Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						6) >— ÞJÖÐVILJINN — Laugardagur 5. marz 1960
þJÓÐVlLIINN
«!••¦
tífc        Útgefandi:    Sameiningarflokkur   alþýðu    —   Sósíalistaflokkurinn.   —
*.-*.        Ritstjórar:  Magnús  Kjartansson  (áb.),  Magnús Torfl ólafsson,  6ig-
'JJti        urður   Guðmundsson.    —    Fréttaritstjórar:   ívar   H.   Jónsson,   Jón
'mÍÍ        BJarnason.    — Auglýsingastjóri:   Guðgeir   Magnússon.    —    Ritstjórn,
3»»        afgreiðsla.   auglýsingar,   prentsmiðja:    Skólavörðustig   19.   —   Bíml
JJJJJ        17-500 (5 lfnur). — Askriftarverð kr. 35 á mán. — Lausasöluv. kr. 2.
HS                                              PrentsmiðJa ÞJóðviljans.
Bjartur haustmorgunn,
mildur, hlýr. Unaðsleg gleði
. og friður seijtlar inn í.hug.
þess sem Jcemur út í rauða,
bítið, virðir fyrir sér haust-
litina og hlustar eftir röddum
þessarar unaðslegu árstíðar,
meðan ennþá er . sof ið sætt á
svæfli og dýnu. Þrjár tegund-
vorri frú og dillar börnum
okkar. Um kvöldið kennir hún
mér þetta Ijóð á hreimfeg-
urstu þýzku sem pg hef heyrt:
Machen wir's den Schwalben
nach
Baun wir unz ein nest.
Bist du lieb und bist du brav
Halt zu dir ich fest.
smjöri og svo áttu rjóma og
þitt fræga sky.r", segi ég hug-
hreystandi. „Það yerður bara
að tjalda því sem til er.''. Kon,-
an hyerfur til eldhúss með"
sitt farg á herðum, ég dreg
sáturnar að hlöðu, sexn hefði
getað tekið.. á móti meiru,
stúlkan fer að mála.
r.e:
«rc
w.
r.tí
xiti
m
i'
as
ÍHl:
5* 3 *•
IfÍíj
«££
m
XX
Af gangurinn á líka að f ara heim
Tslendingar hafa ekki farið dult með ánægju
sína vegna brottfarar nálega þúsund banda-
riskra hermanna, og hafa litla samúð með utan-
ríkisráðherra Guðmundi í. Guðmundssyni þó
honum hafi ekki tekizt að hindra þennan brott-
flutning. Öllum sem heyrðu viðbrögð ráðherr-
ans á Alþingi þegar fyrst fréttist utan úr lönd-
um að til stæði nokkur brottflutningur herliðs
frá íslandi varð ljóst að hann og íslenzka ríkis-
stjórnin höfðu ekki verið höfð í'ráðum. Banda-
ríkjastjórn ákvað þennan brottflutning upp á
sitt eindæmi, og þannig munu flestar ákvarðan-
ir um hernámsliðið vera teknar, hvað sem öllum
samningum  líður.
Alþýðublaðið birtir í tilefni af brottflutningn-
. um ^rátklökkan leiðara vegna þess hve illa
aumingia. hermönnunum líði á Keflavíkurflug-
velli. Biður blaðið lesendur sína að \eggja „varn-
armál og stjórnmál" til hliðar á þessari táralausu
kveðjustund „og íhuga hina mannlegu hlið varn-
arliðsins". Þá er því lýst hve vesíings hermenn-
irnir séu mnilokaðir í herstöðvunum og kann
' blaðið það ráð helzt að Bandaríkin komi þar upp
enn meiri mannvirkjum hermönnunum til af-
þreyingar. Um það segir málgagn Alþýðuflokks-
ins orðrétt: „ Mikil mannvirki hafa verið reist
í Keflavík til að gera hermönnunum sem bæri-
legasta dvölina. Þó er ástæða til að ætla að
bandarísk stjórnarvöld ættu að gera miklu meira
á þessu sviði". Blaðið telur líka að „innan ramma
þeirrar reglugerðar sem sambúðin lýtur væri og
hægf að gera ýmislegt meira til þess að kynni
hermannanna og íslands væru önnur og betri en
höft og 'kuldi. Því miður er ástæða til að ætla
að dvöl varnarliðsins geri 5000 Bandaríkjamenn
á ári að íslandshöturum eða allt að því". Bene-
dikt Gröndal ritstjóri sem sjálfsagt skrifar þenn-
an vorkunnsama leiðara þykir bað hörmuleg
útkoma. enda er hann nýbúinn að benda á það
á Alþingi að landkynningu íslendinga erlendis
sé mjög ábótavant.
f^etta vorkunnarsjónarmið, er koma á í staðinn
fyrir „varnarmál og stjórnmál" er ekki lík-
legt til að varða almenningsálit á íslandi. Skyldu
ekki níutíu og níu af hverjum hundrað íslend-
ingum gráta bað þurrum tárum að hver einasti
bandarískur  hermaður  yrði   fluttur  burt  af  ís-
lenzkri grund? Skyldi ekki sá dagur, þegar síð-
asti erlendi hermaðurinn fer um borð til að flyti-
ast á brott frá íslandi, verða slíkur fagnaðardag-
ur nær allri íslenzku þjóðinni að það yrði sem
annar þjóðhátíðardagur? Bandaríski herinn var
svikinn  inn  í  landið  á hinn  lúalegasta  hátt  í
trássi við stjórnarskrá íslands og lög. Hann hef-
ur aldreiátt neinu hlutverki að gegna sem hags-
muni  íslenzku  þjóðarinnar varða,  heldur verið
íslendingum til vanvirðu og smánar, til óþurft- ;
•ar og tjóns. Þeir eru varla margir íslendingar í
sem óska nú eftir því eins og Alþýðublaðið að ;
Bandaríkjastjórn taki að bgygja enn stórfelldari !
mannvirki á Islandi til þess að hermannadótinu j
leiðist   ekki.   Skal   Alþýðuflokknum  bent   á- að j
sýna  vorkunnsemi  sína  á þann  hátt  að stuðla i
að því  með  öðrum  íslendingum  að  hermanna- I
greyin verði sem fyrst send heim til sín, hver •
einasti þeirra, ef til vill að fráteknum Georg lið- •
þjálfa sem íslendingar gætu átt til minningar, j
fyrst lifandi og síðar uppstoppaðan, um þessa •
ótútiegu starfsstétt sem troðið hefur verið upp j
á okkur um skeið. — s.
ö«
mt
ua
:UK
GUNNAR VALDIMARSSON:
stkoma á

mwpri^m^iit
ir smáfugla syngja ókvíðnar
og mynda heil- hálf- og
áttungsnótur á nótnabandi
síma og rafveitu, og einmana
lóa kveður uppúr með Ijúf-
sárum tón'; hestar kallast á
með háværu gneggi í fjarska.
Mótstaða loftsins er lítil, lægð
að nálgast, hvert smáhljóð
berst að eyra, þytur í strám,
raul frá lind, niður í ám.
Hundgá, jarmur, köll. Mörg
hundruð fjár á sundi í Hofsá
við Svartabakkahyl, svangar
kindur eftir langan rekstur og
15 tíma stcðu í rétt án vatns
og gróðurs. Voldugasti þáttur
í hljómkviðu haustsins hækkar
og færist nær; sundvott fé úr
hinrii grösugu Tunguheiði
, sameinast öðru safni í Teigs-
nesinu og rennur upp á bíl-
veginn; þrjár þúsundir mynda
þennan ráðandi hlióm Kvödd
hafa verið að sinni S'kjald-
kiofi, Sauðafell og Bruni,
Þjóðfell og Súlendur.
Saklaus lömb á leið 'í s^át-
urhús. Börn fátækra tómthús-
manna standa með árar i
höndum við tunnu og trog og
hræra í rauðu rjúkaridi blóði
sem drýpur og streymir án af-
láts næsta mánuð lengur en
dagur er á lofti.
Hvenær skilst mönnum að
það er röng stefna að láta
dýr umsetja gróður jarðar í
afurðir, utan heilagar kýr og
geitur til mjólkurframleiðslu ?
Flekkskeini á túni eftir ó-
þurrkakafla og byrjað að
taka af þeim. Hverju munar
þó Teigsbónda vanti á Fells-
rétt? Góðir grannar sjá um
fé einyrkja. Dragi er ræstur
og hánni er snúið. Suðaustan-
kúfur á austurfjöllum, sólin
skín og ba'kar, vatnshiti taut-
ar maður og setur ýtu við
dragann. Síðasta beðjan mæt-
ir skúrinni óuppsett, suðaust-
an þáminn hefur efnt heit
sitt.
— Hún kemur utan veginn
og regnið steypist úr loftinu,
stórir dropar, knúðir stormi
Það er búið að segja mér að
hún sé á leiðinni og tali ensku.
Eg ræsi dragann og fer á
móti stúlkunni frá landinu
þar sem konur hafa ekki
kosningarétt. Hún pv illa
skóuð en andlitið r.iótt og
ferskt. Þungur bakpoki er
lagður fyrir aftan sætið,
sjálf stendur hún á beizlinu,
þakklát, afsa'kandi. Ferguson
er hleynt undan regninu og
brátt erum við umvafin ilmi
frá síðdegiskaffinu. Eg fer á
réttina eftir kaffið til að sækja
féð, en óperusöngkona sunn-
an úr ölpum þvær upp með
Bist du  falsch  o  schwalber-
isch
Fliegt die Schwalbin fort,
Fliegt  sie  nach  dem   Siiden
hin,
Und du bleibst im Nord.
Eg   finn   strax   að   þetta   er
upplagt  að  syngja  í- baðher-
berginu   þegar   maður   er   að
raka sig.
Og svo kemur nýr dagur,
lofandi góðu um að hægt sé
að hirða síðasta stráið á sumr.
inu. Innan dyra hefur konan
áhyggjur stórar Heimilið
stendur uppi matárlítið og
gestur frá ókunnu landi. Jú,
að vísu eru tveir fullorðins-
hausar frá í fyrra nýkomnir
af frystihúsi. ,,Já, og svo er
nóg  af   nýjum  kartöflum   og
iij_iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii<IIIIIII
Jafnvel soðna þekki ég
kjammana af Heiðaþrá, sem
oftast slapp til fjalla með. ó-
mörkuð lömbin sín^ en skilaði
þeim heim fyrir göngúr af-
burða vænum. Og svo var hún.
þetta gull að ganga fyrír sér
í snjó og ótíð. Nú á að borða
þetta heimska höfuð af uppá-
haldsánni! Eg hjálpa gestin-
um og skera beztu bitana
handa henni og þetta fihnst
henni herramannsmatur. Kon-
an tekur gleði sína þegar hún
sér að lystin er engin upp-
gerð, en ég nota, tímani tit
að spyrja þessa menntuðu og
greindu stúlku, : sem dyelur
missiri 'í hverju landinu á fæt_
ur öðru og skrifa" svo ..fyrir
blöðin heima". I Skotlandi
vann hún á hóteli, í Englandi
á spítfila, oe: s°m ép: spyr
hana hvort stríðið hafi ekki
'komið við hana, segist hún
hafa verið eins og hvert annað
barn þá. ,,En". bætir hún við,
„Eg vann með þvzkri stulkii á
snítalanum i Englandi sem
blygðaðist sín fyrir þióð sína
og ætlaði ekki að snúa heim;
sagðist hafa verið neydd til
r ð vinna að niðursuðu á Gyð- ¦ ..
ingakiöti yið eina af útrým-
ingarbúðum nazista, og þar
hefðu sumir SSmennirnir látið
matreiða Gyðingasviðin í
heilu lagi til merkis um að
Gyðingasvín    væru    eins    og
11111111 ¦ 1111! I ¦ 111111 ¦ ¦ ¦ ¦ 11111 [ I! 1114 i H ] 111 f 111111111
------------------------------------\
94.   þáttur
5.   marz   1980
ISLENZK TUNGA
Ritstjóri: Árni Böðvarsson.
fOrðabelgnrogflelra
Ég hafði hugsað mér að láta
nægja um prentvillur það sem
ég tíndi til í þáttinn síðast,
en ekki er mér það fært. Þar
slæddust því miður með nokkr-
ar viliur, sem spruttu af því
einu saman að ég treysti of
vel minni mínu. Er þá fyrst
að þegar ég talaði um vísu
Guðmundar Böðvarssonar um
þrekkinn fór ég rangt með
heitið á bók hans, Dyr í vegg-
inn. Hins vegar er skýring
þessarar villu sú að þegar ég
las próförk að bókinni, fékk
ég þá hugmynd að hún ætti
að heita Að ganga í vegginn,
hvort sem það hefur verið
ímyndun mín eða komið frá
höfundi,    og    þannig    hef    ég
skrifað heiti bókarinnar. við
vísuna. En.hvað um það, villá
var þetta engu að síður — ,og
vantar nú bara góða vísu frá
Guðmundi um villuna í prent-
villugreininni..
En ekki er öll sagan úti enn.
Draugaorðinu mjata sneri ég al-
veg við, því að mjala er til, en
hin myndin ekki og það e'r
diaugamyndin mjata sem er í
orðabók Sigfúsar. Það var Ás-
geii Blöndal Magnússon cand.
mag. sem fann að sögnin að
„mjata" mundi vera draugorð
og kom henni fyrir kattamef
með athugun á handriti höf-
undar, eins og hann mun ein-
hvern tíma hafa vikið að I
útvatpsþætti  um  íslenzkt mál,
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12