að
Morgunblaðinu þyki ef til vill
tölur verklýðsflokkanna lágar
að þessu sinni, en það getur
huggað sig við það, að nálega
hálft sjöunda þúsund Reykvík-
inga tekur ekkert mark á
skraf i íhaldsblaðanna og N. dbl,
um Moskvavakl og aðrar lygar
þeirra.
Ríkiserfmginn
í Hollandi.
Framhald af 1. sidu.
nýfæddu prinsessu verður gefið.
Þjóðin heldur hátíð í dag, og á
morgun verður einnig almennur
frídagur um land alt. Barnið er
ljóshært og bláeygt og vegur 16
merkur.
Ungherjar!
A fimtudaginn kemur verð-
úr lesslofa Ungherjanna opn-
nð. Nánar auglýst á morgun
Stjórnin.
verklýðsfélaganna og á fundi
Verkakvennafélagsins Fram-
sókn ríkti hin skarpasta and-
staða gegn A-listanum, æst upp
af hægri foringjum. Vitanlegt
var um menn eins og Ölaf Frið-
riksson að þeir gengu manna á
milli og unnu gegn listanum. Og
kórónan á þessari skemdarstarf-
semi var framkoma, Alþýðu-
blaðsins, sem til að byrja með
var beinlínis fjandsamleg gegn
listanum, en, þegar á leið varð þó
blaðið að vinna nokkuö fyrir
listann sakir vaxandi krafna frá
fylgjendum flokksins um, það.
Hæt,tuleg:ast af þessari skemd-
arstarfsemi varð þó yfirlýsing
Stefáns Jóhanns í Alþýðublað-
inu 3 dögum fyrir kosningar.
Með jieirri yfirlýsingu var bein-
línis vegið aftan að listanum og
gert það, sem hægt var til að
spilla fyrir honum í augum al-
þýðu. Því sú yfhiýsing sagði
beinlínis: Við stöndum ekki við
riedttJ, sem við lofum, fyrir þess-
ar kosningai'. Það var von að
Morgunblaðið birti þessa yfii-
lýsingu orðrétta, og ritaði le'ð-
ara sína um hana það, sem eftir
var til kosmlnga. Ihaldsblöðin
gátu varla óskað sér be^ra efnis
í kcsningabaráttunni.
Samfara þessumi erfiðleikum
innan sinna eigin raða á svo
verklýðshreyfingin, sem skipaði
sér um A-listann, við íhaldiö að
etja með öllu Iœss sterka áhrifa-
valdi sem ekki hvað síst beitti
mútum og hótunum. a,uk hvers-
kyns blekkinga í þessari kosn-
ingabaráttu.
Það eir Iitlum efa bundið, að
hefði Alþýðublaðinu frá uppha.fi
verið einbeitt tjl að vinna að
sigri í kosningabaráttunni, hefði
forráðamenn Sjómannafélap si ns
og Verkakvennafélagsins tekið
ákveðna og drengilega afstöðu
með A-listanum, — þá hefði list-
inn. farið langt, m,eð að bæta
1000 atkvæðum við samanlagða
atkvæðatölu flokkanna í sumar.
Og það hefði ekki fyrst og
fremst stafað af áhrifum AI-
þýðublaðsins eða, þessara ein-
stöku manna, heMur hefði þá
hin álgera eining nm listann
haft geysilegt aðdráttarafl, þar
sem hinsvegar mótsetningarnar,
sem íhaldið nú gat sífelt bent á
og notfært, sér, hlutu að hrinda
frá þeim, sem tvíráðir voru.
Það má óhikað segja, að það,
að ekki skyldu komast að 6
menn af A-listanum, sé beinlín-
is þessari afstöðu hægri mann-
anna að kenna. Það vantaði rúm
130 atkvæði til þess að koma 6.
manni að, en yfir 150 seðlar
voru auðiiv'Og það þarf engum
getum að leiða að því, hvaðan
mestur hluti þeirra hefir stafað.
Harðvítugustu hægri mennirnir
einir — auk íhaldsins — höfðu
pólitískan hag af því, — út, frá
þröngu persónulegu sjónarmiði
— að A-listinn yvði ekki sigur-
Kosningaúrslitin.
FRAMH. AF 1. SIÐU.
futttríia.
Alþfl. og Framsókn 263 atkv.
5 fuUtrúa.
Sjálfst.eðisfl.'203 atkv. 4 full-
trúa.
Kosningaúrslit i
nokkrum   kanpstödum
BORGARNES:
A (Sjálfstiðisfl.) 144 atkv.
2 fulltrúa.
B.   (Alþýðufl., Framsókn, og
Kommfl.) H5 atkv. 3 futttrúa.
C.   (utan flokka) 7 atkv. eng-
a,n fulltrúa:.   t
STYKKISHOLMUR:
A (Sjálfstæðisfl.) 161 atkv.,
4 fulltrúa.
B (Alþý&u- og Fram.sóknarfl)
131 atkv. 3 fufltrúa.
PATREKSFJÖRÐUR:
' ^l (Alþýðufl) 132 atkv. 2 futt-
trúa.
B    (Framsóknarfl.)    62 atkv.
1  fulltrúa.
C (Sjálfstæðisfl.) 128 atkv. 2
fulltrúa.
HÚSAVIK:
A  (Framsóknarfl.)  131 atkv.
2  fulltrúa.
B (Alþjjðnf!.). 7U atkv. 1 full-
trúa.
C (Kommnmstafl.)  158 atkv.
3  fulltrúa.
D (Sjálfstíæð'sfl.) 95 atkv. 1
fulltrúa,
BLöNDUÓS:
A (Alþýðu- og Framsóknar-
fl.) 86 atkv. 2 fiilltrúa:
B (Sjálfstæðisfl. og Fram-'
sóknarf.l. 105 atkv. 3 fulltrúa.
KEFLAVIK:
A (Sjálfs+æðisfl.) 335 atkv. 3
fulltrúa,
B (Vcrklýðsfél.) 2U atkv. 2
fulltrúa.
EYRARBAKKI:
A (Verkamannaféla.<fið Bár-
an) 15A aikv. 3 fu'ltrúar.
B (Sjálfstæðisfl.) 154 atkv. 4
fulltrúar.
Hlutkesti réði úrslitunum.
STOKKSEYRI:
A (Alþýðufl. og Framsókti)
98 atkv. 3 fuUtrúa.
B (Kommúnistafl.) 31 atkv.
engan futttrúa.
C (Sjálfstæðisfl.) 140 atkv. 4
fulltrúa.
ESKIFJöRÐUR:
Kommúnistafl. og Alþýðufl).
86 atkv. 5 fuUtrúa.
Framsóknarflokkur 40 atkv.
2 fulltrúa.
SAUÐARKRÖKUR:
A (Alþýðufl., Kommúnistafl.
og Framsókn 276 at'kv. U fu'l-
trúa.
Blisti (Sjálfstæðisfl.) 202 at-
kv. 3 fulltrúa.
sæll    —    og    samkvæmt    því
breyttu Iseir.
Með tilliti til þessa, og s'vo til
hinnar harðvitugu baráttu, sem
heyja varð við blöð íhalds og
Framsóknar, mestmegnis rr.»*
einu dagblaði, þá verður að
segja það, að tekist hesfir að
halda mestöllu fylgi Alþýðu-
FRAMHALD A 4. SIÐU
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4