Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						4) _ ÞJÖÐVILJINN — Föstudagur 28. nóvember 1952
luóiiyiyiNN
Útgefandi: Sameiningarflokkur alþýðu — Sósíalistaflokkurinn.
Ritstjórar: Magnús Kjartansson (áb.), Sigurður Guðmundssön.
Fréttastjóri:  Jón Bjarnason.
Blaðamenn:   Ásmundur  Sigurjónsson,   Magnús   Torfi   Ólafsson,
Guðmundur Vigfússon.
Auglýsingastjóri:  Jónsteinn Haraldsson.
Ritstjórn, afgreiðsla, auglýsingar, prentsmiðja: Skólavörðustíg.
19. — Sími 7500 (3 línur).
Áskriftarverð kr. 18 á mánuði í Reykjavík og nagrenni; kr. 18
annars staðar á landinu. — Lausasöluverð 1 kr. eintakið.
Prentsmiðja Þjóðviljans h.f.
•u
„Efnaltagssamvinna1
Þegar íslendingar gerðust aöilar aö marsjallkerfinu
var það fyrst og fremst rökstutt af stjórnarvöldunum
með þyí að þannig yrði komið á mikilvægri og ástríkri
efnahagssamvinnu vestrænna. þjóða og íslendingum yrðu
tryggðir markaðir og góð kjör meðal vina sinna. Þetta
var einnig eina röksemdin sem frambærileg var og eina
réítlæting þess að íslendingar tækju í mál að koma ná-
. lægt þessu kerfi, og var það mjög ýtarlega rakið af
Einari 'Olgeirssyni þegar marsjallsamningurinn var rædd-
ur á þingi í upphafi. Hins vegar kom fijót't í ijós
að allar frásagnirnar um efnahagssamvinnu voru orða-
.   gjálfrið eitt, og það reyndist þvert á móti eitt af mark-
. miðum marsjallkerfisins að eyðileggja möguleika íslend-
inga í Vestur-Evrópu. Einn sérfræðingur marsjallstefn-
unnar var meira að segja svo hreinskilinn að lýsa því
yfir að eftir nokkur ár „hefði framlag íslendinga litla
. þýðingu" á fiskimarkaði Vesturevrópu, og er það nú
komið á daginn. Enda hafa Bretar og Ðandaríkjamenn
lagt á það ýtrasta kapp að gera út sem stærstan þýzkan
ránsflota á íslandsmið ag veita Vesturþjóðverjum öll
bugsanleg forréttindi framyfir íslendinga.
En viö þetta hefur ekki verið látið sitja. Nýjasta
dæmið um „efnahagssamvinnuna" er löndunarbann þaö
á íslénzkan togarafisk sem skipulagt er af Uniliver-
hringnum í samstarfi við brezk stjórnarvöld. í annarri
grein marsjallsamningins, 1. d., skuldbinda öll þátttöku-
ríkin, þar á meðal Bretland sig til
„að hafa samvinmi við önnur þátttökuríki utn að
auðvelda og efla vaxandS skipti á vörum og þjónustu
milli þátttökuríkjanna og við önnur ríki og að draga
úr hömlum af hálfu einstaklinga og þess opinbera
4 í viðskiptum njfiilli ríkjanna og gagnvart öðrum ríkj-
um".
Þetta er sem sé samningsbundin skuldbinding, ein
forsenda „efnahagssamvinnunnar", og er nú eins þver-
brotin af Bretum og nokkur kostur er. Ef allt væri
með felldu hefði því "mátt væntá þess að yfirstjörn
marsjallstefnunnar tæki rösklega í taumana þegar hinar
fögru skuldbindingar samningsins eru fótumtroðnar á
ja-fh blygðunarlausan hátt og dæmin sanna. En þaðan
heyrist ekki hljóð úr horni, enda mála sannast að ef
sú stofnun léti til sín taka yrðu viðbrögð hennar eflaust
þau að styrkja Breta sem mest og veita þeim lán og
gjafir til að bæta upp þann þorsk sem kann að leynast
innan nýju landhelgislínuhnar.
En það er nauðsynlegt að íslendingar geri sér ijóst
eðli hinnar margrómuðu „efnahagssamvinnu" og hætti
að vænta þaðan einhvers trausts. Enda eiga íslendingar
mest traust hjá sjálfum sér í deilunni við brezka heims-
veldið. Ef það tekst að skapa nægilega öflug samtök
til að hindra allan innflutning á brezkum vörum til
íslands, er það miklu meira tap fyrir Breta en þorskur sá
sem þeir sakna af fiskimiðum íslendinga. Verði öllum
brezkum togurum neitað um aðra fyrirgreiðslu en þá
sem skyldugt er að láta í té samkvæmt alþjóðalögum
yrði mjög torvelt og kostnaðarsamt fyrir brczka út-
gerðarauðvaldiö að stunöa áfram veiðar á miöum krijig-
um landið.
Hér í blaðinu hefur margsinnis verið lögð rík áherzla
á þessar ráðstafanir, og þær hafa hlotið fyllsta stuðning
almennings. Ýms samtök hafa þegar lýst yfir vilja sín-
um til að taka þátt í þessu samstarfi. — en frá stjórn-
arvöldunum heyrist ekki orð um jafn sjálfsögð svör við
brezku ofbeldi, aðeins almennar yfirlýsingar sem kunnar
eru að versta haldleysi af sárri reynslu. Þess vegna verðr
ur þjóðjn sjálf að treysta sem bez,t samstöðu sína og
ganga það tryggilega frá öllum hnútum að mpistaður
íslands verðj ekki svikínn í pessu máh\
Vígahnettir og íljúgandi diskar — Fleiri barna-
leikvelli — ísa og kvenhylli
ÞAÐ HEFUR orðið hjótt um
„fljúgandi diska" í borgara-
blöðunum síðan þeir marsbú-
ar Morgunblaðsins tóku að
leggja leið sína til íslands.
Nú er bara talað um víga-
hnetti, sem haifa verið það vel
þekktir á Islandi að orðið yfir
þá er æði gamalt. Ælsifregn-
irnar um undirskálar þessar
eru gott dæmium móðursjúk-
an fréttaflutning hinnar vest-
rænu. pressu og heimildir ís-
lenzku hægri blaðanna. EJan
er sá háttur á með mörgum
Islendingum að vitleysan þyk-
ir trúleg ef hún kemur utan
úr heimi enda gjarnan vitn-
að í merka vísindamenn og
fyrirmenti, sem enginn hefur
þó heyrt getið, til þess að
gera ^rosaf réttir sennilegri. En
lesendur Morgunblaðsins eru
þó ekki orðnir brjálaðri en
svo . að þeir missa áhugaan
jafnskjótt pg efniviðurinn í
fréttir af marsdraugum eða
rússneskum leynivopnum fara
um túngarðinn.
HCSMÓÐIR   hefur fært   í   tal
við Bæjarpóstinn hve tilfinn-
anlega vanti barnaleikvöll í
Vesturbæinn. Býr hún við
Garðarstræti og eins og vitað
er verður að sækja leikvöll
alla leið upp að Hringbraut
og börnum er það frágangs-
sök. Þeir sem búa við fjöl-
farnar götur eru sem voner
í stöðugum ótta út af börn-
um sínum sem hafa ekki ann-
að en þessar götur að leik-
velli. Börnin eru meiri auð-
æfi en þorskur og þau má
ekki afrækja. Allt kapp þarf
að leggja á að búa sem bezt
að þeim og vinda bráðan bug
að því að fjölga leikvöllum,
þar sem þau geta verið ör-
ugg við leiki.
FISKSALAR eru heldur léttari
á brúnina en endranær þessa
dagana. Það fæst stundum
ýsa sem er orðin gullsígildi
með Reykvíkingum á borð við
lax. Og vinkonurnar eru aftur
farnar að segja „elsku Pétur
minn", að minnsta kosti
þangað til þær komast að
raun um að engin ung feit
ýsa leynist undir'borðinu. Að
morgni dags eru fisksalar
þeir menn sem njóta <hvað
mestrar kvenhylli, — þegar
vel veiðist, og senn mun ástin
ná hámarki því að bráðum
fáum við hrogn, lifur og kút-
maga.
FRÆNDI skrifar: Heill og sæll
frændi. Nú á dögunum kom
til mín maður og hafði all-
langa viðdvöl. Fór hann að
lésa Morffunbl. oe svo Þjóð-
viljann. Að loknum lestrinum
spyr ég: Við hvorn þeirra
líkar þér betur? Hann svar-
aði   samstundis:
Mogginn breiðir ofaná
allar frillur sínar.
Þjóðviljinn svo þrífur fr4
þessar dulur fínar.
Þó að dökkt sé þar að sjá.
þraukar  eðlishvötin.
Heldur vil ég horfa á
holdið sjáiít, en fötin.
Mér þótti vel svara'ð og tel
vísurnar prenthæfar þar sem
þetta er aðeins einn maður
sem segir fyrir sig en ekki
aðra. Ég býst þó varla. við
að. Moggi vilji birta þær. Eg
er nefnilega ekkert, sem tal-
izt getur, skyldur Halldóri á
Kirkjubóli. Sný ég mér því
til þín, Bæjarpóstur góður.
Með fyrirfram þökk fyrir góða
fyrirgreiðslu. — Frændi.
*       Um EÆKUR og annaB       *
Eiuard, Maurras, Croce, Hedin, — allir nýlátnir.
Paul KJuard
F,
ÍÓRIB menn, sem skilið
hafa eftir sig spor á rítvellinum,
eru nýlátnir, einn sænskur, tveir
franskir og fjórði ítalskur. Það eru
þeir Sven Hedin, Benedetto Croce,
Charles Maurras og Paul Eluard.
Mjög voru þeir ólíkir, maður
gæti freistazt til að segja að þeir
hafi átt það eitt sameiginlegt, að
dauða þeirra bar að um svipað
leyti. Þeir fyrsttöldu voru allir
orðnir gamir menn, komnir á ní-
ræðisaldur, Eluard var á sextugs-
aldri.
ast erfitt að finna eftirmanninn, í
Svíþjóð virðast vera svo margir
sem  til   greina  gætu  komið.
OTBNEÐETTO Croce rit-
aði um dagana á sjöunda tug
bóka um sögu, listir og heim-
speki. Hann var fulltrúi toorgara-
legrar hámenningar, frjálslyndis
og mannúðar, — þó kaus hann að
búa við fasismann; lifði alla
stjórnartíð Mússólínis á Italíu og
fékk að vera óáreittur. Hann var
ljóst dæmi um það, hve lítils
menntun, mannúð og frjálslyndi
mega sín, ef þessir mannkostir
eru' ekki notaðir í. þjónustu þess
þjóðfélagsafls, sem ber framtíðina
í skauti sínu. Rússneska stúikan
í sögr Nordahls Griegs „Vor oim
alla veröld" hefði kallað hann
gúmanista.
ANNAB þeirrar franskra
rithöfunda sem nú eru nýlátnir,
Charles Maurras, svipaði um sumt
til Hedins. Báðir gengu þeir á
hönd nazismanum, Maurras var
hvatamaður    og    leiðtogi    fasista-
samtakanna frönsku „Actjon.
Francaise", og eftir stríðið var
hann dæmdur fyrir þjóðsvik.
Hann átti einn hvassasta penna
Prakklands og beitti honum ó-
spart i þágu þess glæpalýðs, sem
um stund lá við að hefði stöðvað
framþróun mannsins.
!>,
Aö tíðkast í Frakklandi
að rithöfundar skrifi undir öðr-
um nöfnum en þeim voru gefin í
skirninni. Paul Eliiard hét réttu
nafni Eugene Grindel. Hann var
eitt ástsælasta ljóðskáld Frakka.
Fæddur 1895, gaf út fyrstu ljóða-
bók sina 26 ára að aldrii Þá var
fyrri :h.ein^sstyrJQldinni. nýjokið,
— hann var af þeirri kynslóð^ sem
sagt hefur verið um að hún hafi
hrasað þegar hún" lagði af stað
útí lífið. Eluard varð súrrea,listi,
éinsog Aragon, einsog Tristan
Tzara, — og einsog þeir fann
hann lausn á fánýtisgrufli súrre-
alismans í baráttunni gegn mann-
hatri fasismans, á stríðs- og her-
námsárum tók hann sér stöðu í
forystusveit þjóðar sinnar og þar
var hann að finna alia tíð síðan.
rAB   þykir   ekki  hlíða   að
tala   illa   um  'fólk,   sem   er   dá;ð
—   „de mortuis" etc. —, og þvi
skal það eitt sagt um Hodin, afi
þegar hann var á bezta aldri. ferð^
aðist hann ian ökunna stigu
í Asiu og skrifaði hann um þau
ferðaiög merkar og skemmtileg
ar bækur. — Hann gat séi'
mikið órð fyrir vísindamennsku
og við dauða hans losnar
sæti í saensku akademíunni.
Ekki skal getum að því leitt,
hvaða mann gamalmennin sautján
sem eftir- e.ru teija nógu aftur-
haldssaman til að taka sæti hans^
—  s»n»Bét sagaa. raun- peinV veit-
-Er vatnsberinn hafði fengið sinn pening
hvarf hann í myrkrið, en hundrað. skrefr
um framar msétti hann þeim enn. Okrar-
inn. b.'iknaði:  Hússéin Hjislía,  sagði  hann
•auiaingjaiega, þetta er alltaf sami mað-
urinn.
Þú  gbfur  hverjum   einasta  rn;
mætir  sinn  gul'pening,   sagði
rcddjn   strangnr.   Gkrarinn   Of
sína, fleygði peningnum tH va
stundi hátt í  kýrrðinni.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8