Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 84. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						6
i.'^'uX
ÞíJÓ#VIIiJ?INN
Fimmtudágnr:  14.   apríl   1949.6
• -
þlÓÐV
utjjofaudi: Sarjaeinlngarflokkur alþýðu — Sósíaliscaflokkui lnn
Ritatjórat: Magnús Kjartansson. 31gurður GuSmundsson (áb.>.
Fréttaritrtjórl: Jón Biarnason.
Blaðam.: Ar! Kárason, Magnúa TorfJ Ólaísson, Jónas ÁrnaBon.
Ritatjórn,   afgreiOsla,    auglýsingar,   prentsmlð}*,   SkólavörBii>
¦tig 18 — Simi 7500 (þrjar línur)
AtóriTíirvero'; kr. 12.00 á mánnfll —Lausasöiuverð 60 aur. eint
PrentsmiSja ÞJðSviljans h. f.
Bóíl&Iíataflokkurlnn, Þórsgötu 1 — Sími 7510 (þrjár línur)
Ofbeldislýðyr gegn asiálsiað íslands
Hætta á fasisma hér á lan'di var aldrei mikil af hinum
©pinbera nazistaflokk, sern hugðist gang'a feril þýzka naz-
istaflokksins til valda á Islandi. Raunveruleg nazisma
hætta á íslandi íhefur umi,^eggia..iftratuga skeið stafað af
sterkum ítökum sem nazistahHgsUnarháttur á í forustu
íhaldsflokksins sem uppneffiir'!sig Sjálfstæðisflokk. JÞetta
skildu aðalmenn íslenzku nazistahreyfingarinnar snemma
og tóku bann kost í stað bess að berjast vonlausri baráttu
gegn fyrirlitningu og einangr'ún' a'ð'hreiðra um sig í íhalds-
flokknum með fína nafninu.
Fyrir nokkrum dögum. var rifjað upp hér í blaðinu,
hvernig ofbeldishneigðin blossaði. upp í stjórn Sjálfstæð-
isflokksins 1932, er hann ögraði til óeirða með því að skera
niður í bæjarstjórn laun verst stöddu verkamanna Reykja-
víkur. Að því ibúnu fyrir'skipaði Óla'frrr' Thors, þá dóms
málahundadagaráðherra, að'handtaka skyldi án rannsókn-
ar 20—30 leiðtpga verkalýðsflokkanna , og lét stofna vopn-
að lið úr stjórnmálafélögumíhaldsinsí Reykjavík og kalla
það varalögreglu. Lögreglustjórinn í Reykjavík var Her
mann Jónasson. Hvað sem annars má um framkomu hans
segja, ber hann það hiklaust, að hann hafi neitað að fram
kvæma skipun yfirboðara síns, hins nazistiska dómsmála
ráðherra, sem hélt að stundin væri komin til að láta íhalds-
skrílinn í Reykjavík taka völdin, neitaði af því hann taldi
' sennilegt, að framkvæmd fyrirskipunarinnar hefði leitt
blóðbað yfir Reykjavík. Og Thórsarafíflið heyktist á valda
tökunni.
Með samanburði við þessa atburði sést bezt hve alvar-
legt ástandið er nú. í stáð sterks Framsóknarmanns situr
nú í embætti lögreglustjóra nazistiskt verkfæri hins naz
istíska dómsmálaráðherra . Bjarna Benedik'tssonar. Aftur
hefur lögreglu verið sigað á alþýðu, aftur hefur íhalds*
skríllinn í Reykjavík verið vopnaður og gefið nafnið vara-
lögregla, sjálft Morgunblaðið > upplýsir ,að hvítliðaskríllinn
. sé á tíunda hundrað mánns": Qg nú er mestöll forusta Al-
þýðuflokksins og Framscknárflokksins í innilegri sam-
vinnu við nazistaarm íhaldsflpkksins, fólkið í flokkunum
fhorfir agndofa á uppgjöf íeiðtoga sinna fyrir svartasta
afturhaldslýð landsins.           .   .  /
En verkalýðshreyfingin 'er margfalt sterkari nú en 1932.
Sósíalistaflokkurinn hafði ,ýegar, 1946 fimmtung þjó.ðar-
innar að baki sér og flokknum vex fylgi óðfluga. Reiði-
alda heilbrigðra afla úr stjémarflokkunum vegna landráða
hinnar bandarísku leppstjórnar;-ög tilraunanna til nazisma
innanlands   rís hærra  með hverjum degi. Ofbeldislið naz-
' istaarms Sjálfstæðisflokksins reiknar skakkt. Því mun
ekki takast að hrifsa völdin á íslandi, fremur en 1932.
Þjóðin skilur hættuna af landsölulblpkk íhaldsins og áhrifa-
manna Alþýðuflokksins og Framsóknar, og. mun mæta
þeirri hættu með einbeittri baráttu, heilbrigð öfl allra
flokka  samfylkja gegn  nazisiria   og  lahdráðum  og  neyta
'fyrsta tækifæris frjálsra kosnínga að sýhá Sjálfstæðis-
flokknum og samsékuni foringj(um annarra flokka hvað
það kostar að drýgja þá glæpi. gegn .sjálf^tæði og frelsi
íslendinga sem hin skuggalega afturhaldsklíka núverandi
. ríkisstjórnar hefur drýgt.                        , '[
Hvprki lögregluögranir; réttacofsóJoiir, 'bandatískar mút-
¦ ur né önnur aðstoð erlendra húsbænda; dugar hirru naz--
jstíska     ofibeldisliðí     íhaldsflokksihs.   -QfibélriisHðloy   sem:
Sæjarpostirinn
Þegar  $já!fstæðisflokk-
urinn var vopnaður til
að berja á Reykvíkingum
„Einn sekur", þ. e. einn sem
var í hvítliðahópi ríkisstjórriar-
innar 30. marz s.l., hefur sent
mér langt og ýtarlegt bréf úm
það þegar $jálfstæðisflokkurinn
var vopnaður og Alþingi fslend-
inga fyllt með dulbúnúm'hvít-'
liðum, og verða hér birtir nokkr
ir kaflar úr því. Fyrst lýsir
hann liðssöfnuninni o. £1. og
segir svo:
......Eg var einn þeirra sem
létu tilleiðast eftir mikinn áróð
ur vissra manna í $jálfstæðis-
flokknum, en þeir spöruðu ekki
góð loforð, m. a. tryggingu lög-
regluþjóna, sama rétt og þeir
o. m. fl."
•
$jálfstæðisflokkurinn
safnar liði í Holsteiri til
að ryðja Alþirigi!
„Mánudaginn 28. marz feng-
um við skipun um að. koma nið,-
ur í $jálfstæðishús kl. 7 um
kvöldið, (áður var búið að
segja okkur að vera til staðar
til að ryðja Alþingishúsið ef á
þyrfti að halda, hvenær sem
væri á nótt eða degi). Eg mætti
á tilteknum tíma og eftir
skamma stund var húsið orðið
fullskipað karlmönnum. Á með
an beðið var eftir frekari fyr-
irskipunum skemmtu menn sér
við'spil, •bjórdrykkju og við að
hlusta á útvarpsumræðurnar
um vantraust sósíalista á ríkis-
stjórnina. Þegar umræðunni í
Alþingi var lokið var valinn úr
hópur manna til að aðstoða
þingmenn $jálfstæðisflokksins
frá Alþingi út í $jálfstæðishús.
Var þá starfi okkar lokið það
kvöldið".
•
„Því aumari mannveru
hef ég ekki séð . . ."
„Þriðjudaginn 29. marz feng-
um við skipun um að vera mætt
ir kl. 7. Þetta kvöld v'ár ;rMM
einnig fullskipað mönnum er
sátu og spiluðu og biðu eftir
frekari fyrirskipunum.
Laust eftir miðnætti heyrðist
háreisti og rúðubrot, þustu þá
allir úr sætum sínum og til-
kynnt var að kommúnistar
væru að gera árás á húsið, en
þegar húsið loks var opnað
vorii úti fyrir Bjarni Ben. og
Ólafur Thórs í fylgd með lög-
regluþjónum, vopnuðum stórum
kylfum, og var strákalýður fýr
ir utan með ópum óg' grjótkasti.
Þegar Bjarni ogi Ólafftr -voru
komnir inn heyrði ég einhvern
segja frá því að Ólafur hefði
sagt við Bjarna,     um leið og
hann klappaði honum hug-
hreystandi á bakið: Nú þarftu
ekki að vera hræddur Bjarni,
hér eru okkar menn! Bjarna
mun heldur ekki hafa veitt af
hughreystingu, því aumari
mannveru hef ég ekki séð en
Bjarna Ben, þar sem hann stóð
að baki Ölafi Thórs meðan
han nvar að tala.
Þegar heim átti að halda úr
húsinu var strákahópur í hálf-
hring fyrir utan, var liðinu þá
fylkt, en ekki varð ég þess var
að til neinna átaka kæmi.
Strákalýðurinn mun hafa haft
veður af því að þeir Ól. Thórs
og Bjarni Ben. fóru út um bak-
dyrnar."
*
Hvítliðarnir sendir í
Alþingi  undir  stjórn
Sveinbjarnar   Hannes-
sonar.
Bréfritarinn     lýsir     morgni
hins örlagaríka dags 30. marz
s.l., en hvítliðið fékk fyrirmæli
rúrii að mæta kl. 9 um morgun-
irin í $jálfstæðishúsinu, — „en
þar var valið  úr það  lið  sem
átti  að  vera  í  Alþingishúsinu.
Voru það allt menn úr $jálf-
stæðisfélögunum   í    Reykjavík.
....   Eg  býst  við   að   margir
þeirra   séu   starfsmenn   bæjar-
ins, að minnsta kosti voru þeir
mjög handgengnir hverfisstjór-
um bæjarins.
Framhald á 9. síðu.
Sigurðardóttir
HÖFNIlí.
Búðanes fór á veiðar í fyrrakv.
Reykjafoss fór í gærmorgun. Þyr-
ill kom í gærmorgun. Kolaskipið
Nerva fór um hádegi í gær. Goða-
.fp^s fór áleiðis til Ameríku í gær.
Togarinn Paxi kom hingað í gær,
að búa sig á veiðar. Nokkrir fær-
eyskir kútterar komu hingað í gær.
ílSteferVörður þessa viku í Ingólfs-
apóteki, sími 1330.
BIKISSKIP:
Esja var á Isafirði í gærkvöld á
suðurleið. Hekla átti að fara frá
Reykjavík Kl. 24.00 í gærkvóld
vestur um land til Akureyrar.
Herðubreið er á Vestfjörðum.
Skjaldbreið var væntanleg til R-
víkur í gærkvöld. Þyrill er i
Reykjavík.
KIM S KI P :
Brúarfoss var í Vestmannaeyjum,
fór þaðan til Grimsby og Amst-
erdam í gær. Dettifoss er í Ant-
werpen. Fjallfoss var á Siglufirði,
fór þaðan í gærkvöld-tíl Antwerp-
'en. Goðafoss fór frá Rvík kl. 12.00
á hádegi í gær til N. Y. Lagarfoss
er í Frederikshavn. Reykjafoss var
i Hafnarfirði í gær. Selfoss er í
Noregi. TröHafoss kom til N. Y. 10.
4. frá Rvík. Vatnajökull er í Leith.
heykfist á nazistískri valdatöku-1932 er vonlaust um árang-
ur 1949, enda þótt því hafi lærzt að hafa ekki sterkan Fram-
sóknarmann lögreglustjóra í Reykjavík, heldur vikalipran
nazista. Alþýða. íslands, mætir hættunni með þeirri ein-
beittni og ró, sem tryggir sigur málstað hennar, málstað
lýðræðis,- framfara og sjálfstæðis; málstað' íslands..
Katla er í Rvík. Hertha er á Hólma
vík. Linda Pan kom til Rvikur 11.
4. frá'Ga-útabörg. Laura Dan lest-
ar í Hull 'og, Antwcrpen 18.—23. 4.
til-Reykjavikur. *.   •
Barnaskemmtun-verður haldin í
G.T.-húsintí aniian páskadag kl. 2
Til skemmtunar verður leikrit, gít
arspil,  söngur,  skrautsýning o. fl.
Næturákstur; 1 nótt annast B.S.R.
sími 1720, næturaksturinn, en síð-
an Hreyfill, sími 6633, til mánu-
dagsins 18. apríi, en aðfaranótt
þriðjudagsins- 19. annast hann
Litla bílstöðin, sími 1380.
Hjónunum Björgu
Sigurðardóttur og
Óskari Jónss., Mið-
túni 42, fæddist 13
marka sonur 4.
apríl.
Helgidagslæknar: Á skírdag: Guð-
mundur Björnsson, Lækjargötu 6B,
sími 5960. — Á föstudaginn langa:
Bjarni Oddsson, Sörlaskjóli 38,
sími 2658. Á páskadag: Úlfar Gunn
arsson, Suðurgötu 14, sími 81622.
Annan páskadag: Þórarinn Sveins
son, Reykjavegi 24, sími 2714.
1 dag verða gef
in saman í
hjónaband að
Staðastað         á
Snæfellsnesi,
ungfrú Áslaug
forstöðukona og
Haukur Hafstað bóndi í Vík,
Skagafirði. — Séra Þorgrímur Sig
urðsson gefur brúðhjónin saman.
—Næstkomandi laugardag verða
gefin saman í hjónaband af séra
Bjarna Jónssyni, Guðbjörg Aðal-
heiður Þorsteinsdóttir og Gunnar
Jónsson, sölumaður hjá Nathan og
Olsen. Heimili brúðhjónanna verð
ur á Eigilsgötu 12.
Gullfaxi kom frá
N. Y. á 9. tíman-
I um í gærkvöld.
Geysir er væntan-
legur frá Kaup-
¦ ¦  -  - ' rrianhahöfn         og
Prestvik.    siðdegls   á    laugardag.
Hekla er i Reykjavik. I   gær varv   ¦-
flogið   flf  Vestfjarða,   Austf jarða,":.
Vestmáhnaeyja, Kéflavíkur og Ak-
ureyi-ar.
G.  G."      ¦
Leiðréttlng.
1 kvæði Jóhannesar M. Straum-
lands, 80. Tiiar/, 1949, sem birt var
í Þjóðviljanum sl. sunnudag, hefur   .
orðið meinleg prentvilla í öðru er-
indi. Rétt er erindið þannig;
Islenzk þippt, ,sem  aldir  þungar,
— áldir mýrkar lögðu í dróma,
aðeins fáa ^ratugi
upp  nám"spretta  í  sólaryl,
yl   vors   frelsis,   og   að   nviu
íslenzkt þjóðlíf stóð i blóma:    ]
allt   skal  þetta  uhdirkastast     >,j^
urðarmánans glæfraspil.
Páll Isólfsson heldur fimmtu
orgeltónleika sína í Dómkirkjunni
í kvöld kl. 6,15. Viðfangsefni hans
verða þessi: Buxtehaude: Passac-
alia d-moll. Walther: Tilbrigði um
„Margt er manna bölið". J. S.
Bach: Púga h-moll. Tveir sálma-
forleikir: a) Faðir vor sem á himn
um ert. b) Ó, höfuð dreyra drifíð:
Preludia og fúga c-moll. Aðgangur
að tónleikunum er ókeypis.
Þjóðníðingar.
Gamall maður hefur sent blaðinu
eftirfarandi stöku, sem honum
hraut af munnl vi5 atburðina 30.
marz s.l.:
„Bölvaðir séu.ár og öld,
erigá miskuhn finhi,
þeir«sem  fyrir  fé  og völd
fórna móður sinni.
¦Útvarpið   í   dag:     s£t
!.^><          11.00 Messa í Dóm-   .
S^lV^Vw   kirkjunni        (séra
Bjarni        Jónsson    :
.Vigslubiskup).
15.15    Miðdegistón-
*leikár ®iJ9t!UKi:i'a) Concertö grosso
nr.   6   í^ g-moll   eftir   Handel.   b)
Þætti^'írif,/kQift'erkinu   „Draumur
Gerontiusar"    eftir   Elgar    (nýjar
plötur). ^19.30 Tonleikár:   Prelúdia
og fúga'eftiriBach: <plötur), 20;20 -
ÚtvarpshJiómj^|t^n       ,  (Þárapinn,
Guðmundsson  stjórnar).  a)   „Guð-,.
Fraöíífíöd ra' ilí áiriú'. í
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12