Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						4   SlÐA
DIMINN
Ctgetandi:
Ritstjórar:
Sameiningarflokkur   alþýðu   —   Sósialistaflokk-
urinn.   —
tvar   H.   Jónsson.   Magnús   Kjartansson   (áb.).
Sigurður Guðmundsson.
Ritstjóri Sunnudagsins: Jón Bjarnason.
Fréttaritstjóri: Sigurður V. Friðþjófsson.
Ritstjórn. afgreiðsla. auglýsingar. prentsmiðja. Skólavörðust. 19.
Sími 17-500 (5 h'nur) Áskriftarverð kr. 90 á mánuðl.
Tagaraútgerð er nauðsyn
tlin hneykslanlega fyrirætlun stjórnarflokkanna,
Sjálfstæðisflokksins og Alþýðuflokksins, að
vilja henda einu bezta skipi togaraflotans í út-
lendinga fyrir gjafverð, hefur vakið athygli langt
út fyrir heimabæ togarans. Þessi fáránlega ráð-
stöfun á verðmætri almenningseign er fordæmd
í Hafnarfirði af mönnum úr öllum flokkum. Vörn
stjórnarblaðanna er heldur ekki upp á marga
fiska. Morgunblaðið og Vísir þylja barlóminn um
togarana og rekstur þeirra og Morgunblaðið held-
ur því fram í forystugrein að ráðin til að rétta
við þann rekstur séu ekki nema tvö: að leyfa
togurunum að fiska í landhelgi og að fækka um
tíu menn á hverjum togara! Það þýddi að sjálf-
sögðu afnám vökulaganna í núverandi mynd og
stóraukinn vinnutíma á togurum.
[Tm það hvernig íslendingar hagi veiðum sinna
eigin skipa innan landhelginnar eru þeir að
sjálfsögðu sjálfráðir á hverjum tíma. En hin
„björgunarleiðin" sem Morgunblaðið kallar, myndi
jafngilda því að enginn íslenzkur sjómaður fengist
á togara. Það er algerlega tómt mál um að tala
og tilræði við togaraútgerð á íslandi ef íhaldið
reynir að stórskemma vökulögin og lengja aftur
vinnutímann á togurunum. Þeir landkrabbar sem
veifa slíkum „bjargráðum" ættu að kynna sér á-
lit sjómanna á því máli, en ekki láta sér nægja að
vitna í Emil Jónsson, gerðardómsmálaráðherra
íhaldsins.
Ctanzlaus áróður gegn togaraútgerð á Islandi er
stórhættulegur. Það eru röng viðbrögð við erf-
iðleikum togaranna að henda þeim í útlendinga
fyrir gjafverð, hvað þá að leggja niður togaraút-
gerð á íslandi. Erlend veiðiskip yrðu þá látin ein-
ráð á íslandsmiðum landgrunnsins, utan landhelg-
islínu. íslendingar eiga ívímælalaust að stunda
togaraútgerð, en það dugir ekki að vanrækja að
afla nýrra og nvrra skipa með fullkomnustu tækni
hvers tíma. Það virðist nú ekki langt undan að tog-
ararnir geti stundað miklu fjölbreyttari veiðar en
hingað til. íslendingar verða að vera í fremstu röð
þeirrar tækni eins og þeir eru nú á bátunum. Hing-
að þurfa að streyma nýtízku skuftogarar. er not-
færa sér nýjustu veiðitækni. Og það þarf að snúa
af þeirri braut sem einkennir stjórnarár viðreisn-
arinnar varðandi rekstursmöguleika 'fogaranna.
Tvennar gengisfellingar hafa komið hart niður á
þeim, okurvextirnir og okrið á olíu og öðrum út-
gerðarvörum einnie. Hátt útflutningssiald og með-
ferð þess hefur ekki bætt úr skák. T sumum til-
fellum að minnsía kosti hefur ríkið gengið hart
eftir srpi^clnrn ríkisábvre'ðarlária. tekið allt að
18% af söluverðmæti togaraafla erlendis í þær
greiðslur Sftfia má að toearpútserð hafi á marg-
an hátt verið srert miö°- erfitt fvrir af niiveran^-
ríkisstiórn. op bað er í framhaldi qf þ)ri að aðai
blað stiórnarinnar sknli nú teliP ^^ ^ol-rt bipr"
ráð tosaraiito-prðar á íslandi að fa^kks nm W«<
sinrnen'n q bverin ckrini! TTin ftrriyT^iirr'ano ^mánnr
9aln   á    T.íní   pr   i   sqma   o-nAa    r>0   Pr    ^"Prni"   opm   t
verjan^i  ráðstöfun á almenningseign. — s.
HÖÐVILJINN
Fimmtudagur 28. maí 1964
MEÐAN RÍKISSTJÓRNIN...
Það hefur verið sýnt fram
á það rækilega hér í Rétti hve
purkunarlaust íslenzk auð-
mannastétt notar ríkisvaldið til
þess að ræna jafnóðum öllum
kauphækkunum af verkalýð
og öðrum launþegum.
Verkalýður Islands verður
að draga sínar ályktanir af
þessu fyrirbrigði. Ályktanirnar
geta aðeins verið þær: að með-
an ríkisvaldið sé einokað al'
auðmannastéttinni. þá eru all-
ar umbætur, sem alþýðan knýr
fram með baráttu sinni, hvort
sem það eru kauphækkanir,
alþýðutryggingar eða aðrar, i
hættu. Þessvegna verði verka-
lýðurinn jafnhliða því, sem
hann heldur áfram þrotlausri
baráttu sinni fyrir endurbót-
unum, að herða þá baráttu
sína, sem miðar að því að ná
áhrifum á ríkisvaldið og að
lokum ná því úr höndum auð-
mannastéttarinnar.         Baráttan
um ríkisvaldið hlýtur því allt-
af að vera höfuðtilgangur allr-
ar pólitiskrar starfsemi verka-
lýðshreyfingarinnar. Hin sí-
endurtekna og vægðarlausa
beiting ríkisvaldsins til að
hækka verðlag ætti að opna
augu þess verkafólks sem
treyst hefur borgaraflokkunum
fyrir því að hin pólitíska bar-
átta með atkvæðaseðlinum,
verður að tryggja þá ávexti,
sem nást með kaupgjaldsbar-
áttunni,   ella  verði   þeim  rænt.
Hér verður nú birt tafla yfir
þróun kaupmáttar tímakaups-
ins si'ðustu 20 árin. Hún sýnir
hvernig rík'svaldinu hefur ver-
ið beitt af borgaraflokkunum
til þess að rýra kaupmáttinn
með gengislækkunum. verð-
lagshækkunum og öðrum ráð-
stöfunum    ríkisvaldsins.
Kaupmáttur tímakaupsins er
einn réttasti mæl.ikvarðinn á
íífskjörin í þjóðfélagi með
fullri atvinnu. Annar höfuð-
mælikvarði cru hin þjóðfélags-
legu fríðindl. Eins og nú
standa-sakui á íslandi, er hins-
vegar sjálfur kaupmáttur dag-
kaupsins   aðalatriðið.
Ef miðað er við laegsta
Dagsbrúnartaxtann og hann
settur = 100 fyrir árið 1945,
þá er þróunin þessi:
1945  = 100,0
1946  = 100,0
1947   =  102,7
1948   =    98,6
1949   =  101,0
Kaupmáttur   þessara  ára  ber
enn merki áhrifa verkalýðsins
á ríkisvaldið í tíð nýsköpunar-
stjórnarnnar 1944—47 og hinn-
ar hörðu sigursælu verkfalls-
baráttu sumurin 1947 og 1949.
I ársbyrjun 1950 kemst
.,helmingaskipta"-stiórn Ihálds
og Framsóknar til valda og
lækkar gengið. beitir ríkisvald-
inu  til   þess  að  rýra  kaupmátt
1  — VERBVÍSITAIA INNFIUTNINGS
i VHOYÍSflrttA UTFLUTNINGS
VIÐSKIPTAKJÖJtlN
-I-------1-------1-------!-------1-------1-------!-------1-
1M3   1«4  1955   19J6   1«7   1938   l?i?   1?60  1*61   »62
Verðvísitölur og viðskiptakjör
1954=100. Þetta línurit er úr
Fjármálatíðindum, 3. hefti 1963,
bls. 177, útgefið af hagfræði-
deild Seðlabankans. Þar sést
ágætlega hve hraðbatnandi við-
skiptakjör landsins voru 196d
og allt árið 1961 og hve góít
þau voru 1962. Tölurnar eru
(miðað við 1954=100) bæði árin
1961 og 62: Verðlacsvísitalí"
'nnflutninirs: 94 (1960:97): verð-
lagsvísitala útflutnings: 105
(1960:97): viðskiptak.jör: 111 "
(1960:100) M.ö.o verðlas inn
flutninfr 'T»kkaði. verðlas ú*
"hltnir.-r ' —'->^Ai! Og há felH'
»i.K"'.v- "pncrið i áeú^'
1061! Hvílív flmbRRttisafirlön'
Hvílík   hefndarráðstöfun!
Línurit þetta sýnir breytingar á kaupmætti tímakaups  1945=100.  Nánari skýringar í  meðfylgjandi
grein. Svipað línurit var birt £ 1. hefti 1962, bls. 25.
tímakaupsins     með     dýrtíð   og      Júlí                           92        88        90
kemur   jafnvel   á   atvinnuleys       Ágúst                       91        86        88
á   árunum   1951   og   1952   hvað      Septémber              89        87        87
Reykjavík   snerti.    en   úti   um      Október                   84        84        82
land var atvinnuleysi allt þetta      Nóvembér               83        84        82
skeið fram til  1956.                            Desember                83        83        81
Einar Olgeirsson ritar í nýtt hefti af
tímaritinu Rétti þessa athyglisverðu
grein um kaupmátt tímakaups verka-
manna
Seðlabankans, þar sem sést
hvernig öll viðskiptakjör lands-
ins stórbötnuðu einmitt á þvi
ári.
Gengislækkunin átti sér því
enga stoð i efnahagslífinu,
heldur var aðeins svívirðileg
kúgunarráðstöfun yfirstéttar-
innar til að ræna kaupi af
launþegum.
Ennfremur er birt með þess-
ari grein línurit, sem sýnir
breytingu   kaupmáttarins.*
Það er tími til koniinn að
íslenzkur verkalýður nái slík-
um tökum á ríkisvaldinu, að
svona skollaleikur geti ekki
haldi'ð áfram. Það verður að
binda enda á þetta kauprán
atvinnurekenda í skjóli ríkis-
valdsins.
Þróun kaupmáttar tíma-
kaupsins verður nú sem hér
segir:
1950   =    92,4
1951   =    84,7
1952   =    84,9
Svona er lækkunin mikil.
Samt voru háð verkföll til
kauphækkana 1951 og síðan
hið harða desemberverkfall
1952 og batnaði nokkuð á eftir.
1953   =    91,6
1954   =    90,0
Árið 1955 kemur svo 6
vikna verkfallið í marz—apríl
og skiptir nú um.
1955   =    96,5
1956  =    97.2
1957   =    95.8
1958   =    96,9
Kaupmáttur          tímakaupsins
hélzt í tíð vinstri stjórnarinnar
96 til 97 og eftir samningana
haustið 1958 hækkar enn kaup-
mátturinn þannig, að heildar-
talan er fyrir
1959   = 100,2
Þá hefjast árásir viðreisnar-
stjórnarihnar á kaupmátt laun-
anna með gengislækkuninni í
marz 1960 og banni vísitöluút-
reiknings á kaupgjald. Lækk-
ar nú vfsitala kaupmáttarins
óðum:
1960   =    90,3
1961   =    85,4
1962   =    85,4
1963   =    84,6
Og þessi lækkun gerist bótt
verkalýðurinn fari nú í verk-
föll eða geri kaupsamninga
tvisvar til þrisvar á ári. Yfir-
stéttin beitir ríkisvaldinu
svona vægðarlaust til þess að
ræna hverri kauphækkun á
næstu tveim til þrem mánuð-
'im  með verðlagshækkunum.
Verkföllin f ii'iní 1962, kaup-
hækkanirnar f ianúar 1963 og í
'úní sama ár. og svo verkfallið
desember. knýia fram hækk-
inir kauprnáttarins e;ns og
^ftirfarandi tölur sýna, en með
^eitineu ríkisvaldsins til verð-
'qeshækkana. er bví iafnóðum
"ænt.
1961
Tanúar                     85
^ebnV                     85
Mar7                        R5
\prf                        Rf>
Maf                           R4
Júní                         85
I janúar 1964 er kaupmátt-
urinn svo 92 eftir kauphækk-
un desemberverkfallsins 1963.
Og nú 'dynja yfir verðlags-
hækkanir ríkisvaldsins til þess
að ræna þeim árangri, er náð-
ist þá. Harðvítugustu aðgerðir
ríkisvaldsins voru í ágústbyrj-
un 1962. þegar gengið var
lækkað um sömu upp-
hæð og kaupið hækk-
aði. Það var stjórnar-
skrárbrot hjá ríkisstjórninni
og embættisafglöp hjá Seðla-
bankastjórn. Hér er birt línu-
rit         úr         Fiármálatíðindum
* Rétt er að taka það fram.
að færri verkameiín taka nú
laun í Reykjavík samkvæmt
lægsta taxta Dagsbrúnar en
var fyrir 15—20 árum. Hafn-
arverkamenn og bygginga-
verkamenn hafa flestir færzt
upp um flokka. þannig að
þeirra kaup er 2—5% hærra
en lægsta taxtakaupið. En
það breytir ekki aðalstefnunni
í því kaupráni í skjóli ríkis-
valdsaðgerða, sem hér hafa
vprið  ræddar.
1962	1963
83	82
R3	86
R3	R5
R?	R4
82	84
89	84
VINNUFAT*WIN
Laugavegi 16
GALLABUXUR
No. 6
—    8
—  10
—  12
—  14
—  16
kr.	130,00
kr.	135,00
kr.	140,00
kr.	145,00
kr.	150.00
kr.	160,00
"WW*r**'iÐIN
mgave^ /6
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12