Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						Sunnudagur 31. maí 1964
HÖBmiIKN
SfDA  C
¦-• V?
-¦' .**.-*. •.¦*••*."*,'-¦...*•*. *  .*¦ *.** r
irnndenbvrgerSj-
II,               «&                  ¦"¦k.-.í-. .. tttv:—rr"—¦...«-J.u I  - luftV        ...-••
Ha!£L:-:--~J!*n.^ . Lindin.


-. -f
... ••.*.  *.
*'•- *. •
Alexattderplatz/>-    '
^'•PP ,Afertfgste!iyngí?6^ %^^
^Baubegintt im.   ;    •
¦¦¦•¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦^¦¦¦^^¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦^                     Brandari   fyrir   þá   scm   era á
Bcrlitt   Mitte.   Dökku   hringarnir   sýna   byggingar   eða byggingarhverfi, sem  hefur  verið  Iokið  við  eða verður   Iokið   við   á   þessu  ári.   Þeir   hvítu   sýna   byggingar           UT|n: ^ufati ga*^3 — °Pabbi
sem hafið verður að byggja á árinu  1964.
Einum og öðrum
til vievörunar
BERLINAR-
BRÉF
Síðari hluti
Verðlag    í    höfuðborg    DDR
héfur   verið   mjög   hátt,   miðað
við   kaupgetu   almennings   (svo
ég noti orðalag Þjóðviljans) og
kaupið lágt. (Verðlag hátt miö-
¦ að við kaupgetu og kaupið lágt.
Tja,  hvað   þýðir   nú   eiginlega
kaupgeta?   Fyrst   þarf   að   vita
það áí)ur en farið er að skrifa
um málið. Burt séð frá þessari
tautólógíu,   er  þetta  fullyrðing,
Sem  Ragnar  á eftir  að  sanna.
Ilitt  er  rétt   hjá   Ragnari,    að
orðin     höfuðborg     DDR     eru
skrifuð án gæsalappa — g). Þar
þekkist  verkfallsrétturinn   ekki
lengur,  og   ,,frjáls  verkalýður"
verður   að   gera   sig   ánægðan
með     það,     sem     leppstjórnin
skammtar  honum  sem  er  eins
og  skítur úr hnefa, miðað yið
það, sem við eigum að venjast.
(Hverju á nú Ragnar að venj-
ast í V-Berlín? Næst gæti hann
skýrt frá því í Tímanum, hvað
hann fær í kaup (það er nefni-
lega skítur úr hnefa) og hversu
mikið  af  því  fer  í   skatta.   Þá
gæti hann skýrt frá því, hvern-
ig hann fer að lifa af launum
sínum og hvort maður i A-Ber-
Iin,    sem    myndi    hafa    álíka
tiettólaun og hann myndi þurfa
að  vera á götunni vegna hárr-
ar húsaleigu — g). Til saman-
burðar  má  geta   þess,  að  þótt
verkamaður hafi 3 a-þýzkmörk
á   timann   (sbr.    hvað   a-þýzkt
mark    er   lægra    en    v-þýzkt)
eru vörur í DDR miklu dýrari
en    hér    fyrir    vestan.    (Hvað
skyldi  vera  átt  við  með  þess-
ári   setningu?    Hefur   hann   3
mörk    í   laun    á    tímann    eða
hvað?    Hvað    kemur    athuga-
semdin    innan    sviga    málinu
við? Sé a-þýzkt mark lægra en
v-þýzkt, þarf þá aðeins að taka
það   til   greina   við   samanburð
launa   en   ekki   vöruverðs?   Ég
held   að    Ragnari    hefði    verið
fyrir   beztu   að   reyna   að   átta
sig     á     kaupgetu     nettólauna
verkamanna fyrir austan ogsvo
fyrir vestan.  Þar skiptir  geng-
ið engu máli. — g)..
Svo mætti lengi halda áfram
— föt, tóbak, vín o.fl., allt eru
þétta vörur, sem okkur þykja
sjálfsagðar fyrir vestan. en eru
mjög dýrar fyrir austan „mið-
að við kaupgetu almennings".
(Helzt þykir mér listinn kyn-
legur. Ekki vissi ég, að flesk og
súkkulaði teldust til svo mik-
ilvægra nauðsynja, að þeim
bæri helmingur listatalningar-
innar. Burt séð frá vöruveröi,
sem gefið er upp, er erfitt að
sjá við hvað er átt. T.d. verð
á kaffi og súkkulaði er til-
greint upp á pfennig og þó er
svo ógurlegur f jöldi tegunda til
ákveða hvað helzt skyldi taka.
af þessu að erfitt gæti verið að
Annnars segir þessi listi fátt,
þótt réttur væri. Betra væri, ef
Ragnar tæki helztu neyzluvör-
. ur í þessu landi, tryggingar-,
kennslu-, húsnæðismál og álíka
og  bæri það  við  verðlag í V-
T.d. V-BERLÍN:
Flesk,
Smjör
Kaffi
Súkkulaði
A-BERLÍN:
Flesk
Smjör
Kaffi
Súkkulaði
Þýzkalandi, því A-Berlín er
efnahagslega séð hluti af A-
Þýzkalandi, en V-Berlín er
niðurgreiddur sýningargluggi. Á
síðasta ári fékk hann i.d. 1460
milj. DM frá V-Þýzkalandi til
þess að missa ekki glanssvip-
inn. Hvað föt snertir eru þau
alls ekki svo dýr hér, heldur
eru það gæðin, sem mættu oft
vera betri, sem kemur til af
því að það bezta er flutt út.
sígarettur eru álíka dýrar og
fyrir vestan og hvað vín snert-
ir, þá leyfir maður sér aðeins
að vona að þessi fullyrðing
Ragnars fái raunhæfa staðfest-
ingu þá landar úr austur- og
vesturbænum setjast næst að
drykkju — g). Getur jafnvel
reynzt erfitt að fá brýnustu
lífsnauðsynjar þar, svo sem
mjólk, egg, sykur o.fi (Þetta
er nú alveg út í hött, Ragnar
minn, og held ég, að þú hljótir
vesturmörk 6.37
7.11
17.81
1.20
austurmörk 8.00
10.00
75.00
3.85
Séð niður á eina götuna í Berlin Mitte, götu sem Ragnar hefur
farið nokkrum sinnum um.
að vita betur. Að minnsta kosti
hafa þessar vörur alltaf verið
til í búrinu hjá mér, þegar þú
hefur átt leið fram hjá og ef
þú heldur, að ég hafi geymt
þetta í búrinu til þess að reyna
að plata þig, þá ættirðu að
gera þér eitthvert sinn það 6-
mak sem fréttaritari Tímans
að ganga inn i einhverja mat-
vörubúðina hérna áður en þú
skrifar næsta fréttabréf um
hungursneyðina fyrir aust-
an — g).
Norðmaðurinn    A.   H.    Mohn
hefur skrifað raunsæa bók um
þetta  efni,  (Já,  við  höfum  séð
hversu    raunsæ    hún    er,    því
margt af því, sem Ragnar hef-
ur skrifað, er tekið óbeint upp
úr þeirri  bók.  Það  út af  fyrir
sig   er    Ragnari    ekki    Iáandi,
því  hann  þarf  nú  líka að  lifa
(og drýgja tekjur sínar,  þótt í
,,frelsinu" sé), en vonandi er að
Ragnar    verði    framvegis    það
raunsær  að   styðjast  við   aðrar
bækur og vaða ekki í blindum
hatursáróðri  gegn  DDR  og  só-
síalismanum almennt — g) þar
sem   hann   segir  .m.a.,    að    A-
Berlínarbúar    fái    250    gr.    af
smjöri á viku, mjólk sé aðeins
afgreidd   til   verðandi    mæðra,
fólks með   vissa   sjúkdóma   og
ungbarna,  og   sé    þá   eitthvað
eftir,   geti   borgarar DDR  fyrst
fengið    eitthvað.    (Það    virðist
vera   helzta   raunsæi   þessarar
bókar    eftir    Mohn    að    telja
verðandi     mæður,     fólk     með
víssa    sjúkdóma    og    ungbörn
ekki til bórgara DDR. Ég vona
að     ofangreint     dreifingarkerfi
fái þó  náð fyrir  augum  Ragn-
ars, þar sem mjólk er af skorn-
um skammti, sem alls ekki er
tilfellið     í     A-Berlín.     Smjör-
skortur  er nú heldur  ekki  hér
fyrír austan og gæti Ragnar at-
hugað   það    sér   til    gamans   í
hvoru Iandinu (A-eða V-Þýzka-
landi     eða    jafnvel    V-Berlín)
smjörneyzlan      sér      hærri      á
mann.   Eg  vona  að   hann  reki
ekki i vörðurnar við niðurstöð-
una  —    g).    Hætt    er   við   að
fólkið á Islandi gerði sér þetta
ekki að góðu (að borgarar DDR
fái þá fyrst eitthvað þegar eitt-
hvert  annað   fólk hefur  fengið
nóg? — g). Þegar allt þetta er
lesið.  (Ragnar á náttúrlega að-
eins  við  það,  sem  hann hefur
skrifað,   en   ekki   athugasemdir
mínar — g) fer fólkið að skilja,
hvers   vegna   „frjálsa"   fólkið  i
A-Berlín vill yfirgefa frelsið og
koma í „auðvaldsánauðina" hér
í V-Berlín.
Annað ér athyglisvert í sam-
bandi við verzlun og viðskipti
austanmanna og það er, að t.d.
búsáhöld, eins og þvottavélar
og ísskápar, fást ekki keypt
beint út úr búð, eins og við
eigum að venjast, heldur er
biðtíminn eftir slíkum gripum
2—3 ár, (Ragnar hefur nýlokið
við að skýra okkur frá því
hversu verðlagið sé voðalega
hátt og kaupið Iágt i A-Berlín.
en samt vírðist fólkið hafa það
mikla peninga undir höndum,
að það verði að bíða eftir að
geta keypt ísskápa og bíla.
Þetta finnst Ragnari að sjálf-
sögðu athyglisvert og skal það
því athugað nánar. Sem viss
afleiðing af opnum landamær-
um höfðu meðallauh í A-
¦Þýzkalandi hækkað meir en
hækkun framleiðninnar gat
réttlætt fyrir jafna þrðun
þjóðarbúskaparins. A síðustu
2—3 árum hefur verið unnið að
því að koma aftur á jafnvægi
í þessum málum (sbr. grein
eftir mig um þetta í Þjóðvilj-
anum   frá   7.   okt.   1963)   og   er
þvi nú að mestu Ieyti Iokið.
Þetta ástand leiddi m.a. til
þess, að vöruframboð samsvar-
aði ekki alltaf kaupgetunni. Nú
er þessu tímabili að mestu lok-
ið og viss kauphækkun átti sér
stað sl. haust. A þessu ári og
einkum því næsta munu tðlu-
verðar kauphækkanir eiga sér
stað —- og það án verkfalla, en
það gæti Ragnari þótt athygl-
isvert, því sliku á hann eflaust
ekki að venjast fyrir vestan.
Hvað þvottavélar og ísskápa
snertir, þá er hægt að kaupa
ísskápa nú beint út úr búð, en
biðtími eftir þvottavél er enn
fyrir hendi, þó engin 2—3
ár — g) og vilji maður kaupa
bíl, er biðtfminn meira en 5
ár. Hvernig ætli standi annars
á því, að bílar eins og Trabant
sagði,   að   íbúðin   okkar   væri
sw rök.
Ragnar er alltaf af japla á, þ.e.
3—4 a-þýzk mörk gfegn 1 v-
marki, þá þyrfti að deila 3 til 4
í tæp 8000 mörk og væri þá
bíllinn orðinn anzi ódýr og þar
með hefði Ragnar með rök-
semdafærslu sinni kippt fótun-
um undan æsifregnum sin-
um — g).
Leppstjórn Ulbrichts er al-
mennt nefnd (af þeim, sem
ekki viðurkerma hana) „Pan-
kow" stjórnin eftir því borgar-
hverfi, sem hún hefur aðsetrar
sitt í. en aðalgrenið er einmitt
þar. (I stað orðsins almennt
hefði ég sagt stunndum, því
mörg nöfn eru notuð um rík-
isstjórn DDR ai' þeim, sem ekki
viðurkenna hana — g). Þaðan
eru   allar  skipanir  gefnar,   lög
Nýi Trabantinn, sesm. hafin vax framleið^a á á þessu ém.
• •¦ c o rr r
skuli   vera   seldir   heima   fyrir
ca.   65000   kr.. með   tpllum   og
hægt" ' að'   ' fá " ótokmarkaðan
fjölda þeirra, (er það? — g)þeg
ar sami bitl -er seldur í A-Ber-
lín fyrir 9000 mörk — og bið-
tími  í   5   ár???   (Ekki  veit   ég,
hvort   þessi   þrjú    spurningar-
merki   séu   til   að   undirstrika
vanþekkingu, en málið er efna-
hagslega     séð     afar     einfalt:
Trabantinn,  eins  og hver önn-
ur   vara,   hefur   vissan   fram-
leiðslukostnað.  tJtsöluverð  vör-
unnar   þarf   alls   ekki  aö  sam-
svara     framleiðslukostnaðinum,
heldur   er   þar   einnig   ákvarð-
andi     verðlagspólitík     ríkisins,
sem   í   þessu   tilfelli   setur   6-
beínan skatt á menn með hærri
tekjur, skatt sem þá þarf ekki
að setja á almennar nauðsynj-
ar.  A  heimsmarkaðinum  gildir
allt   annað    verð:    heimsmark-
aðsverðið.  Fyrir  jafn  gjaldeyr-
ishungrað   land   eins   og   DDR
getur það oft orðið nauðsyn að
fara niður fyrir það og borgar
sig   þá   að   selja   einmitt   þær
vörur, sem þó eru seldar fyrir
ofan      framleiðslukostnað      og
þannig      getur      það      borgað
sig      þjóðfélagslega      séð      að
selja    vöru    helmingi    ódýrari
úr landi en hún er seld innan-
Iands, því að innanlands á sér
aðeins   eignatilfærsla   stað,   en
hvað     útland     snertir    auknar
þjóðartekjur auk   gjaldeyrisins.
Þannig  stendur  nú  á mismun-
inum,   Ragnar  minn.   Burt  séð
frá   þessu,   þá   kostar   Trabant
hér   innan    við    8000    ÐM    e-n
ekki 9000 DM. Trabantinn hef-
ur auk þess reynzt mjðg vel og
er mjög spameytinn á flatlendi
og    á    þvi    að    hækka    fram-
leiðslu    hans    um    helming    á
tveimur næstu árum, svo að ég
held   að   þessi   5   ár   séu    ekki
ár raunveruleikans — g). Ekki
getur   það   verið   gengismunur,
því hann er ekki viðurkenndur
fyrir austan. Markið er selt 1:1.
(Eins og þegar hefur verið sýnt
fram    á,    þá    kemur    einhver
gengismunur   þessu   máli   ekki
við. Ef svo væri, að það svindl-
gengi     væri     raunhæft,     sem
sett — en vitanitega koma ðö.
þau lög og ólög betaustu leið fcá
Moskvu.  (Vitanlega.  því   EÉÍe*
stjórn DDR „er ekki «" — g).
Að  koma incn  í  A-Beiiín et
eins og að koma   inn   í   aðtra
borg. (Það má vera, þ6 hefði ég
sagt,  að  það  væri  eins  og  að
koma inn í annað ríki, þar sem
ekM   er   aðcins   um   að    cæða
annað   þjóðskipuiag   hcldur   og
ríkjalandamæri    —    gá     Eyast
þarf  maður  að   faa-a   gegiKHn
murinn (Það fer nn  efKr  þsrf
hvar farið  er —   g)   og   sýna
vegabréf og snua ööum vösoan
við   (er   það?)   til   að   fwHvissa
verðina   wm,   að   mað-sr   hafi
hvorki   peninga  né  neán   dag-
blöð, vikublöð eða neitt pren*-
að  mál,  sem stofnað  gaeti  dr-
yggi  DDR í voða.  (Þarrta  ýte
Ragnar   nokkuð    eins   og   svo
margir   Istenðingar   geta   stað-
fest, sem i'arið hafa milli borg-
arhlutanna.  Þarna  er koiiíron-
erað   aiveg   eins  og   gert  er  á
flestum    landamærmn    —    þó
ekki    etes    stíft    og    f    „landi
frelsisins"    Ameríku.    hef    ég
heyrt.  Rg var  búírm að nefna
það   áðw,   hvað   vaeri   bannafi
hér fyrir austan og hvað fyrix
vestan. Ef Ragnar skyldi efast
nrn   að   í   V-Þýzkalandi   v-ærn
Iög til „varnar öryggi" og hfnu
„lýðræðisiega      frelsr      mætti
hann lesa 92. grein hegningar-
laganna, sem  leggst  þannig  úí
síðan   Frjáls  þýzk  æska  (1951)
og             Kommúnisiaflokkurinn
(1953) voru bönnuð, að allur
sósíalskur áróður er bannaöur
í ræðu og riti. Nýjasta dæmið
er að TJIbricht bauð v-.þýVðm
stjórninni að blöðin ,,Siid-
deutsche Zeitung" og „Die
Zeit" skyldu verða leyfð ta
sölu í DDR, ef „Neues Deutsch-
Iand" mætti verða selt í V-
Þýzkalandi, en v-þýzka stjórn-
in virðist retla að neita þessu
tilboði. Fangelsanir DDR-borg-
ara, sem koma til V-Þýzka->
Iands, eru Iíka grundvallaðar
á 92. greininni. Enda þótt V-
Berlín tilheyri ekki V-Þýzka-
landi og þessi lög eigi því ekW
að gilda þar, þá þekkist það,
Framhald á 7. síðu
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10