Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						4 SfRA — ÞJÓÐVILJINN — Miðvátouriaigur 5. júrá 1968.
Utgefandi          áamemingarflokkui alþýði.         Sosiahstaflokfcurinn.
Ritstjórar:         tvar H.  Jónsson.   (áb.).  Magnús Kjartansson.
Sigurðui Guðmundsson.
Fréttaritstjóri;   Sigurður V. Friðþjófsson.
Auglýsingastj.: Sigurður  T. Sigurðsson.
Framkvstj.:       Eiður Bergmann.    )
Ritstjórn, afgreiðsla, auglýsingar prentsmiðja: Skólavörðustig 19.
Simi 17500 (5 línur). — Askriftarverð kr. 120.00 a tnánuði. —
Lausasöluverð krónur 7.00.
ísa/hneyksfíð
Auðfélög og auðhringir sem teygja gróðaarma
sína vítt um heim eru ekki góðgerðastofnanir,
starf þeirra er ekki tilþess að hjálpa atvinnurekstri
þjóða sem orðið hafa seint á ferð með iðnvæðingu
og stóriðju, heldur til þess eins að safna gróða. Til
þess að fá aðstöðu til fjárfestingar og gróðasöfn-
unar hika þessi auðfélög ekki víð að verja mikl-
. um fjármunum til að kaupa allt' sem er falt og
stuðlað getur að auknum áhrifum þeirra og völd-
um. Ríkisstjórnir eru keyptar, stjórnmálaflokk-
ar eru keyptir, blöð éru keyp't, útvarpsstöðvar eru
keyptar — sé slíkt falt í hlutaðeigandi landi. Þetta
eru sannindi á almanna vitorði um starfsemi
hinna stóru auðhringa auðvaldsheimsins^og það er
af vanþekkingu eða öðru verra þegar reynt er að
gylla starfsemi slíkra auðfélaga og tala eða rita
um það sem fagnaðarboðskap í atvinnulífi íslend-
inga að afhenda erlendum auðfélögum auðlindir
íslands og fá þeim forréttindi til að arðnýta ís-
lenzkt vinnuafl um hálfrar aldar skeið eða leng-
ur. Með slíkum samningum, eins og alúmínsamn-
ingunum, voru íslenzkir stjórnmálaflokkar ekki
einungis að binda þeim bagga sem nú eru á starf s-
aldri á íslandi, heldur einnig því fólki sem vex
ujspf 'lándinu næstu áratugi.
Rétt er að minnast þess, að á einu stigi í gerð alú-
mínsamninganna  var  sem Alþýðuflokkurinn
vaknaði snöggvast til vitundar um þá hættu, sem
verið var að leiða yfir ísland og íslendinga með
samningunum, ef illa tækist til. Hættan sem Al-
þýðuflokkurinn sá, var að hið geysif jársterka er-
lenda auðfélag sem verið var að hleypa inn í land-
ið, yrði öflugur bandamaður og fjárveitandi sam-
taka. íslehzkra atvinnurekenda   í   baráttu  þeirra
gegn kjarabótum og réttindum íslenzkrar alþýðu.
Því var það að flokkurinn „setti skilyrði fyrir því,
að hann veitti liðsinni við málið, og það var að ís-
lehzka álfélagið  skyldi  ekki ganga í samtök ís-
lenzkra átvinnurekenda eða styrkja þau á neinn
hátt", svo no'tað sé orðalag úr forystugrein Alþýðu-
blaðsins  um  nýja  Straumsvíkurhneykslið,   Þjóð-
viljinn hefur oft áður bent á, að þegar mun hafa
verið komið þannig málum að Vinnuveitendasam-
bandið svonefnda, sem emjaði sárlega undan þessu
skilyrði Alþýðuflokksins,  fái verulegar  sárabæt-
ur. En von er að Alþýðublaðið hrökkvi ónotalega
við þegar hafizt er handa um að stofna „starfs-
mannafélag"  við hið  erlenda  fyrirtæki,   og  því
ætlað að taka við verkefnum verkalýðsfélaganna,
sem lögum samkvæmt og íslenzkum venjum ber
að semja um kaup og kjör starfsfólksins. Það til-
tæki hefur verið skarplega fordæmt af Alþýðu-
sambandi íslands, Verkamannasambandi íslands,
verkalýðsfélögunum í Hafnarfirði sem hlut eiga
að máli, og í forystugreinum Alþýðublaðsins, Tím-
ans, Þjóðviljans og fleiri blöðum. Ekki einu sinni
Vinnuveitendasamband  íslands  vill  gangast  við
faðerni hugmyndarinnar. Undirtektirnar ættu að
nægg'a til að kenna hinum erlendu ráðaimönnum
og íslenzkum þjónum þeirra undirstöðua'triði al-
mennrar hegðunar í  samskiptum    við    íslenzka
Yerka^iÚAsþ^ikm1- — s.
mmm.
Sovézki ísbrjóturinn Moskva ryður kaupfari leið í gegnum  hafísb roðann úti fyrir norðausturströnd Síberíu.
Okkur vmtar
Hafísinn á þessu vori minnir
okfcur á að við búu'm í nor-
ræmu lamdi. Eftir því sem ég
kemst næst,' þá mum þetta vera
jafnrne;sti ís sem komið hefur
að landinu síðan árið 1881 til
4ÍÍ882. Nú um mánaðaimótm maí-
júná liggja hafþök af hafís úti
fyrir Vestf jörðum allt til Græn-
lands, i^ti fyrir öiEu Norðuir-
og Austurlandi, einnig allt suð-
ur  um Hornafjörð.
Sú breyting sem orðið hefur
'á Norður-íshafsstraumnum hér
við land síðustu ár, er án vafa
orsök til þessa ástands. Sökum
þessá mikla hafíss inni á fjörð-
um og úti fyrir landi, þá eru
síldveiðarnar, þegar þetta er
skrifa,ð, í mikilli óvissu og erf-
itt að gera áætlanir um veið-
arnar. Af sömu ástæðu eru
vöruflutninigar að og frá Norð-
ur- og Austurlandi báðir mikl-
um erfiðleikum.
í ljósi þeirra staðreynda sem
fyrir liggja, þá er augljóst',' að
islenzku þjóðjna skortir fátt
eins tilfinnianlega nú eins og
góðan íshrjót, sem aðstoðað
gæti skip í siglingum við Norð-
ur- og Austurland og rutt þeim
leið í höfn og. úr höfn.   .   .
Eg las það nýlega í einu dag-
blaðanna, að í athugun væri
að fá hingað . bamdiarískan ís-
brjót sem væri í viðgearð í
Boston, en ætti að fara til
Suður-íshafsins í byrjun júlí.
Sé þetta rétt herrnit, þá hlyti
slík ráðstöfun að byggjast á
algjöru þekkíngarleysi á þessu
alvarlega máli. Okkur er mjög
lítið gagin í að fá hingað ís-
brjót í skyndiheiimsókn. Held-
uir er okkur þörf ,á ísbrjót
sem rutt gæti sfcipum siglinga-
leiðir við Austur- og Norður-
land á meðan ísinn liggur hér
við land, hvort secn það yrði
skemur eða lenigur. Og þó svo
ísinn fjarlægðist landið þegiar
lengrd líður á vorið eða sum-
arið, þá er varla annað for-
svaranlegt, heldur en að hafa
hér tíltækan ísbrjót fyrir
næsta vetur.
Þær þjóðir sem legu sinnar
vegna ráða yfir ísbrjótum, éru
Bandaríki          Norður-Ameríku
vegnia Alaska, Kamadia og ,Sov-.
étríkin. En á þessu sviði eru
Sóvétríkin öflugust og , eiga
.flesta og kröftugasta ísbrjóta.
Þegar við hugleiðum það ástand
sem hér gæti skapazt á snjóa-
og ísavetri, þegar samigöngur
á landi gætu legið niðri lang-
tírnium samian ,og vöruflutning-
ar með bifreiðum horfið af
sjóniarsviðanu   í  beilum   lands-
hlutum, þá verður okkur Ijós
sú þörf sem hér er fyrir ís-
brjðt. Ég vil því segja alveg
hiklauist: íslenzka ríkið þarf
að gera ráðstafanir til að eign-
ast ísbrjót, sem hér væri til-
tækur þegar á þyrfti að halda.
Alþimgi ætti, þegar það kem-
ur hæst saman, að ræða þetta
mál og gera um það samþykkt.
Eg veit að emhverjir væru til
með að segja, að svo lítið ríki
sem íslond hefði ekki efni á
því að eiga svo dýrt skip sem
ísbrjót. En þessum mönnum, ef
nokkrir eru, 'Vil ég svara því
strax, að það er ekki meira
átak' fyrir íslenzku þjóðiná nú,
að eignast ísbrjót, heldur _en
það var á sínum tíma að íáta
smíða varðskipið Ægi, miðað
við þjóðarauð þessara tveggja
tímabila.
Ef nú íslenzka ríkið hyrfi
að því ráði að kaupa ísbrjót
eða láta smíða hann, þá er
hægt að nota slíkt skip til
margra annarra þarfa heldur
en   haldia   sigUngaleiðum   opn-
um. Þá tima sem þess þyrfti
ekki með væri hægt að láta
slíkt skip anmasj; varðgæzlu'
á miðum eins og bvert annað
varðskip. Mér er kunm/ugt um
að rússneski ísbrjóturinn
Krassin sem var ötfiugastur ís-
brjóta heims fyrir síðustu
styrjöld, hann var notaður í
styrjöldinni sem fyigdarskip
með skipalestum og kom hing-
I að í þeirri þjónustu nokkrum
sinnum fyrstu stríðsárin. Hann
var sagður jafn fær ma að
taka á sig vetraróveður Norð-
ur-Atlanzbafsins með brotsjó-
um, eins og að ryðja siglinga-
leiðir um Norðurísbaf.
Ég set hér fram þessa hug-
mynd mína, þvi að ég álít að"
hún sé tímabær. Sú þjóð sem
á land að NorðuríshafC hu'n"
verður að vera þess rriegnug
að búa yfir þeim vamartækj-
uni sem hægt er að nota í bar-
áttu við hafísinn, hvenær sem
hann heimsækir landið. Þess
vegna legg ég til, að gerðar
verði ráðstafanir til þess, að
íslenzka ríkið eigmist ísbrjót
hið allra fyrsta.
Norrænt markaðsbandalag
Því verður ekki neitað, að
mikiair íramfarir hafa orðið
hér á íslandi, eftir að síðari
heimsstyrjöldinni lauk. En ef
við atbuigum þessar framifarir
gaumgæfilega, þá sjáum við,'
að sumiar af þeim hvíla ekki á
nógu traustum grunhi. >ær eru
of handahófskenndar og geta
af þeim orsökum riðað til falls,
ef þær verða ekki betur grund-
valiaðar.
Ef við tökurn siávarútveginn
sem er okkar þýðingairmesti at-
vinnuvegur sökum þess að
bann verður að standa undir
öilum vöruinnflutningi til
lamdsims uim nokkuð langa
framtíð, þá sjáum við stirax
að margt mætti betur fara hjá
okkur bæði í útgerð og fisk-
iðnaði. í útgerðinni er tvennt
áberandi sem mikla niauðsyn
ber til að bætt verði úr fljótt.
f fyrsta lagi: Okkar togara-
útgerð er að blæða út sökum
þess að vanrækt hefur verið
að endurnýja skipastól þessar-
ar útgerðar og marka fram-
tíðargrundvöll.
f öðru lagi: Vélbátum af
heppilegri • stærð til fiskveiða
innian landhelginniar hefur
fækkað- í stað þess að þeim
þyrfti að fjölga. Hér er vegið
sh þeim grundvelli sem fisk-
iðnaður okkar var og er' reist-
ur á. Á rrieðan ekki hefur ver-
ið úr þessu bætt, þá hlýtur
hagur fiskiðnaðarins að standa
'hallari fæti en ella hefði þurft
að vera.
Eg er búinn að hamra á
nauðsyn þess, í þessum þætti
niú um margra ára skeið, að
sjávarútvegur okkar þyrfti að
búa við sem líkastar aðstæður
og þær sem keppinautar okk-
ar búa við. Nú þegar talað er
um inmgönigu fsiands í Frí-
verzlunarbandalagið, eða rétt-
ara orðað rannsakaðir mögu-
leikar til þess, þá ér alveg gef-
ið mál, að eitt af því sem
kemur tíl með að valda ekki
hvað minnstum erfiðleikum er
sú staðreynid, í fyrsta lagi hve
íslenzkia þjóðin er lftið iðn-
vædd miðað við aðrar þjóðir
sem fyrir eru í þessu markaðs-
bandaiagi, í öðru lagi hve f ram-
leiðslugrundvöllur okkar hefur
fjarlægzt framleiðslugrundvöll
þeirra þjóða sem í bandalaginu
eru með hverju ári. Hér koma
fram eins og svo oft áður of
handiahófslegar tiltektir í okk-
ar þjóðarbúskap. >að eru ekki
m>arkaðar leiðir sem stefna að
ákveðnu marki, heldur er
fyrst farið að huga að hvað
hægt sé að gera þegar' erfið-
leikar í einhverri mynd eru
orðnir það magnaðir, að þeir
beinlnis knýja á um að eitt-
hvað sé  gert.
Ég held að engri Norður-
landaþióðinni s.é það eins mik-
il nauðsyn og okkur fslending-
um, að komið yrði á hið allra
fyrsta náinni samvinnu í mark-
aðsmálum á milli Norðurlanda-
þjóðanma, sérstaklega á sviði
fiskiðnaðar. Þrjár NorðurlandB-
þjóðanna byggja all'ar talsyert
á fiskiðnaði til útflutnings,
Norðmenn, Danir og við ís-
lendingar sem erum þar í sér-
flokki sökum þess að okkar
fiskiðnaður. er stærsti hjpti
þjóðarframleiðslu okkar. Ef
náin samvinna tækist í þess-
um málum, á milli þessara
þjóða, þá held* ég, að það
yrði gróði fyrir ailar þessar
þrjár þjóðir og ekki þó minnst
fyrir okkur íslendinga. Bæði
Norðmenn og Danir eiga þró-
aðri fiskiðnað heldur en við".
>að er hreint undravert hve
Dönum hefur. t.d. tekizt vel að
byggja upp voldugan fiskiðn-
að á sviði niðursuðu a því ára-
bili sem liðið er síðan heims-
styrjöldinni   lauk.
Ég álit að fulltrúar okkar
fsiendinga í Norðurlandaráði
þurfi að koma á stað umræð-
um um nauðsyn á samvinnu
í miárkaðsmálum á fiskmörk-
uðum heimsins og að tekin
verði upp náin samvinna á
þessu sviði í stað samkeppni
. sem nú á sér stundum stað.
Norrænt markaðsbandalag .gætí
orðið í reynd styrkur fyrir
norræna samvinnu, ekki bara
á sviði markaða út á við, held-
ur líka á sviði iðnaðar og þá
líka fiskiðnaðar.
Ég   tel   að   samvinna   okkar
víð  Norðurlandaþjóðirnar, sem'
eru okkur skyldastar,  sé bæði
æskileg    og    líklegust     til   að
,__verða   okkur   til  farsældar   og
Frarnhald á 7. síðu,


					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10