Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						4)  — ÞJÓÐVILJINN — Sunnudagur 16. janúar  1955
Við lásum á miðvikudaginn
svar yðar til Félags íslenzkra
xrsyndiistarmanna við boðs-
áréfi þess um að þér send-
uð fimm myndir eftir eigin
vali á Rornarsýninguna. Eins
og við sögðum í bréfinu,
sendum víð þrem listamönn-
sriri öörum sams konar boð,
'þeim Ásmundi Sveinssyni,
Jóhannesi Kjarval og Jóni
Stefánssyni. Ætluðum við
Jjéijn og yður pláss í bezta
sal, sem ísl. deildin hefur til
•amráða á sýningunni. Við
metum mikils hinn kurteislega
íón í bréfi yðar. og viljum
ieitast við að sýna aðra eins
stillingu í þessu viðkvæma
aiáli. En æskilegra hefði ver-
íð, að listamenn hefðu rætt
"£etta innbyrðis án milligöngu
Maðanna. Þér hafið valið
Jessa leið, og verðum við því
sð mæta yður þar.
Það er rétt, að vitneskja
'dim fyrirhugaða Rómarsýn-
Sngu barst fyrst hingað til
'iands í fyrravetur, eða nánar
íiltekið í bréfi, dags. í Stokk-
itjólmi 17. febrúar. Fyrst í
atað var aðeins um ófullburða
Siugmynd að ræða, enda fóru
næstu fimm mánuðir í athug-
an á tilboðinu og undirbún-
•ngsstörf. Þann 13. júlí var
tilboði ítölsku ríkisstjórnar-
ínnar svarað játandi, og
skömmu síðar barst staðfest-
ing hennar. Þann 17.—23.
september sat fulltrúi Félags
islenzkra mj'ndlistarmanna
ffund í Rómaborg með fulltrú-
'am hinna Norðurlandanna,
©g var tilgangurinn sá, að
ekipta sýningarrúminu milli
bátttökuríkja og ræða við
stjórnarvöldin í R.óm um fram-
Avæmd sýningarinnar. í byrj-
'jjn október bárust hingað
ffyrstu teikningarnar af sýn-
ingarsölunum — ekki í'sumar
eins og þér fullyrðið — og
rar þá auglýst í blöðum og
'átvarpi, að sýning þessi stæði
fyrir dyrum. Þ. 15. nóv. s. 1.
var loks endanlega undirrit-
aðyr samningur milli Norræna
'.íistamannabandalagsins ann-
ars, vegar og ítölsku rík-
issjórnarinnar og bæjarstjórn-
ar Rómar hins vegar. Stað-
ffestingu á sannleiksgildi þess-
arra upplýsinga getið þér
ffengið hvenær sem er hjá for-
snarini eða ritara Félags ísl.
myndlistarmanna með því að
íiíta skjölin eigin augum.
Endanlegt boð um samnor-
rtSna listsýningu í Róm lá
'því ekki fyrir, fyrr en um
zniðjan nóvember s. 1. — en
ekki í fyrra vetur, eins og þér
segið.
Eins og þér sjáið sjálfur,
rar því ekki mögulegt að
bjóða neinum þátttöku fyrir
fcennan tíma. Því síður koiri
til mála að skipa dómnefnd,
sieðan óvissa ríkti um fram-
kvæmd sýningarinnar. Hitt
virðist yður ekki kunnugt, að
Svavar Guðnason, form. félags
okkar, ræddi margsinnis við
Jón Þorleifsson um Rómar-
sýninguna og skýrði honum
frá gangi málanná, enda
mnnu þeir þá sam'an að undir-
"öúningi listsýningar þeirrar,
sem haldin var í Kaupmanna-
iíiöfn í aprílmánuði s.l. í til-
efni Norðurlandafarar for-
setahjónanna. Er þeir komu
til Kaupmannahafnar í er-
índum þessarar sömu sýning-
ar, hafði Svavar einnig tal
af   Jóni   Stefánssyni   í   íbúð
hans í Breiðgötu (Jón Þor-
leifsson var viðstaddur) og
spurði um álit hans á því,
hvort Islendingar ættu að taka
þátt í sýningunni í Róm, ef
úr boðinu yrði. Jón Stefáns-
son hvátti þess eindregið og
sýndi málinu þá fullan skiln-
ing, enda og síðar, er við
höf um. haft tal af bonum.
Nafni hans Þorleifsson virð-
ist nú ofar öllu hafa' þá kröfu
í huga, að Nýja myndlistarfé-
lagið fái að skipa tvo fulltrúa
í dómnefnd móti tvelm full-
trúum Félags ísl. myndlistar-
manna. Þetta atriði, skipun
dómnefndarinnar, verður yður
tíðrætt um í bréfi yðar, enda
mikilvægt, og skal vikið að
því nánar, áður en lengra
er haldið.
Það er bezt að taka af
allan vafa strax: Félag ísl.
myndlistarmanna getur eitt
skipað dómnefnd (sem það og
nú hefur gert), einfaldlega
vegna þess, að Félag . ísl.
myndlistarmanna er eina
myndlistarfélagið íslenzkt,
sem er deild í Norræria list-
bandalaginu og þar af leið-
andi eini löglegi aðili að hinni
fyrirhuguðu listsýningu í Róm
nú í vor. Þetta er vald, sem
ekki er hægt að framselja,
staðreynd, er breytist ekki,
þótt fslag yðar óski ef til vill
annars ástands í myndlistar-
málum. Hitt er annað mál, að
við hugðum á samstarf við
yður og töldum sanngjarnt,
að í dómnefndinni sæti einn
listamaður, sem Nýja mynd-
listafélagið bæri sérstakt
traust til og gerði tillögu um,
að fengi þar sæti.
Sem yður er kumiugt, hugð-
um við ennfremur á samstarf
um fjárútvegun, og báðum
við yður og Jón Þorleifsson
um undirskriftir á umsókn
okkar um fjárstyrk til Al-
þingis, en þið neituðuð báðir,
þótt einkennilegt megi virð-
ast. Aftir á móti brugðust
þeir Jóhannes Kjarval og
Tómas Guðmundsson, formað-
ur Bandalags ísl. listamanna
vel við málaleitan okkar um
meðmæli með umsókninni.
1 bréfi yðar teljið þér, að
jafnrétti félaganna myndi
vera fólgið í því, að bæði
ættu tvo fulltrúa í domnefnd.
Er yður fullkomlega alvara
með þessum orðum? Félag ísl.
myndlistarmanna telur 41 fé-
lagsmann, Nýja myndlistarfé-
lagið 7 og félagið Óháðir lista
menn 3. Samkvæmt því ætti
Félag ísl. myndiistarmanna
rétt á 12 fulltrúum, gegn 2
frá Nýja myndlistarfélaginu
og einum frá félagínu Óháðir
listamenn, ef farið væri eftir
venjulegum. lýðræðisreglum.
Okkur hefur aldrei komið í
hug að halda fram slíkri til-
högun, enda 15 marina dóm-
nefnd hlægileg markleysa.
Stofnun hinna tveggja nýju
GreinargcrS ©g svar
til ásgríms Jónssonar
félaga, Nýja myndlistarfélags-
ins og félagsins Óháðir lista-
menn, sýnir, að það gæti ó-
neitanlega orðið íslenzkum
myndlistarmönnum auðvelt for-
dæmi að stofna ný og ný smá-
félög og fá þar með ótöluleg-
an fjölda alls konar fulltrúa í
væntanlegar dómnefndir við
sýningar, bæði innan lands, og
utan. Að slíkt yrði til bóta fyr-
ir listina hér á landi, er mik-
ið   efamál.
Félag íslenzkra myndlistar-
manna skipaði þessa menn í
dómnefnd í byrjun janúarmán-
aðar: Ásmund Sveinsson,
Gunnlaug Scheving, Svavar
Guðnason og Þorvald Skúla-
son.
Mánuði áður sendum við
Nýja myndlistarfélaginu bréf,
þar sem spurt er, hvort það
kynni að æskja þess, að við til-
nefndum Jón Þorleifsson eða
einhyern annan ykkar manna í
dómnefnd. Ekkert svar barst
við þessu bréfi — hvorki 7. des-
ember eða síðar. Þann 5. janú-
ar yar Jóni Þorleifssyni aftur
skrifað sama efnis, og nú barst
svar frá Nýja myndlistarfé-
laginu, dags. 7. þ.m. Var svarið
á þá leið, að boðið yrði ekki
þegið, nema um 2 menn yrði að
ræða frá yðar féélagi.
Það er á misskilningi byggt,
að Félag ísl. myndlistarmanna
hafi ætlað að hafa abstrakt
málara í irieirí hluta dómnefnd-
ar.- Ef Jón Þorleifsson hefði
tekið sæti í nefndinni, væri að-
staðan jöfn: Jón Þorleifsson og
Scheving    (natúralistar),   Sva-
var og Þorvaldur (abstrakt).
Hlutverk Ásmundar er aðeins
að sjá um val höggmynda.
Annars virðist þetta vera í
fyrsta skipti, sem þér van-
treystið abstrakt málaranum
Þorvaldi Skúlasyni til þess að
velja natúralistiskar myndir á
sýningu. Viljum við í allri vin-
sémd minna ' yður á, að árið
1952 kostaði Félag ísl. mynd-
listarmanna sýningu í Stokk-
hólmi á verkum yðar og Jóns
Stefánssonar, enda þótt þið
væruð þá gengnir úr félagi okk-
ar. Öskuðuð þið Jón þá sér-
staklega eftir því, að þeir Þor-
valdur Skúlason og Gunnlaug-
ur Scheving ynnu með ykkur
að vali myndanna. Mæltust þið
jafnframt til þess, að Þorvald-
ur færi til Stokkhólms með
verkum ykkar til að sjá um
uppsetningu þeirra á staðnum.
Þá gátuð þér sýnt án minnstu
aðstoðar manna úr yðar eigin
félagi. Ásmundur, Gunnlaugur,
Svavar og Þorvaldur eru reynd-
ir dómnefndarmenn, enda lýs-
ið þér yfir í bréfi yðar, að þér
berið ekki brigður á samvizku-
semi þessarra manna, en gefið
þó jafnframt í skyn að þeir
séu ekki dómbærir á natúral-
istiskar myndir.
En nú skal haldið áfram að
rekja sögu málsins.
1 byrjun desember sótti Fé-
lag íslenzkra myndlistarmanna
um styrk til Alþingis til þess
að hrinda Rómarsýningunni í
framkvæmd. Fjárveitinganefnd
tók málinu afburða vel í upp-
hafi,   og   voru   allir   nefndar-
menn sammála um að leggja
því lið. Samþykkti nefndin fyr-
ir sitt leyti að veita 100.000
krónur til sýningarinnar án
skilyrða. En er til atkvæða-
greiðslu kom við aðra umræðu
fjárlaga, voru aðrar tillögur
nefndarinnar samþykktar af
þingmönnum, en'þessi ein dreg-
in til baka (samkvæmt ósk
menntamálaráðherra ?).
Hvað hafði gerzt? Gat það
átt sér stað, að menn úr Nýja
myndlistarfélaginu hafi geng-
ið í þingsal og á fund ménnta-
málaráðherra og róið að því
öllum árum, að starfsbræður
þeirra yrðu sviptir sýningar-
styrk — komið til vegar óað-
g'engilegum skilyrðum, en sér
sjálfum til handa meirihlutaað-
stöðu um allar framkvæmdir
vegna sýningarinnar ? Sýning-
ar, er við á jafnréttisgrund-
yelli höfum stofnað til með
deildum hinna Norðurlandanna
og einir förum með fullt um-
boð fyrir af íslenzkri hálful
Um svipað leyti óskaði
menntamálaráðherra eftir því,
að Félag íslenzkra myndlistar-
manna ritaði sér bréf um vænt-
anlega dómnefnd og aðra til-
högun sýningarinnar. Félagið
gerði þetta umsvifalaust og
bauð upp á viðræður, ef óskað
væri, en bíður énn eftir svari,
ef það þá ekki er fólgið í eftir-
farandi skilyrðum, sem sam-
þykkt voru rétt fyrir jólin
samhliða 100.000 króna styrk-
veitingunni: — „Fjárlög 15. gr.
XLJV.........   enda annist 2
fulltrúar Félags íslenzkra
myndlistarmanna, 2 fulltrúar
Nýja myndlistarfélagsins og 1
fulltrúi félagsins Óháðir lista-
menn myndaval og aðrar fram-
kvæmdir". 'Eillögunni, sem bör-
in var fram af Jóhanni Haf-
stein, var dembt á þingheim, ó-
viðbúinn og óvitandi um rangs-
leitni, sem verið var að knýja
fram. Er ekki að efa, að þing-
menni hefðu fellt þessi rang-
snúnu ákvæði tillögunnar hefðu
þeim verið málavextir að fullu
kunnir.
Síjórn Félags
íslenzkra myndlistarmanna.
Mei'ra'um hálku — Ungt íólk þarí að aðstoða gamla
íólkið — Litlu slysin engu síður athyglisverð
I DAG BIRTIST svo síðari hluti
bréfsins um hálkuna:
,Af því sém sagt hefur verið
ætti hættan að vera sæmilega
ljós. Hitt er ekki eins Ijóst,
hvenær svo langt er liðið á
ævina að þörf sé liðsinnis og
leiðbeininga fyrir eldra fólkið.
Oft mun yngri leiðbeinandi, sem
ætlar að hindra ferðalag gaml-
ingja út á hálku, fá svona til-
svar: „Ætlar þú, galgopinn, að
fara að segja mér, hvenær mér
er óhætt milli húsa." Það er við
svona tækifæri, sem reynir á
þolrifin í slysavörnum. Hér er*
um við komin að því atriði
málsins, sem fjallar um þátt-
töku unga fólksins í sjálfri fram-
kvæmd slysavama í heimahús-
um. Dugi ekki fortölur og varn-
aðarorð við gamla fólkið (sem
þykist fært í allt) og maður
grunar sterklea^ um að geti
farið sér að voða á hálkunni,
má ekki missa þolinmæðina og
segja viðkomandi að sigla sinn
sjó. Það verður að fara með
fórnarlambi hálkunnar og
styrkja það eða flytja það í
bíl til og frá stað — þetta gera
líka margir og lof sé fyrir það.
Ekkert minna dugir til að
vernda líf og limi gamla fólks-
ins fyrir skakkaföllum.
EN EKKI SKULUM við gleyma
þeim stóra hópi gamalmenna
sem fáa eða enga eiga að. Það
er fólkið sem við hittum á göt-
unni á leið í eða úr vinnu, á
leið í verzlun o. s. frv. Það
hefur oft engan venslamann
að vini til að veita því þá
umhyggju sem það þ'arfnast.
Fyrir það fólk þyrftu hinir yngri
árgangar vegfarenda að efla
slysavarnir með því að að-
stoða það oftar en gert er, þeg-
ar það á Ieið um bæinn og hált
er á götum. Sérstaklega eru
brekkur hættulegar þessu fólki.
Það er ánægjuleg sjón og mjög
til eftirbreytni, þegar ung
manneskja styður gamla mann-
eskju yfir hættukafla á götun-
um. Þetta gerist orðið alltof
sjaldan. Allir eru að flýta sér
og enginn má vera að því að
sinna öðrum, vandalausum. Að
vísu koma margar hjálparhend-
ur þegar gömul kona dettur, en
þá er það orðið of seint. Leið
hennar liggur þá oft upp á
spítala. Virk aðstoð við gamalt
fólk á glerhálum götum, þarf
að verða föst venja hjá veg-
farendum, þegar hættan ógnar
gamla   fólkinu.
Á EINNI VIKU fyrir jól komu
átta lærbrot til meðferðar á
Landspítalanum og langflest
eftir byltu, sem h'mir slösuðu
höfðu fengið á hálku.
I þessu greinarkorni hefur
einungis verið talað um eina
tegund slysa hjá öldruðu fólki
og ekki einu, en algengustu, or-
sök herinar að vetrinum. Það
er auðvitað sitthvað fleira sem
segja mætti um fólkið og
hálkuna, eins og t. d. ungt
fólk á hálku, og börn (með
mjólkurflöskur) á hálku. Það
bíður þó betri tíma.
Að lokum skulum við minn-
Framhald á 11, síðu.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12