Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						4 StoA — ÞJÓÐVTEJINN — Miðvifcudagur 13. <*aseml«r 1905.
DiOMNN
Útgefandi:          Sameiningarflokkur alþýðu — Sósíalistaflokk-
urinn. —
Ritstjórar:          Ivar   H.   Jónsson   (áb),   Magnús   Kjartansson,
Sigurður Guðmundsson.
Ritstjóri Sunnudags: Jón Bjarnason.
Fréttaritstjóri: Sigurður V. Friðþjófsson.
Ritstjórn. afgreiðsla, auglýsingar, prentsmiðja, Skólavörðust. 19
Sími 17-500 (5 línur). Askriftarverð kr. 95.00 á mánuði.
Auglýsingastjóri: Þorvaldur Jóhannesson.
Skaftstjórn
ITndanfarið hafa verið einhver mestu góðæri, sem
þjóðin hefur lifað. Mikill afli hefur borizt á
land á ári hverju, svo að ekki eru dæmi til ann-
ars eins. Þrátt fyrir það stynur ríkisstjórnin nú
undan erfiðleikum og tómahljóði í ríkiskassanum.
Heimatilbúin óheillastefna ríkisstjórnarinnar hef-
ur leikið ríkissjóð svo grátt á þessum uppgripa-
tímum, að hún telur sig þurfa að leggja á hvern
nýjan skattinn á eftir öðrum, jafnframt því, sem
hún grípur til neyðarráðstafana eins og að skera
niður verklegar framkvæmdir í þjóðarþágu; skóla,
sjúkrahús, hafnir, vegi, rannsóknarstarfsemi. En
á sama tíma lifa verðbólgubraskarar í velsæld og
fjárfesta í miljónahöllum þau verðmæti, sem þjóð.
in skapar, án tillits til nytsemi og þjóðarhags.
Braskararnir eru líka þeir einu, sem sleppa við
hinar fjölbreytilegu álögur ríkisstjórnarinnar —
að hennar dómi skal verðbólgugróðinn vera frið-
helgur.
#
Fftirlæ'tismeðal ríkiss'tjórnarinnar nú við a'f-
greiðslu f járlaga er að leggja á margvíslegustu
skatta til að ná endum saman og er hún f urðulega
fundvís á skattstofna þar sem sízt skyldi. Síðustu
vikur hafa komið fram á alþingi fjögur skat'fa-
frumvörp. Benzínskattur á að hækka um 90 aura
á lítra og þungaskattur dísilbifreiða skal hækka,
nýr rafmagnsskattur mun leiða af sér 8—10%
hækkun raforku í smásölu, aukatekjur ríkissjóðs
eiga að hækka verulega og 0,5% gjaldeyrisskatt-
ur á að færa ríkissjóði 35 milj. kr., á ári, en þessi
skattur þýðir beinlínis lækkun á gengi íslenzku
krónunnar um hálfan af hundraði.
#
I úðvík Jósepsson minnist á þessa skattaherferð
ríkisstjórnarinnar í nefndaráliti um gjaldeyr-
isskattinn. Segir þar m.a.: „öll er þessi skatt-
heimta réttlætt með því að fjárhagur ríkissjóðs
fari versnandi og að ekki sé unnt að afgreiða
greiðsluhallalaus fjárlög án þess að leggja á nýja
skatta. Ljóst má vera, að skattar eins og þeir, sem
hér um ræðir, hrökkva skammt í því dýrtíðar-
flóði, sem nú gengur yfir. Skattar þessir munu
hafa sín áhrif á aukningu dýrtíðarinnar og nýr
vandi mun upp koma þegar á næsta ári. Eina ráð-
ið til að komast út úr þeim dýrtíðarvanda, sem
stefna ríkisstjórnarinnar í efnahagsmálum hefur
leitt til er að breyta um stefnu. Snúas't þarf gegn
dýrtíðarvandamálinu sjálfu, en hætta ráðstöfun-
um, sem magna dýrtíðina". — Þannig eru ráðstaf-
anir ríkisstjórnarinnar til að leysa efnahagsvanda-
málin til þess eins að auka enn á vandann, sem
hún   hefur   sjálf   búið   til   með   verðbólgustefnu
smm.
JÓN H. BJÖRNSSON 0G
GARÐYRKJUSKOUNN
Þann 9. dés. s.l. birti Jón H.
Björnsson M.S., garðaarkitekt,
grein hér í blaðinu um garð-
yrkjuskólann undir fyrirsögn-
inni; „Garðyrkjustéttin á að
reka garðyrkjuskólann". Fýrir-
sögn greinarinnar og ýmsar
staðhsefingar höf. gefa mér til-
efni  til  athugasernda.
Greinarhöfundur vitnar til
reksturstilhögunar           döhsku
garðyrkjuskólanna máli . sínu
iil stuðnings. Hér er um mis-
skilnins ag ræða. Hvorki heild-
arsamtök garðyrkjustéttanna,
heildarsamtök áhugamanna, né
afurðasölufélagann.a reka skól-
ana. Dönsku garðyrkjuskólarn-
ir. Vilvords og Beder, voru
einkaskólár. sem voru orðnir
svo illa farnir fyrir nokkrum
árum, að beir voru að því
komnir að gefast upp. Þá voru
þeir yfirteknir af félögum, sem
leituðu samskota einstaklinga
og fyrirtækja, svo og ríkis-
aðstoðar, endurreistu þá og
endurbyggðu. Þannig skilst
mér að varið hafi verið til
Vilvorde 40 til 50 milj. ísl.
króna undanfarin ár.' Ég hef
aldrei heyrt þess getið, að
Danir hafi afhent einkaaðilum
ríkisskóla, þvert á mótj hefur
ríkið yfirtekið bent eða óbeint
fjölda einkaskóla.
Nú leggur greinarhöfundur®'
til, að garðyrkjuskólinn verði
afhentur hinum ýmsu félaga-
samtökum garðyrkjumanna. á-
hugamanna og afurðasölufé-
iaga og þau rekj hann sam-
eiginlega á kostnað ríkisins.
Slíkt fordæmi gæti trúlega
haft vafasamar afleiðingar.
Auk þess iiggur ekkert fyrir
um áhuga þessara aðila og
mjög ótrúlegt, að hann sé fyr-
ir hendi. í>á má og benda á,
að t.d. Garðyrkjufélag íslands
er opið félag. Væri mjög auð-
velt fyrir smáhóp, t.d. garð-
yrkjubænda. eða annarra aðila,
ag yfirtaka °11 völd og láta
það félag þjóna sínum einka-
hagsmunum. I>á mun meiri-
hluti félaga garðyrkjubænda-
féiaganna ekki vera garðyrkju-
fræðingar. Stjórn þessara aðila
yfir garðyrkjuskólanum. væri
hliðstæð því, að ,,fúskarar* í
iðngreinum tækju að sér að
stjórna   iðnskólunum.
Ekki er trúlegt, að þessir
aðilar hafi mikinn áhuga fyr-
ir því, að garðyrkjuskólinn
verði öflug og vel búin stofn-
un. T.d. sagði einnþeirra eitt
sinn við míg að garðyrkju-
bændur hefðu yfirleitt engan
áhuga fyrir stofnun, sem ung-
aði út ,,konkurentum". Gæti
þetta ekki verið skýring á því
áhugaleysi, sem greinarhöfund-
ur kvartar yfir og jafhframt
skýring á áhuga hans fyrir
skólanum ,,okkar", að hann
komist á vald þessara aðila? Er
yfirleitt ástæða til að ræða
jafn sjálfsagðan hlut og þann,
að garðyrkjuskólinn á að þjóna
hagsmunum þjóðarheildarinnar
og þá einkum unga fólksins,
sem er að búa sig undir lífs-
baráttuna. Frá því skólinn tók
til starfa, hefur verið stefnt
að því marki, að skólinn yrði
fullkomlega hæfur til að ge^na
hlutverkj igínu, ae nú virðist
loks vera farið að r°fa til.
Sumir telja að markið sé sett
of hátt I>að mun síðari tími
dæma  um.
Hvað gera annars hin ís-
lenzku garðyrk.iufélög? Um
það er mér lítig kunnugt. í
Danmörku hafa hliðstæð félög
um áratuga skeið haft fjölda
ráðunauta í þjónustu sinni.
Annast þeir margháttaðar til-
raunir. Það er eðlilega ekki
hlutverk skóla heldur ráðu-
nauta að þjóna einkahagsmun-
um garðyrkjubænda. Væri t.d.
fjarstæða, að öll fálögin. sem
greinarhöfundur tilgreinir, réðu !
hann sameiginlega sem ráðu-
naut Óefað væri hann reiðu-
búinn að fórna sér og starfs-
kröftum sínum fyrir meðbræð-
urna, svipað og hann telur
ajálfsagt, að aðrir geri.             I
Nokkrar
athugasemdir
Sú staðhæfing, að sárálítil
framleiðsla og neyzla á ís-
lenzku grænmetj stafi aðallega
af vinnuaflsskorti. er blátt á-
fram furðuleg. Hvemig lýsir
greinarhöfundur, að þessum
málum sé háttað hjá Dönum?
Leggja þeir ekki ofurkapp á
hagkvæmari framleiðsluaðferð-
ir, með lækkuðum framleiðslu-
kostnaði? Reka þeir ekki torg-
sölur, endurbæta dreifingai^
kerfið, vinna að lækkun milli-
liðakostnaðar. stórauka vinnslu
og djúpfrystingu? Með öðrum
orðum taka upp hörkusam-
keppni við innflutt grænmeíi
og önnur matvæli. Hvernig
hafa íslenzkir garðyrkjubænd-
ur hagað sér? Það er sjálf-
sagt ekki vert að ræða um
það.
Annars erum við sammála
um rnargt viðvíkjandi skólan-
um. Við erum í aðalatriðum
sammála   um   tilhögun   kennsl-
unnar, sem sé samtengingu
verknáms o.g bóknáms. Við er-
um sammála um, að skólinn
ráði yfír fullkomínni gróðrar-
stöð. Um stærðina erum við
hinsvegar ekki sammála. Ég
tel, að gróðrarstöðin þurfi að
vera það stór, að þar séu verk-
efni fyrir nokkra vel færa og
sérfróða         gaðyrkjuverknámS-
kennara svo að verknáms-
kennslan geti orðið í góðu
iagi. Með öðrum orðum að skil-
yrði séu fyrir fjölbreyttri
ræktun við fullkomin skilyrði
og í höndum hinna færustu,
er væru hæfir til að þiálfa
nemendurna við hin ýmsu
margbreytilegu störf. Við er-
um sammála um. að kennar-
arnir hafi aðstöðu til rann-
sókna Og tilrauna. Við þau
störf geía eínmitt færir garð-
yrkjumenn  aðstoðað  Þá.
Greinarhöfundur ræðir um
litla samvinnu við garðyrkju-
bændur. Engum ætti þó að
vera kunnara en honum sjálf-
um um erfiðleikana á því að
njóta samúðar og samstöðu
með þeim. Hann rak sjálfur
fyrirtæki sitt um skeið. Mér
virtust ýmsir stéttarbræður
hans hafa meiri áhuga á öðru
en   að   láta   hann   njóta   sann-
mælis og starfsfriðar. Fyrir
ári átti hann þátt í að
semja uppkast að nýrri reglu-
gerð fyrir garðyrkjuskólann.
Tillögum hans var mjög illa
tekið. Það er ótrúlegur og ó-
skiljanlegur misskilningur að
láta líta svo út, að garðyrkju-
stéttin sé  samstæð  heild.
Greinarhöfundur ræðir lít-
ilsháttar um. ósanngjarnar
kröfur á hendur skólanum.
Nokkrir aðilar hafa á undan-
förnum árurn stundað þá iðju
af ofurkappi að skara eld að
hverskonar ágreiningi .og
kröfugerð en reyndar hefur
greinarhöfundur oft tekið
drengilega   afstöðu.
Fyrir rúmlega ári átti
Jón H. Biörnsson'þátt í bréfi
sem ritað var til hr. landbún-
aðarráðherra Ingólfs Jónsson-
ar. og var mér sent afrit af
því. Vil ég taka mér það
bessaleyfi að birta hér lítinn
kafla;
,,Á það má að sjálfsögðu
minna, að garðyrkjuskólihn
hefur á þessu ári starfað í 25
ár Og hefur brautskráð 150
nemendur. Nálega 80% þeirra
starfa í iðn sinni og má því
með fullum rétti staðhæfa, að
skólinn hafi gegnt því hlut-
verki, sem honum var fyrir-
hugað í öndverðu. Hinsvegar
er það sorgleg staðreynd, að
frá fyrstu tíð skólans, hefur
verið lakar að þessari mennta-
stofnun búið, en nokkurri
annarri menntastofnun ÞJóðar-
innar, hvað húsakost snert-
ir..."
Framhald á 9. síðu.
fy*ám.$W^
fil w
Æyisago Harolds Böðyorssonar
-SÍDARA BINDI -
Hér er fram haldiS áílt til þessa dags œvisögu Haralds Böðvarsspnar,
hins sérsíceáa athafna- og afreksmanns. Hún hefst þann áag, sem þau
Ingunn Sveinsdóttir eru gefin saman í Afcraneskirkju. Segir hér frá vist
þeírra á „kvistinum í Kafteinshúsinu" í Reyk|avík, hinni œvintýralegu
för þeirra til Noregs í desember 1915 og stofnun fyrirfcekisins Haraldur
Böðvarsson &. Co., sem nú er eift frausfasta og umfangsmesfa úfgerðar-/
iSnacSar- og Verzlunarfyrirtœki Iandsins.
'Söfíurifari gerir sér far um aS leioa í Ijós, hvao' i uppruna, uppeldi og
fari sögumannsins Ieiðir af sér sívaxandi velfarnað hans, hvaSa óhrif
breytfar aSsrœður í þjóðfélaginu hafa á athafnir hans og hvaoa gildi'
framsýni hans og elja, seigla og hagsýni, verksvit og metnaour hefur
haft fyrir nœsta umhverfi hans og fyrir þióoarheildina.
í FARARBRODDI, œvisaga Haralds Böovarssonar, mun verSa falin ein
merkasfa œvísaga sem GuSmundur Gíslason Hagalín hefur skráS.
S K U G G 5 J A
Ki-Ty1.'


v»í   ^^^Twcísc^"^ ^^mi,^,,^^0^^^^
m m     III lil w-  ¦.,,,
_J
(«*««« mnm
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12