Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						Fijnamtudagur.17. ¦ nqy. --1949.
ÞJÓÐVILJINN
3
Fyrsfra þjóSþing
kinverskra kveima
Frelsisbaráttu kínversku
þjóðarinnar, seni telur 400
milljónir, er ekki enn að fullu
lokið, en með krafti sem ekk-
ert auðvald eða heimsvalda-
stefna getur stöðvað lengur.
sækja Kínverjar fram til fulln-
aðar sigurs, undir forustu
kommúnista, og hrinda af sér
nýlendukúgun Vestuiiandaþjóð
anna og áþián miðalda léns-
skipulags; Öllum heimi er nú
Ijóst að það er aðains timá-|
spursmál hve lengi Chang Kai-
shek stjórnin hangir ennþá við
völd, þrátt fyrir alla milljarð-
ana, sem auðvald Bandaríkj-
anna hefur ausið í hana í þeirri
von að hægt væri að stöðva
framsókn kínversku alþýðunn-
ar.
Kínverskar konur hafa í
þessari frelsisbaráttu þjóðar
sinnar, sem nú hefur staðið í
þrjá 'áratugi tekið eftirminni-
legan þátt. Á þessu tímabili
hafa þær risið upp eins og
náttúrukraftur, sem ekkert
fær stöðvað, segir einn rithöf-
undur. Á vígvellinum, ökrunum
verksmiðjunum, á heimilunum
hafa þær unnið nótt og dag
þar til þær örmögnuðust, en
aðrar komu þá strax í skarðið.
1 fyrsta sinn í sögu þjóðar-
innar hafa kínverskar konur á
þessu ári stofnað voldugt lands
samband eða þjóðarsamband
kvenna, er telur 22 milljónir
og 600 þúsund konur og var
fyrsta þing þessa sambands
haldið í Peking 24. marz til
24. apríl þ.áp Þarna voru mætt
ir 432 fulltrúar frá ýmsum
hlutum landsins. Konur sem
höfðu stjórnað herfylkingum,
legið daga og nætur matar-
lausar í leyni fyrir óvinunum
og stöðvað framr.ás þeirra með
því að kasta handsprengjum
í lið þeirra. Mæður sem átt
höfðu menn sína og syni í
hernum árum saman, en höfðu
myndað víðtæk samtök til að
spinna, vefa og sauma fatnað
á hina fátæku og tötralega
klæddu hermenn alþýðunnar.
Meðal þessara fulltrúa voru 26
af konunum stúdentar, 131
voru formenn fyrir ýmsum
kvenfélögum, 28 kennarar, 2S
hjúkrunarkonur, 18 listakonur
og rithöfundar, 14 blaðakonur,
11 af fulltrúunum voru héraðs-
stjórar, 19 sérfræðingar í
ýmsum iðnaði og 21 voru for-
stjórar fyrir ýmsum barnaupp-
. eldisstofnunum.
Forseti þingsins, frú Teng
Ying Chao, komst þaimig að
orði í einni ræðu sinni:  „Kin-
Inga L Lárusdóttir
— Kveðjuorð —

verska þjóðin er nú að hrista
af sér nýlenduokið, kúgun léns
skipulagsins og áþján hiiinar
kapitalísku íhaldsstjórnar Kuo-
mintang. í þessari baráttu hafa
alþýðukonur lands okkar lagt
fram sinn stóra hlut. I þeim
landshlutum, sem nú eru á
valdi kínversku alþýðustjórnar
innar, hafa verkakonur og
bæiidakonur í hinum sárfátæku
héruðum unnið sín afrek. Síð-
asta tvö og hálft ár. hafa þær
saumað 50 millj. pör af skóm
á hermenn alþýcufylkingarinn-
ar. Og ef konur gengu • ekki
sjálfar í^ herinn, fóru synir
þeirra og eiginmenn. í landi
eins og okkar þar sem allur
vélaiðnaður er á afar lágu stigi
er skiljanlegt að öll einkennis-
föt til hersins og annar fatn-
aður er unninn á heimilum, en
ekki, eins og í iðnaðarlöndum,
í stórum verksmiðj'um. Þess
vegna hafa kínverskar konur
setið við rokkinn nótt og dag
til að framieiða nauðsynleg-
as-ta fatnað á hermennina okk
ar. í einu þorpi spunnu og ófu
300 konur á nokkrum dögum
3000 vetrareinkennisbúninga.
Konur í öfiru þorpi sendu hern
um 584.000 pör af skóm. Allt
þetta eru afrek sem eru unnin
á heimafrontinum."
Við vituin einitig að þásundir
af ungum stúlkum hafa gerzt
skæruliðar og látið lífið fyrir
þjóð sína. En þær fórnuðu sér
ekki til einskis. Hinn stóri
lokasigur er framundan, tími
sósíalisma og samstarfs er
framundan. Nýtt tímabil i
mannkynssögunni er hafið.
Kínverska konan mun fagnandi
taka þátt í þvi starfi sem fram
undan er, að byggja upp land
sitt. Við viljum einnig taka
höndum saman við allar lýð-
ræðissinnaðar konur heims að
skapa órofa friðarfylkingu móti
óvinum mannkynsins, 'stríðs-
æsingafurstunum. Látum okk-
ur muna þann eið, sem konur
unnu á öðru alþjóðaþingi lýð-
ræðissinnaðra  kvenna:
„Að berjast til hlítar þar
til allnr fasismi er algerlega
úfcþurrkaður, berjast fyrir var-
anlegum friði og gegn hvers
konar nýjum styrjaldaráform ¦
um. Varanlegur friður er það
einasta sem tryggir hamingju
barna okkar og fjölskyldu."
Konur! Sentlið kvennasið
unni greinar um áhugamál ykk
ar.
Það setti ósjálfrátt að mér
sáran trega, er mér var sagt
lát Ingu Lárusdóttur. Þá rifj-
aðist einnig upp fyrir mér hve
þakklát ég ávalt hef verið fyr-
ir þá kynningu, sem ég hafði
af þeirri konu. Hún tafði aldrei
nein mál sem leitað var atbeina
hennar til. Hún hugsaði skýrt
og gekk að verki. Sorglega
lítið þekkjum við hinar yngri
konur sögu Ingu. Lárúsdóttur.
Við vitum margar hverjar
nokkuð um 19. júní, eða hve
ótrauð hún vann, árum saman
að þroska íslenzkra kvenna
með.þyí riti. Hún yildi að kon-
urnár gengu. ekki aðeins að
kjörborðinu, heldur hefðu þær
þekkingu á þeim málum sem
fjallað væri um á Alþingi, með
tilliti til sérhagsmunamála
sinna sjálfra og- þjóðarheildar-
innar. Traust málefnaþekking
"er það eina, sem henni finnsf
eiga rétt á sér í afstöðu til
málanna. Hún kynnir þá einnig
rækilega í blaði sínu: Lög um
istofnun og slit hjúskapar, sem
kom fram á þingi 1921 og Lög
um afstöðu foreldra til óskil-
getinna  barna.
Hún vill svifta burt áhuga-
leysinu og deyfðinni úr hugum
kvenna í opinberum málum. I
grein sem hún skrifar og heit-
ir „Hvert stefnir" segir hún:
„Kyrrstaða og iðjuleysi — leið
ir af sér deyfð og dauða. Starf
ið og lífið er hvert öðru skylt.
Við munum aldrei geta for-
svarað það, ef vér sitjum hjá.
Til hvers höfum við þá þótzt
vera að berjast fyrir okkar
sjálfsögðu mannréttindum ? Yf-
ir hverju erum við þá að fagna,
er vér minnumst þess dags, er
færði okkur þau? Væri það
með því að við gætum þakkað
öllum þeim, sem fórnað hafa
starfskröftum sínum og frelsi
til að útvega okkur þessi rétt-
indi."
¦ . Henni finnst það ekki við ¦
unandi að konurnar 'þekki ekki
einu sinni þau lög, sem snert^
hagsmuni þeirra sérstaklega —
hún vill láta bíða með af-
greiðslu frumvarpanna, þar til
þau hafa verið kynnt fyrir kon
um rækilega, Þegar saga kven-
réttindamálsins verður skráð,
mun Inga Lárusdóttir fá þar
veglegan sess; hún hefur sjálf
lagt fram málgögnin í 19. júní.
Það er engu líkara en það sdu
einhver ill álög á íslenzkum
konum. Þegar þær gengu af
19. júní dauðum var það þnðja
málgagnið, sem þær höfðu lagt
í gröfina vegna sinnu- og skiln
ingsleysis á sjálfs síns högum.
Og sannaðist hér sem oftar að
ber er hver að baki nema sér
bróður eigi.
Sem vænta mátti hafði Inga
Lárusdóttir mikil áhrif á hverí
það mál er hún lét sig varða.
1946 kom ég til hennar og bao
hana að skrifa um Menningar
og minningarsjóð kvenna í Vik-
una, en okkur hafði þá boðizt
tækifæri til að kynna sjóðinn
þar.  Ég  fór til  hennar vegna
vel, hún var í senn ljúf kona
og   hörð   í   horn   að   taka,   ef
henni var veittur  átroðningur,
hjarta   hennar   var   hlýtt   og;
vilji hennar einbeittur.
Hér færi ég Ingu Lárus-
dóttur mínar fátæklegu þakkir.
Nýliðar í félagsstarfi fundu
skjól og styrk og uppörvun.
í samstarfi við hana.
Eagnheiður E. MöIIer.
Þegar ég hugsa um Ingu
Láru Lárusdóttur nú þegar
hún er horfin sýnum, minnist
ég þess, er ég las greinar henn-
ar í 19. júní, að ég fann bæöi
til nokkurrar öfundar, en þó
mest til aðdáunar, vegna þess
hvað létt henni virtist að setja
fram skoðanir sínar í rituðu
máli. Eg leit upp til hennar
sem hinnar gáfuðu og menntuðit
forystukonu íslenzkra kvenna.
Mörgum árum síðar féll þai5
í hennar hlut að færa mér jóla-
gjöf frá Mæðrastyrksnefnd,
mig minnir í fyrsta sinn, sem
þess, að hún var einna líkleg-
ust til  að  afla málinu  fylgis.
Ekki hafði ég þá hugmynd i nefndin úthlutaði jólagjöfum til
um, að hún hafði þá þegar haft
afdrifarík  áhrif á það mál og
einstæðra mæðra. Eg var hald-
in hinu sára stolti fátæklingsina ¦
sagði  hún  mér það  ekki  fyrr1 sem erfitt á með að  taka viö
rr|
en löngu seinna, er ég kom ti]| ölmusugjöfum,  af  hversu góð-
hennar   í   svipuðum    erindum. í
um  hug  sem þær  eru  gefnar,
. og var vist fremur kold í við-
Laufey   Valdimarsdottir   hafðn     ;..     ,.;„,.          «
jmotr; til að byrja með að
beðlð    Ingu    Larusdottur    aðj minQsta kosti_ En   .g fann þá
hjalpa   sér   við   að   semja   og &m að konan>  gem kom meö
ganga fra skipulagsskrá Menn-  gjöfina átti ekkert hægara með
ingar-                 minningarsjóðs  að   afhenda   hana,   en   ég   að
kvenna áður en hún færi utan
haustið 1945 og höfðu þær
unnið   saman   að   þessu   verki.
taka á móti. Hugur minn hlýn-
aði, og mig langaði til að gera.
henni   erindið   eins   ánægjulegt
Fyrir lá uppkast að skipulags-j og hún átti  skilið.  Þetta vom
skrá   sjóðsins   frá   nefnd,   sem j mín   fyrstu persónulegu   kynni
starfað hafði í K. R. F. í. að| af   InSu    Lárusdóttur.   Fram-
þessum  málum  og  birt   var   í  koma  hennar  gerði  mér  ljóst,
landsfundargerð frá 1944.  Það að ritstJ°ri !»• Júní, var gædd
er  skemmst  frá  að   segja,   að hæfileikum sem ef fil vil1 voru
enn   meira   virði   en   rithæfm
hennar. Hún átt til þá góðvild
og háttvísi, sem sprottin var af
þetta uppkast tók miklum
stakkaskiptum í meðferð þeirra
Laufeyjar og Ingu og óvíst
hvernig farið hefði um málið
ef þær stöllurnar hefðu ekki
verið búnar að bjarga því í
höfn áður en Laufey hélt utan.
Víst er, að hin ágæta menntun
þeii-ra og f jölþætta reynzla hef
ur hér komið í góðar þarfir
enda mun engum dyljast  sem
næmum skilningi á öllu mann-
legu. Þetta komst ég enn bet-
ur að raun um, er ég varð
meðlimur Mæðrastyrksnefndar
og kynntist henni þar. Allt sem.
hún lagði til mála, vitnaði ekki.
aðeins um hina afbragðsgóðu
greind hennar, heldur einnig og
íyrst   og   freníst,   um   djúpan
les   skipulagsskrána,    að   það, i skilninS     °§     virðingu     fyrir.
persónugildi einstaklingsins, og
sem  markar  nér stefnuna,   er
víðsýni.
Veturinn 1947 minntist Kver.
rétti hans til lífsins.
Sumarið 1939  var  hún hús-
móðir   á   sumarheimili  Mæðra-
réttindafélag   íslands    40    ára j styrksnefndar.    Hún    tó.k   það
afmælis síns með samfeldri dag
skrá í útvarpinu, Inga Lárus-
dóttir var annar aðalstjóri
þeirrar dagskrár. Það hefur
víst fáum verið Ijóst, hve mik-
ið starf lá að baki þeirrar dag^
starf að sér með hálfum huga,.
fannst hún ekki treysta sér til.
að leysa það af hendi eins og'
hún   áleit  að   þyrfti   að  gera.
Þannig var samvizkusemi henn-
ar, í hverju einu. 1 framkomu
,   .               , ,   ,            .vi-! hennar á sumarheimilinu, kynnt
skrar,   en  nokkuð  var  að  huni             ,   ,                        ,
ist eg þvi bezt hyað hun var
líkaði vel. Það cr eins og starf-
ið gefi oft bezta -mynd af mann
inum. Eftir mhmi kynniiigu.
þó stutt væri, veit ég að Inga
Lárusdcttir hugsaði hvert mál
yfirlætislaus og góð, og bezt
við þá sem minnst máttu sín
eða eitthvað var að, ekki sist
þegar börnin áttu í hlut. Og
Framh. á 7. síðu„.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8