Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						10
ÞJÖÐVILJINN
Jóhnl949
Meðal þeirra var Yngveldur, sem átt hafði dóttur, sem Jóra
hé't, með KJængi, er síðar varð biskup í Skálholti. Jóru bisk-
upsdóttir fékk Þorvaldur Gissurarson í Hruna. Þangað sneri
Ýngveldur sér um liSveizlu til eftirmála. — Þá var Jón Lofts-
Spn í Odda. Til hans íeitar Þprvaldur ráSa og liðveizlu. Jón
hafSi enginn vin'ur verið Einars Þorgilssonar, og gaf hann
Þorvaldi svar á þessa leið: „Það eitt var vinfengi okkar Ein-
ars, að mér er fyrir þá sök engi vandi á þessu máli; en þó
þykki mér í óvænt efni komið, ef það skal eigi rétta, er
Skillitlir menn drepa niður höfðingja, og mun eg pví heita
þér minni liðveizlu um þetta mál, þá er til þings kemur."
n.
„Er megtur höfðingi og vinsælastur hefur verið á íslandi,"
segir Sturla Þórðarson lögmaður um Jón Loftsson. Munu
flestir sagnfræðingar þar um sammála, að fáa eða engan geti
giæsilegri höfðingja í allri íslandssögunni. Leggst þar margt
á eitt með að þrýða hann þeim einkennum, sem íslendingar
hafa matið rnest áð fornu og nýju. Fyrst er það ætternið, en
það hafa íslendingar elcki látið sér sjást yfir, þegar þeir ræða
uni stórmenni sín. Hann er sonarsonur Sæmundar fróða Sig-
fússohar í Odda, þess er með mesturn ágætum allra íslenzkra
rhanna hefur haft djöfulinn að leiksoppi, og dóttursonur er
hann Magnúsar berfætts Noregskonungs. Hann tók þann stað
að óðali, sem var hvort tveggja í senn höfðingja- og mennta-
sétur í.fremstu röð, og sat staðinn með þeim ágætum á báð-
um sviðum, að ekki var betur setið annan tíma. Sjálfur vár
hánn, fjölmenntaður að þeirrar tíðar hætti. „Hann var hinn
vísasti á klerklegar listir, þær sem hann hafði numið af sín-
utn forellrum," segir í Oddaverjaþætti. „Hann var djákn að
vígslu, raddmaður mikill í heilagri kirkju," segir ennfremur.
„Fullur var hann af f léstum íþróttum, þeim er mönnum voru
tíðar í þann tíma." Um Odda sem menntasetur í tíð Jóns
Loftssonar er fóstursonur hans, Snorri Sturluson, gleggsti
vithisburðurinn.      Oddaverjaþáttur    segir    hann    mestan
höfðingja á sinni tíð, og er hann þó ritaður af tilbeiðanda
Þorláks biskups helga, sem átti í Jóni sinn svarnasta mót-
Stöðumann. Hann var friðsamur höfðingi, ó-áleitinn við aðra,
méstur sáttasemjari og friðstillandi síns tíma, en í sáttastörf-
um sýndi hann sig sem þann, er valdið hafði, þegar á þúrfti
að halda, til að brjóta á bak aftur yfirgang ofstopamanna.
Eftir bardagann á Sælingsdalsheiði, þar sem til harðastra
yopnaviðskipta kom milli stórhöfðingjanna Sturlu Þórðar-
gonar og Einars Þorgilssonar, gerðu þeir um á þingi Jón
Loftsson og Gissur Hallsson. „Og var þeim gerðum svo farið,
sem líklegast þótti að helzt mundi sættirnar verða haldnar."
„Og skildust menn sáttir á því þingi á öll þau mál, er milli
höfðu verið, og fóru við það heim og voru nú sáttir." — Eft-
ir Önundarbrennu, sem var eitt af meiri háttar hermdar-
verkum Sturlungaaldarinnar og að stóðu eigi minni höfð-
ingjar en Guðmundur dýri og Kolbeinn Tumason, leitaði
Eyjólfur á Grenjaðarstöðum til Jóns Loítssonar. Jón hafði
ekki ætlað að ríða til þings, „áður Eyjólfur sagði, að þar var
helzt til sætta stofnað, er hann gerði um mál þessi." Og þegar
Jón þóttist ekki til þess fær, segir Eyjólfur: „Eigi. er sýht,
hver þá má gera, ef þú þykist ekki til fær." — Fór svo, áð
sættum varð á komið, „og skyldi Jón einn gera óskorað allár
sættir." Sættir þær, er hann gerði, voru að sönnu ekki haldn-
ar, enda andað.ist Jón öndverðan hinn næsta v^tur. En eng-
inn dirfðist að bera fram neitun sátta á þinginti, og voru
sektir og utanfarir þó dæmdar aernar, og sýnir það gleggst
vald Jóns, er höfðingjar slíkir sem Guðmundur og Kolbeinh
áttu hlut að máli, en þá voru engir þeir höfðingjar norðan-
lands, sem líklegir gátu þótt til að koma fram heíndum á
hendur þeim. — Skörungsskapur Jóns í sáttamálum kemur
einna gleggst í ljós í afskiptum hans af Deildartungumáium
í viðskiptum við Sturlu Þórðarson. Sturlu þótti hálláð á
Böðvar Þórðarson tengdaföður sinn í dómi Jóns Loftssohár
um arfamál eftir Þóri í Deildartungu, en Páll Sólváson í
Reykholti, hinn ágætasti kennimaSur, var riinn deiluaðilinn,
og hlíttu þeir mágar ekki dómntim. í sambandi við frámhald
þeirrar deilu, skeði sá víðfrægi atburður, er Þorbjörg, kona
Páls, hljóp aS Sturlu með hníf í hendi og vildi stinga úr 'hon-
um annað augað og gera hann þar með líkastan þeim, „ér þu
vilt líkastur vera, en það er Óðinn," og kom lagið í kinniná.
Páli presti varð mjö'g um þetta frumhlaup konu sinnar.og
vildi hið skjótasta sættast á, áSur en lengra yrði haídið arfá-
málinu. En Sturla gerði lítið úr áverkanum og sló upp á
glens, „því að konur kunna með ýmsu móti að leita eftir íást-
um, því að lengi hefur vinfengi okkar Þorbjargar verið
mikið". Komust því næst á sættir með þeim Páli og Böðv-
ari, „og lét Páll þá gangast þá hluti, er áður höfðu í millum
staðið," og náSi BöSvar fram kröfu sinni. Kom þá næ?t áð
gera um hnífstunguna, og lét Páll til leiðast fyrir fortölur
sinna manna að selja Sturlu sjáífdæmi í málinu. Með sjáif-
dæmi þetta fer Sturla á þá leiS, aS hann gerir Páli að greiða
tvö hundruð hundraða. Telur Páll, ef fé þetta eigí upp að
gjaldast, „að þar muni fara allir vorir penningar." Ber hann
málið undir sonu sina, og eru þeir á einu máli um það, að
þessu sjálfdæmi sé ekki hlítandi. Er nú sent til Jóns Lofts-
sonar. Segir hann það ekki sama, „að höfðingjar gengi við
svo mikinn ójafnað á hendur svo dýrlegum kennimanni sem
Páll var, og kvaðst veita mundi honum lið á þingi, sem hann
hefði föng á." — Þegar til þings er komið, fer Böðvar á fund
Jóns og kvað Sturlu hafa sent sig. Þegar Jón segist munu
veita Páli, hefur Böðvar í frammi hótanir fyrir Sturlu hönd:
„Svo segir mér hugur um, að höfuðgjarnt verði nokkurum
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64