Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						Laugardagur 29. janúar 1955 — ÞJÓÐVILJINN — (7
Allt í höndum
stórútgerðarmanna
Á þennan hátt hafa fáeinir
stórútgerðarmenn tök á öllu
saman; færeyskt atvinnulíf er
einokað, heldur Jakup á-
fram. Það er nú sami fámenni
hópurinn sem stjórhar stóru út-
gerðarfyrirtækjunum, Fisksölu-
hringnum, tryggingarfélaginu
sem hefur einkarétt til að
tryggja flotann og Sjóvinnu-
bankanuni, sem veitir flotanum
lán. (Eftir tvöfalt gjaldþrot var
þessi- banki endurreistur með
opinberu fé, og Þjóðveldisflokk-
urinn iagði til að hann yrði
gerður að opinberum þjóð-
banka. Það fór á allt aðra
lund; nú þjónar hann aftúr
braskhagsmunum stórútgerðar-
manna!).
— Ef einhverjir smœrri at-
vinnurekendur lenda í átökum
við þessa stóru eru þeir búnir
að vera; ef litli útgerðarmaður-
inn vill ekki beygja sig ráðast
bankavaldið, tryggingarfélagið
og fisksöluhringurinn á hann,
og þar sem hann neyðist til að
Frá Tveröyri á Suðurey
Ritara verklýðsfé-
lagsins hótað sex
mánaða fangelsi
Sá, sem einkum er í hættu,
er Jakup í Jakupstovu ritari í
stærsta verkalýðsfélagi Fær-
eyja, Föroya Fiskimannafélag,
en í því eru um 2.800 færeysk-
ir sjómenn. Jakup hefur
til þessa afdráttarlaust neit-
að að greiða útgerðarmönnum
þær 600.000 (ísl.) kr. sem fasti
gerðardómurinn í Kaupmanna-
.höfn 'dæmdi Fiskimannafélagið
til að greiða sem bætur fyrir
„ólöglegt verkfall". Ekki einu
sinni hótanir þær sem lögfræð-
ingur útgerðarmanna hefur
borið fram um að setja ritara
verkalýðsfélagsins í sex mán-
aða fangelsi hafa getað haggað
einbeitni þessa rólega og vin-
gjarnlega unga manns, sem
skýrir mér fúslega frá því að
færeysku sjómennirnír geti
blátt áfram ekki viðurkennt
þennan danska gerðardóm.
—  Þetta er ekkert annað en
réttarglæpur, segir Jakup.
Fasti gerðardómurinn í Kaup-
mannahöfn hefur alls engan
rétt til þess að skipta sér af
verklýðsmálum Færeyja. Raun-
ar gat hann ekki lögum sam-
kvæmt dæmt um sjómennsku,
en síðaii lýsti hann yfir því að
sjómennská á Færeyjum heyrði
undir iðnað og flutningavinnu,
og þá var gerðardómurinn bær!
Ekki hefur það gert dóminn
réttmætari í okkar augum, og
enn fremur var sektin allt of
hátt ^iknuð, þar sekn tap
nokkurra stórútgerðarmanna
var tekið sem meðaltal.
Verklýðsfélagið okkar er ný-
búið að halda þing, og þar eru
menn sammála um að sjómenn
neitudu skilyrðislaust að viður-
kenna þennan rangláta danska
dóm yfir okkur. Við höfum því
krafizt þess, að í væntanlegum
samningum verði fyrsta atriðið
á dagskrá að ógilda dóminn.
Með því sýnum við að við
sættum okkur ekki við erlenda
íhlutun í stéttarmálefni okkar.
I,
Stefnt að einingu
—   Annars vonum við, segir
Færeyskir sjómenn neita
að greiða 600 þús. kr. sekt
Eining og s'iálfsákvörSunarréttur eru
aoalmarkmio verkalýosbaráttunnar
Það er ólga á Færeyjum um þessar mundir: framundan
eru samningar um kaup og kjör í aðalatvinnugrein eyj-
arina: fiskveiðunum. Og í þvi sambandi birtast ekki að-
eins skýrt andstæðurnar milli verkamanna og atvinnu-
rekenda, heldur ekki síður þjóðfrelsismálin, sem um-
fram allt kveikja í fólki. Því er þannig farið að atvinnu-
rekendur — útgerðarmenn — leituðu stuðnings í Dan-
mörku í síðustu samningum og fengu hann. Færeyskir
sjómenn geta hvorki gleymt þessu né vilja það, og það
þeim mun frekar sem yfir þeim vofir enn 600.000 kr.
sekt sem þeir voru þá dæmdir í.
Jakup í Jakupstovu, að við get-
um komið á einingu í verk-
lýðshreyíingunni áður en samn-
ingarnir komast á úrslitastig..
Sjómennirnir á Suðurey voru'
áður í félagi við okkur, en
klufu sig írá þegar við gripum
til virkari . stéttaraðgerða gégn
útgerðarmönnum. í kjarabar-
áttunni s.l. vor kom það hins-
vegar í ljós að Fiskimannafé-
lagið tryggði sjómönnum veru-
legar kjarabætur, og Suðureyj-
ar-sjómenn hafa nú víst eins
mikinn hug á því að sameín-
ast okkur og við höfum á því
að tryggja aftur einingu í sjó-
mannasamtökunum. Það eru út-
gerðarmenn einir.sem hafa hag
af því ástandi sem nú er.
—  Hverjar verða helztu kröf-
urnar að öðru leyti?
—   Þær verða varla birtar
fyrr en samningar hefjast við
útgerðarmenn. En svo mikið
get ég sagt, að sjómenn munu
ekki láta sér lynda að núgild-
andi samningar verði í nokkru
rýrðir, en \þeir tryggðu okkur
Þriðja greín
Mogens Korst
*
1900 kr, légmarkstrýggingu á
;vertíðinr4. ?Ú'ígerðin hefur fært
goðan haghað; Og útgerðarmenn
háfa nægílégt íé:
—  Þó er sagt að færeysk út-
gerð sé Tekin með halla?
—   Aðeins ef maður lítur á
hana einangraða. Nefnd sú sem
ákveður verðið á íiski, sem í
land kemur, er í höndum stór-
útgerðarmanna og útflutnings-
einokunarinnar, og þeir aðilar
hafa hag af því að verðið sé
lágt. Með því eru fiskveiðam-
ar sjélfar gerðar óarðbærar, og
sjómennirnir, sem fá greitt með
hlut, eru einnig rændir. Hins
vegar er stórgróði á vinnslunni
og útflutningnum, en þar eru
stórútgerðarmenn einnig að
verki, á sama tíma og smáfyr-
irtækin sem eingöngu stunda
fiskveiðar, verða gjaldþrota eitt
af öðru.
byggja framkvæmdir sínar á
lánum — það liða mánuðir þar
til peningar koma fyrir salt-
f iskútf lutninginn — er eins gott
fyrir hann að gefast upp þegar
í stað.
Og það er augljóst mál að
þessi einokun gerir einnig verk-
lýðsbaráttuna harðvítugri.
Vaxandi
samvinnuhreyfing
Föroya fiskimannafélag tekur
upp baráttuna við stórútgerðar-
mennina og verzluharauðvaldið
á öllum sviðum, segir Jakup
í Jakupstovu. S.l. vor stofnaði
verklýðsfélagið sameignarfélag,
Samvirkafelag, sem bæði ann-
ast útflutning á fiski og inn-
flutning á ýmsum nauðsynjum,
þ. e. einskonar kaupfélag. Sam-
kvæmt samningum eiga sjó-
mennirnir rétt á að fá hluta af
veiðinni, en þeir hafa aðeins
getað fengið það verð fyrir
hlut sinn sem einokunarhring-
urinn  ákvað.  Nú  getur  sam~>
vinnufélagið boðið  þeim hærra
verð,   og   stofnun    þess  hefur
mikið  giidi,   segir  ritari   verk-
lýðsfélagsins.
Þjóðfrelsisbaráttan
hjúpar efnahags-
andstæðurnar
Já, stéttabaráttan er hafin
hér á Færeyjum, þar sem fram-
leiðsluhættirnir báru keim af
lénsskipulagi allt til síðustu
heimsstyrjaldar og skipulögð
verklýðshreyfing var varla til.
Þetta er bylting i lífi Færey-
inga, og átökin í verklýðsmál-
um og stjórnmálum eru nú svo
harðvítug að aðkomumaðurinn
hugsar óhjákvæmilega með sér,
hvort Færeyingar muni lifa
tvær byltingar á einum manns-
aldri.
Þegar þannig er spurt ypptir
Jakup í Jakupstovu öxlum. Við
verðum alltaf að minnast þess,
segir hann, að þjóðfrelsisbar-*"
áttan hjúpar stöðugt hinar
efnahagslegu andstæður. Síðan
1906 hefur verið háð harðvítug
barátta um það hvort við ætt-
um að heyra til Danmörku eða
ekki, og af þeim ástæðum hafa
efnahagsátökin ekki orðið eins
skýr. Þarsem í öðrum löndura
eru t. d. tveir flokkar, út frá
félagslegum markalínum, verð-
ur í Færeyjum einnig önnur
skipting eftir þjóðlegum sjónar-
miðum, þannig að hér verða
að vera fjórir flokkar!
Meðan við ráðum ekki yfir
okkur sjálfir verða efnahags-
mörkin ekki skýr, lýkur Ja-
kup máli sínu. Fyrst verðura
við að leysa landhelgismáliðs,
taka skólana í okkar hendur,,
losna við danskan her af eyj-
unum og tryggja sjálfstjórn í
innflutningi og útflutningi, ef
allt á ekki að f ara á ringulreið.
Maður verður að koma til
Færeyja til þess að skilja
hvílíku meginmáli þjóðfrelsis-
baráttan skiptir í stjórnmálura
og umræðum daglegs lifs. Það
er engum efa bundið að margir
Færeyingar líta á Dani sera
hernámslið. En þegar til kast-
anna kemur er það samt stétta-
baráttan sem ræður úrslitum.
Eins og f rásögn Jakups í Jakup-
stovu sýnir á það við í verk-
lýðsmálum, og sama er að segja
um stjórnmálin. Afturhalds-
flokkar Færeyja eru þannig ný-
búnir að endurnýja samstarí
sitt í stjórnmálum, þrátt fyrir
ágreining sinn um þjóðfrelsis-
málin.
Jakup í Jakupstovu.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12